Łada (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łada
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat janowski
Gmina Chrzanów
Liczba ludności (2011) 517[1]
Strefa numeracyjna (+48) 15
Kod pocztowy 23-305
Tablice rejestracyjne LJA
SIMC 0789275
Położenie na mapie gminy Chrzanów
Mapa lokalizacyjna gminy Chrzanów
Łada
Łada
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łada
Łada
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Łada
Łada
Położenie na mapie powiatu janowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu janowskiego
Łada
Łada
Ziemia50°44′07,4″N 22°38′20,4″E/50,735389 22,639000

Ładawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Chrzanów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 517 mieszkańców[1] i była trzecią co do wielkości miejscowością gminy Chrzanów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki na temat miejscowości pochodzą z roku 1245 r. i dotyczą najazdu księcia Wasylka. W XIV wieku była wsią królewską i trafiła w 1377 r. w ręce Dymitra[2] z Goraja. Po jego śmierci odziedziczyli ją jego bratankowie. Następnie właścicielem wsi był w 1508 r. Mikołaj Firlej, wojewoda lubelski. W 1517 r. Ładę kupił Wiktoryn Sienieński, który darował ją rodowi Górków. Od ich spadkobierców, pod koniec XVI w., miejscowość nabył Jan Zamojski i włączył ją kilka lat później do ordynacji (1601 r.). W połowie XVII w. we wsi był staw z młynem, sad oraz karczma z browarkiem. Ze względu na swe położenie Łada odgrywała rolę rzemieślniczego i usługowego zaplecza wobec Goraja. Pod koniec XVIII w. we wsi znajdował się folwark, 3 karczmy i browar. W okresie wojen napoleońskich, wskutek przechodów i kwaterunków wojsk, klęsk naturalnych, nieurodzaju i chorób nastąpił spadek ludności (było 15 pustek) i inwentarza (50-90%). W XIX w. z sąsiedniego Malinia napłynęli unici (ludność ruska była obecna także wcześniej). Według danych ststystycznych z 1921 r. Łada liczyła 116 domów i 702 osoby. W okresie międzywojennym powstała szkoła powszechna oraz działało Koło Młodzieży Wiejskiej Siew. Podczas II wojny światowej, 24 maja 1944 r., miał miejsce nalot lotnictwa niemieckiego. Pożar wywołany bombardowaniem strawił 73 gospodarstwa. W 1946 r. powstała straż pożarna. W latach 1955-1962 Łada była siedzibą gromady.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Dymitr z Goraja - (ok. 1340-1400) podskarbi, marszałek Królestwa. Był bliskim współpracownikiem królów Kazimierza Wielkiego (popierał jego politykę wschodnią), Ludwika Węgierskiego i Władysława Jagiełły (był zwolennikiem objęcia przez niego tronu polskiego).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Myśliński K.: Dzieje kariery politycznej w średniowiecznej Polsce. Dymitr z Goraja (1340-1400), Lublin 1981, str. 252.
  • Sochacka A.: Własność ziemska w województwie lubelskim w średniowieczu, Lublin 1987, str. 27, 71.
  • Orłowski R.: Położenie i walka klasowa chłopów w Ordynacji Zamojskiej w drugiej połowie XVIII wieku, Lublin 1963, str. 27.
  • Tarnawski A.: Działalność gospodarcza Jana Zamoyskiego (1572-1605), Lwów 1935, str. 21-22,92.
  • Kuraś S.: Słownik historyczno-geograficzny województwa lubelskiego w średniowieczu, w: Dzieje Lubelszczyzny, t. III, Warszawa 1983, str. 134.
  • Fajkowski J.: Wieś w ogniu. Eksterminacja wsi polskiej w okresie okupacji hitlerowskiej, Warszawa 1972, str. 321.
  • Stworzyński M.: Opisanie historyczno-jeograficzne ordynacji zamojskiej z 1834 r., str. 18,79.
  • Opis Gmin Powiatu Janowskiego, 1933 r.
  • Archiwum Ordynacji Zamojskiej, sygn.:9,15; 3198,12-12v, 32v-35v.
  • Drabent Z., Reforma rolna PKWN w kraśnickiem, Lublin 1979, str. 30-31.
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. IV, Województwo lubelskie, Warszawa 1924, str. 36.
  • Województwo lubelskie w 15 tomach Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich 1880-1904, oprać. W. Sakławski, Lublin 1974, str. 214.