Świadkowie Jehowy w województwie podkarpackim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Świadkowie Jehowy w województwie podkarpackim – wspólnota religijna Świadków Jehowy w województwie podkarpackim. Liczba głosicieli na terenie województwa wynosi ok. 4030 (stan w 2011)[1]. W listopadzie 2019 na terenie województwa znajdowały się miejsca zgromadzeń 41 zborów (w tym grupa anglojęzyczna, dwie ukraińskojęzyczne w Rzeszowie i Stalowej Woli oraz grupy języka migowego w Rzeszowie, Ropczycach i w Sanoku)[2][a].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia Świadków Jehowy w województwie sięga pierwszej dekady XX wieku. W latach 1914–1922 w Wólce Tanewskiej i w okolicach Niska działalność kaznodziejską rozpoczęli wyznawcy, którzy powrócili ze Stanów Zjednoczonych. W roku 1921 w Zwolakach koło Ulanowa powstała grupa wyznawców. W tym samym roku z emigracji powrócił również niejaki Winiarz z Mielca, który zakupił w Krakowie dom na salę zebrań. W latach 20. XX wieku we wschodniej części obecnego województwa działalność prowadzili wyznawcy ze Lwowa, jego okolic oraz z Lubelszczyzny, a w zachodniej części – Jan Kusina, pochodzący ze wsi Młodochów w powiecie mieleckim. W roku 1924 i 1935 na terenie województwa rzeszowskiego działalność prowadzili pionierzy. W roku 1935 w Zwolakach powstał zbór. W roku 1937 w Ulanowie trzynaście osób zostało ochrzczonych, a rok później pięćdziesiąt osób uczestniczyło w Pamiątce śmierci Jezusa Chrystusa[3].

W czasie II wojnie światowej wielu Świadków Jehowy zostało osadzonych w obozach koncentracyjnych i nosiło znak – fioletowy trójkąt

W czasie II wojny światowej tamtejsi wyznawcy byli osadzani w hitlerowskich obozach koncentracyjnych[4].

W roku 1945 w okolicach Rakszawy pod Łańcutem została utworzona grupa wyznawców i osób zainteresowanych ze Stanisławowa i z Lubelszczyzny. W czerwcu 1945 roku 4 osoby przyjęły tam chrzest, który odbył się w rzece Wisłok[5]. W roku 1947 na terenie województwa rzeszowskiego działało 20 zborów[6][7]. Na terenach, gdzie ludność ukraińska była przemieszana z polską, dochodziło do masowych rzezi – niektóre wsie wycięto w pień. Niestety, w tych masakrach zginęła też pewna liczba wyznawców, którzy w nich nie brali żadnego udziału.

W roku 1950 nastąpiła fala aresztowań i od tego roku działalność prowadzona była konspiracyjnie. W następnych dziesięcioleciach – w czasie zakazu działalności – powstały kolejne zbory. W latach 80. XX wieku na terenie ówczesnego województwa rzeszowskiego według oceny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych było około 800 Świadków Jehowy[8].

Kiedy ZSRR zawarł z Polską porozumienie, na mocy którego Polaków z zachodniej Ukrainy przesiedlono do Polski, a Ukraińców z kresów Polski na Ukrainę, wśród repatriantów było sporo Świadków Jehowy. Przesiedlano nieraz całe zbory. Dawało to sposobność działalności na nowych terenach. Rocznik Świadków Jehowy 1947 informował: „Cały ten ruch ludności zainicjował bardzo szybkie szerzenie się prawdy biblijnej tam, gdzie w normalnych warunkach miałaby ona znikome szanse dotarcia. Tak oto do wychwalania Jehowy przyczyniły się smutne skądinąd okoliczności.” Od lat 50. XX wieku wyznawcy prowadzili konspiracyjne kontakty ze współwyznawcami na Ukrainie, którzy wówczas nadzorowali działalność w całym ZSRR. Ta działalność nosiła kryptonim Erika. Utrzymywano z nimi stałą korespondencję. Listy przesyłano dzięki kolejarzom jeżdżącym na trasie z Przemyśla do Lwowa[9].

