Łankiejmy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łankiejmy
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Korsze
Liczba ludności (2011) 541[1]
Strefa numeracyjna 89
Kod pocztowy 11-430[2]
Tablice rejestracyjne NKE
SIMC 0478807
Położenie na mapie gminy Korsze
Mapa lokalizacyjna gminy Korsze
Łankiejmy
Łankiejmy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łankiejmy
Łankiejmy
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Łankiejmy
Łankiejmy
Położenie na mapie powiatu kętrzyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kętrzyńskiego
Łankiejmy
Łankiejmy
Ziemia54°09′00″N 21°04′20″E/54,150000 21,072222
Łankiejmy, kościół
24 czerwca 2017 odsłonięta została pamiątkowa tablica z okazji 650-lecia powstania miejscowości

Łankiejmy (niem. Langheim[3]) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Łankiejmy[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0478813 Dzierżążnik część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Palace Langheim, around 1860, Edition by Alexander Duncker

Nazwa wsi wywodzi się z języka pruskiego, w którym lanka znaczy łąka, a kaym – wieś, dwór.

Wieś założona w 1367 r. przez wielkiego mistrza Winrycha von Kniprode, który nadał Janowi Straupemu 74 włóki na prawie chełmińskim. Wcześniej było tu zapewne grodzisko staropruskie.

Wieś od XIV w. do XVI w. była w rękach rodziny Truchseß von Wetzhausen. Przeszła ona następnie w posiadanie rodu von der Groeben, związanego z Koroną i z kulturą polską. Fryderyk von der Groeben (1645–1712), generał-lejtnant wojsk polskich, brał udział w odsieczy wiedeńskiej Jana Sobieskiego, walczył też wcześniej pod jego sztandarami przeciwko Turkom. W muzeum kętrzyńskim zachowała się chorągiew pogrzebowa z portretem Fryderyka von der Groebena. Potomek rodu w roku 1772 urządził w Łankiejmach ośrodek dla niezamożnych członków rodziny. Z tego też okresu pochodzą tarcze zegarowe umieszczone na czterech stronach wieży kościelnej.

Od 1954 roku Łankiejmy stanowiły siedzibę gromady. Pierwszym przewodniczącym Prezydium GRN był Antoni Wełpa, a od roku 1958 - Teofil Dach. 1 stycznia 1960 roku w wyniku korekt w podziale administracyjnym gromadę tę zniesiono.

1 lipca 1974 roku w Łankiejmach na obszarze 5091 ha utworzono Przedsiębiorstwo Gospodarki Rolnej o charakterze uniwersalnym, wchodzące w skład Kętrzyńskiego Zjednoczenia Rolniczo-Przemysłowego. Przedsiębiorstwo miało dobre wyniki w produkcji bobiku, wysiewanego tu zwykle już w lutym.

W roku 1970 były tu ośmioklasowa szkoła podstawowa, przedszkole na 30 dzieci, punkt medyczny. W 1973 roku do sołectwa Łankiejmy, gmina Korsze, należało pięć miejscowości.

Jest tutaj ośmioklasowa szkoła podstawowa z oddziałami przedszkolnymi i gimnazjalnymi oraz filia biblioteczna Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Korszach.

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny, pw. św. Jana Chrzciciela, w stylu gotyckim z cegły i kamienia wybudowano pod patronatem rodu Truchseß von Wetzhausenów w latach 1375–1400. Wieżę wybudowano na przełomie XV–XVI wieku. Od reformacji do II wojny światowej użytkownikami świątyni byli ewangelicy. Pierwszym pastorem zaś był Jan Wagner (1554-1567). Od roku 1528 filią kościoła w Łankiejmach była świątynia w Gudnikach. Do parafii należały Gudniki i Sarkajmy.

Dnia 17 stycznia 1818 (wg innego źródła w 1817[6]) wielka wichura zniszczyła zadaszenie, wschodni szczyt oraz wieżę, którą odbudowano od drugiej kondygnacji jeszcze w tymże roku. Kolejny raz kościół odnowiono w 1911, odbudowano wówczas schodkowe szczyty dekorowane ażurowymi blendami i sercami[7].

Kościół murowany z cegły i kamienia polnego, orientowany, salowy, na planie prostokąta, bez prezbiterium. Od strony zachodniej neogotycka wieża. Ołtarz główny (1682 r.), ambona (1687 r., odnowiony 1864 r.[8]), krucyfiks (1515 r.), rokokowe organy (1882 r.), ławy (XVII w.), cztery epitafia (3 rodziny Truchses von Wetzhausen), tablica z nazwiskami poległych w czasie wojny. W pomieszczeniach pod wieżą znajdują się cztery renesansowe płyty nagrobne z naturalnej wielkości postaciami zmarłych członków starego rodu Truchsses von Wetzhaussen, do którego do XVI wieku należała wieś. Epitafia pod koniec drugiej połowy XX w. przeniesione zostały do lapidarium w Kętrzynie. Lapidarium to znajduje się przy zachodniej ścianie bazyliki kolegiackiej św. Jerzego w Kętrzynie.

Pałac[edytuj | edytuj kod]

W starym parku zachowały się ruiny pałacu klasycystycznego, budowanego w latach 1798–1805 r. według projektu Davida Gilly. Zdobił go olbrzymi portal z kolumnami. Spalony przez żołnierzy sowieckich w 1945 r. Ruiny pałacu rozebrano w latach 70. Zachowane zabudowania gospodarcze i pozostałości parku.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 1785 roku Łankiejmy miały 22 domy, w 1817 roku 24 domy. Mieszkańcy: w roku 1817 – 181 osób, w 1939 – 733, w 1970 – 448, w 2004 – 505, w czerwcu 2017 – 462.


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Łankiejmy (warmińsko-mazurskie) » mapy, GUS, nieruchomości, szkoły, regon, atrakcje, kod pocztowy, kierunkowy, edukacja, przedszkola, demografia, zabytki, statystyki, tabele, linie kolejowe, Polska w liczbach [dostęp 2019-11-13] (pol.).
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, tom I. Święta Warmia. Kuria Metropolitalna Archidiecezji Warmińskiej, Olsztyn 1999,
  7. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 192
  8. Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ​ISBN 83-902165-0-7​, s. 122


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zofia Licharewa: Kętrzyn. Z dziejów miasta i powiatu, Pojezierze, Olsztyn 1962 (s. 98)
  • Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic, Pojezierze, Olsztyn 1978 (str. 202-204)
  • Mieczysław Wieliczko, Janina Bosko, Bronisław Magdziarz, Kościoły i kaplice Archidiecezji Warmińskiej, tom I. Święta Warmia, Olsztyn: Kuria Metropolitalna Archidiecezji Warmińskiej, 1999, ISBN 83-86926-07-4, OCLC 831022259.