Łomnica (powiat nowotomyski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°18′25″N 15°58′23″E
- błąd 38 m
WD 52°18'N, 16°1'E
- błąd 20240 m
Odległość 6 m
Łomnica
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Wawrzyńca w Łomnicy
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat nowotomyski
Gmina Zbąszyń
Liczba ludności (2011) 709[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 64-360
Tablice rejestracyjne PNT
SIMC 0917052
Położenie na mapie gminy Zbąszyń
Mapa lokalizacyjna gminy Zbąszyń
Łomnica
Łomnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łomnica
Łomnica
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Łomnica
Łomnica
Położenie na mapie powiatu nowotomyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowotomyskiego
Łomnica
Łomnica
Ziemia52°18′25″N 15°58′23″E/52,306944 15,973056

Łomnica (daw. Lomnitz)[2]wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Zbąszyń[3]. Łomnica leży wśród obszernych lasów[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początkowo wieś wchodziła w skład dóbr zbąszyńskich[5]. Pierwsza wzmianka pochodzi z dokumentu z roku 1428[5]. Niegdyś wioska słynęła z wytapiania szkła, czego pozostałością jest położona 2 km na wschód osada Huta Szklana. Edward Garczyński w latach 1768-1770 urządził północną część wsi, z kościołem św. Wawrzyńca, dzwonnicą i aleją obsadzoną lipami prowadzącą do dworu konstrukcji szachulcowej[5]. W sąsiedztwie zabytkowego dworu wybudowano dwie oficyny i urządzono park francuski o powierzchni 1,81 ha[5][6].

Pod koniec XIX wieku Łomnica leżała w powiecie międzyrzeckim i liczyła 58 domostw z 397 mieszkańcami, w większości wyznania katolickiego (359)[2]. W skład majątku Łomnica wchodziła fabryka szkła (na terenie dzisiejszego przysiółka Szklana Huta) i folwarki, m.in. Chrośnica[2]. Właścicielką była Karolina Opitz[2] W 1873 r. w rodzinie zarządcy huty szkła urodził się Hans Stosch, późniejszy założyciel Cyrku Sarrasani[7].

Nocą z 10 na 11 stycznia powstańcy wielkopolscy z Łomnicy wyprowadzili atak na Strzyżewo, jednak silny opór Niemców zmusił ich do wycofania się[8]. Trzech poległych zostało pochowanych na miejscowym cmentarzu i upamiętnionych pomnikiem z 1934[5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zielonogórskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W ogólnokrajowym rejestrze zabytków zarejestrowano dzwonnicę przy kościele św. Wawrzyńca oraz zespół dworski[9]. W kościele zachowało się bogate oryginalne wyposażenie[6]. Na kompleks dworski składają się: dwór i dwie oficyny z muru pruskiego oraz park[4][9]. Zabudowania pomocnicze zostały odtworzone w Wielkopolskim Parku Etnograficznym w Dziekanowicach[5]. Na skraju parku znajduje się mauzoleum rodziny Opitzów[5]. W 1898 odsłonięto z fundacji Opitzów obelisk ku czci Edwarda Garczyńskiego[5]. Dwór, niekonserwowany, zawalił się częściowo w 2004 roku.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości mieścił się oddział PGR Chobienice z zabytkową gorzelnią z 1878 roku[5][10].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. woj. wielkopolskie >> pow. nowotomyski >> gmina Zbąszyń. Wszystkie dane dla miejscowości Łomnica. W: Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 23 stycznia 2015].
  2. a b c d Łomnica, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. V: Kutowa Wola – Malczyce, Warszawa 1884, s. 694.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1171, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 23 stycznia 2015]. 
  4. a b Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 439. ISBN 83-7079-589-7.
  5. a b c d e f g h i Paweł Anders: Jeziora Wolsztyńsko-Zbąszyńskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1989, s. 88-89. ISBN 83-7005-113-8. (pol.)
  6. a b Elżbieta Mlącka, Anna Tekiel: Świebodzin: mapa topograficzna Polski. Wyd. 2. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 2009. ISBN 978-83-7135-250-8.
  7. Wielkopolska ciekawie. Cyrk Sarrasani z … Łomnicy [dostęp 2020-01-02]
  8. Paweł Anders: Jeziora Wolsztyńsko-Zbąszyńskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1989, s. 32. ISBN 83-7005-113-8. (pol.)
  9. a b Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 130. [dostęp 23 stycznia 2015].
  10. Paweł Anders: Nowy Tomyśl i okolice. Oddział Poznań: Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej, 1985, s. 30. (pol.)