Szczególnie od lat 70. XX wieku głosiciele w lecie prowadzą grupową wyjazdową działalność kaznodziejską na terenach, gdzie jest mniej wyznawców (wcześniejsze nazwy: grupy pionierskie, ośrodki pionierskie, obozy pionierskie). Wyznawcy za działalność religijną oraz za odmowę służby wojskowej byli skazywani na kary więzienia w zakładach karnych. Działalność wydawnicza ich publikacji była prowadzona konspiracyjnie w ukrytych ośrodkach drukarskich. Pod koniec lat 70. XX wieku Daniel Sydlik z Ciała Kierowniczego spotkał się z pojedynczymi Świadkami z terenów obecnego województwa. W tym też okresie niektórym Świadkom Jehowy udało się wyjechać na kongresy poza granice Polski. Później w roku 1980 i w roku 1981 do Wiednia, a w latach 90. XX wieku i w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku, delegacje z tutejszych zborów były obecne na kongresach międzynarodowych w Niemczech, Austrii, Francji, Rosji, Czechach, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, na Węgrzech i na Ukrainie.

W 1988 roku do 12-osobowej grupy wyznawców w Lubaczowie dołączyli pionierzy. Wkrótce powstał tam zbór. W 1991 roku było w nim już 72 głosicieli, a na uroczystość Pamiątki śmierci Jezusa Chrystusa przybyło do nowo zbudowanej Sali Królestwa 150 osób. W Lubaczowie odbyło się także zgromadzenie specjalne dla wyznawców z województwa przemyskiego[10]. Rok później o działalności miejscowych wyznawców napisała „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy[11].

Od roku 1982 rozpoczęto wynajmować ponownie hale sportowe, a od roku 1984 Świadkowie Jehowy spotykali się na wynajętych stadionach. W latach 80. XX wieku wyznawcy wyjeżdżali na kongresy do Krakowa, a z północno-wschodnich krańców obecnego województwa – do Lublina lub do Zamościa. W następnych latach spotykali się na stadionach w Stalowej Woli i Rzeszowie, a na zgromadzeniach obwodowych w halach w Rzeszowie, Sanoku[12], Krośnie, Lubaczowie i Mielcu[13].

Od roku 1990 specjalnie przygotowani kaznodzieje odwiedzają zakłady karne na terenie województwa (w Rzeszowie, Dębicy, Jaśle, Łupkowie, Medyce, Nisku, Przemyślu, Sanoku i Uhercach Mineralnych), aby prowadzić tam działalność kaznodziejską[14].

W 2010 roku zorganizowano pomoc głównie dla poszkodowanych przez powódź współwyznawców. W 2012 roku miała miejsce reorganizacja zborów. W programie Międzynarodowej Konferencji „Kresowe dziedzictwo- narody, wyznania, kultura”, która odbyła się 8 listopada 2012 roku w Przemyślu przedstawiono wykład „W tych czasach była i wolność i prześladowanie”. Kulturowe narracje Świadków Jehowy z Kresów[15][16].

W roku 2013 wdrożono program świadczenia publicznego na terenie poszczególnych zborów za pomocą wózków z literaturą biblijną.

Kongresy regionalne dla większości podkarpackich zborów odbywają się w rzeszowskiej hali Podpromie[17][18], a z północno-wschodnich krańców województwa także w Lublinie (poprzednio w Zamościu)[b]. Zgromadzenia obwodowe odbywają się w G2A Arena w Jasionce pod Rzeszowem[19] (poprzednio też w wynajmowanych obiektach widowiskowo-sportowych w Rzeszowie i w Krośnie).

Zbory[edytuj | edytuj kod]

Poniższa lista obejmuje zbory zgromadzające się na terenie województwa[c][2]:

Na terenie miast na prawach powiatu
  • Krosno: 3 zbory: Krosno-Jedlicze, Krosno-Południe, Krosno-Północ (1 Sala Królestwa)
  • Przemyśl: 2 zbory: Przemyśl-Wschód, Przemyśl-Zachód (1 Sala Królestwa)
  • Rzeszów: 5 zborów: Rzeszów-Baranówka, Rzeszów-Południe (w tym grupa ukraińskojęzyczna), Rzeszów-Północ (w tym grupa angielskojęzyczna), Rzeszów-Wschód (w tym grupa języka migowego), Rzeszów-Zalesie (2 Sale Królestwa)
  • Tarnobrzeg: 1 zbór: Tarnobrzeg (Sala Królestwa)
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Krosno
Krosno
Przemyśl
Przemyśl
Rzeszów
Rzeszów
Tarnobrzeg
Tarnobrzeg
Ustrzyki Dolne
Ustrzyki
Dolne
Dębica
Dębica
Jarosław
Jarosław
Radymno
Radymno
Jasło
Jasło
Dukla
Dukla
Rymanów
Rymanów
Lesko
Lesko
Leżajsk
Leżajsk
Lubaczów
Lubaczów
Łańcut
Łańcut
Mielec
Mielec
Harasiuki
Harasiuki
Krzeszów
Krzeszów
Nisko
Nisko
Przeworsk
Przeworsk
Brzeziny-Brzostek
Brzeziny-Brzostek
Ropczyce
Ropczyce
Dynów
Dynów
Komańcza
Komańcza
Sanok
Sanok
Stalowa Wola
Stalowa Wola
Strzyżów
Strzyżów
Nowa Dęba
Nowa Dęba
Geographylogo.svg
Miejscowości w województwie podkarpackim, w których są zbory Świadków Jehowy[2]. Na żółto zaznaczono zbory zgromadzające się w Sali Królestwa sąsiedniego zboru.
Na terenie powiatów

