Nicetas Got

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy męczennika. Zobacz też: inne postaci noszące to imię.
Święty
Nicetas Got
męczennik
Ilustracja
Północnorosyjska ikona z XIX w.
Data śmierci ok. 372
Czczony przez Kościół katolicki
Cerkiew prawosławną
Wspomnienie 15 września[a]
15/28 września[b]
Patron wyspy Nisyros

Nicetas Got, Nikita Męczennik cs. Wielikomuczenik Nikita[1] (zm. ok. 372) – uczestnik I Soboru Powszechnego w Nicei (321)[1], męczennik chrześcijański (zwany w Bizancjum megalomartyr - wielkomęczennik), święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Nicetas żył w IV wieku. Był pogańskim dowódcą wojskowym, pochodził z wpływowej i bogatej rodziny z plemienia Gotów żyjącego nad Dunajem. Chrzest przyjął z rąk biskupa Teofila. Według greckiej Passio posiadał arystokratyczne pochodzenie i był spokrewniony z biskupem Teofilem[2]. Kiedy książę Atanaryk rozpoczął prześladowania chrześcijan w swoim kraju, został upomniany przez Nicetasa, aby zaprzestał tego procederu. Niezadowolony z tego faktu książę zażądał od Nicetasa wyparcia się wiary chrześcijańskiej. Nicetas odmówił i został przez władcę skazany na tortury a następnie na śmierć przez spalenie. Ciało męczennika, na rozkaz Atanaryka, porzucono bez pogrzebania. Pod osłoną nocy zwłoki zabrał jego przyjaciel Marian z Cylicji.

Świątynie i relikwie[edytuj | edytuj kod]

Ciało świętego zostało pochowane w domu Mariana w Mopsuestii w Cylicji[1]. Dom Mariana począł obfitować w wiele łask i błogosławieństw. Ponieważ dom ten nie mógł pomieścić wielkich tłumów wiernych, zbudowano świątynię, dokąd przeniesiono relikwie świętego[3]. Relikwie męczennika zostały później przeniesione do Konstantynopola (XII w.), a następnie do Monasteru Wysokie Deczany w Serbii[1]. W XIV wieku miano je przenieść do Wenecji[2].

Patronat[edytuj | edytuj kod]

Święty Nicetas jest patronem greckiej wyspy Nisiros. Za patrona mają go zarówno świątynie katolickie jak i prawosławne m.in.:

U wyznawców prawosławia jest orędownikiem za dzieci chore na padaczkę. Uważany jest również za opiekuna ptaków pływających. Jego kult ma charakter powszechny, chociaż koncentruje się na Bałkanach[1].

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

Na ikonach męczennik przedstawiany jest w zbroi rzymskiego rycerza, z narzuconym na nią jasnoczerwonym płaszczem. Jest mężczyzną w sile wieku z krótką, jasnokasztanową brodą. W dłoniach trzyma narzędzia walki: pikę i miecz, a na niektórych ikonach również krzyż męczeński[1].

Dzień obchodów[edytuj | edytuj kod]

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 15 września.

W Kościele greckokatolickim, jak i prawosławnym, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego wspomnienie wielkiego męczennika obchodzone jest 15/28 września[c] tj. 28 września według kalendarza gregoriańskiego[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Jarosław Charkiewicz: wlk. męcz. Nicetas. Serwis Cerkiew.pl. [dostęp 2013-04-06].
  2. a b Niketas Got. DEON.pl z inicjatywy SJ i Wydawnictwa WAM. [dostęp 2013-04-06].
  3. Roman Piętka: Żywot Świętego Męczennika Nikity "Nicetas". 1985, s. 2-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Nikoniuk: Kostomłoty droga ku jedności. s. 59-60.