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Obwody polskojęzyczne: Rzeszów-Stalowa Wola, Krosno-Sanok; Tarnów-Nowy Sącz (cześć); Zamość (część); polskiego języka migowego: Piotrków-Tomaszów (część); angielski (część); ukraiński (część).
  2. W 2018 roku większość zborów z województwa podkarpackiego uczestniczyło w kongresie regionalnym „Bądź odważny!” w Krakowie, a w 2019 roku w kongresie regionalnym „Miłość nigdy nie zawodzi!” także w Krakowie, a pozostałe zbory w Lublinie.
  3. Jeżeli nie zaznaczono inaczej, miejsce cotygodniowych zebrań chrześcijańskich zboru jest w miejscowości, od której zbór nosi nazwę.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Stan i struktura demograficzno-społeczna. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011
  2. a b c Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2019-11-27].
  3. Krzysztof Biliński, Hiobowie XX wieku, Wrocław: Wydawnictwo A Propos, 2012, s. 84, 180–190, ISBN 978-83-63306-15-1, OCLC 839256207.
  4. Teresa Wontor-Cichy: Więzieni za wiarę: Świadkowie Jehowy w KL Auschwitz, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2003
  5. Krzysztof Biliński, Hiobowie XX wieku, Wrocław: Wydawnictwo A Propos, 2012, s. 167, ISBN 978-83-63306-15-1, OCLC 839256207.
  6. K. Urban, Mniejszości religijne w Polsce 1945–1991 (zarys statystyczny), Kraków 1994, s. 20
  7. Witold Kaszewski Wierni Jehowie. Dzieje Świadków Jehowy w regionie łódzkim Wydawnictwo A Propos, 2011, s. 87, ​ISBN 978-83-917339-8-1
  8. Jan Draus, Zbigniew Nawrocki: Przeciw Solidarności 1980–1989: rzeszowska opozycja w tajnych archiwach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Rzeszów: Zarząd Regionu NSZZ "Solidarność" w Rzeszowie, 2000, s. 309.
  9. Rzeczpospolita”, 27.04.2001
  10. Marian Ważny. Zgromadzenie Świadków Jehowy w Lubaczowie. „Kresowiak Galicyjski”, s. 2, nr 4/1991, 7–12-1991. 
  11. Watchtower. Zbieranie „kosztowności” w Polsce. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 26, 15 lipca 1992. Towarzystwo Strażnica. 
  12. Zgromadzenie Świadków Jehowy w Sanoku. „Kurier Podkarpacki”, s. 2, nr 7/1995, 7–04-1995. 
  13. Encyklopedia Miasta Mielec.
  14. Biuletyn: Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej Rzeszów.
  15. PWSW: „Kresowe dziedzictwo- narody, wyznania, kultura”. 2012. [dostęp 2017-09-27].
  16. Tomasz Bugaj: Kulturowe narracje Świadków Jehowy. 2016-12-01.
  17. Radio Rzeszów: Kongres Świadków Jehowy w Rzeszowie. radio.rzeszow.pl, 2011-11-20. [dostęp 2017-09-27].
  18. Rzeszowska Telewizja Internetowa, Błękitna TV: Kongres Świadków Jehowy w Rzeszowie. blekitna.tv:80.pl, 2012-07-18. [dostęp 2017-09-27].
  19. Krzysztof Kapica: Kongres Świadków Jehowy 2019 w G2A Arena w Jasionce pod Rzeszowem. rzeszow.naszemiasto.pl, 2019-11-23. [dostęp 2019-11-23].