Świadkowie Jehowy w województwie podlaskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hitlerowskie oświadczenie o wyrzeczeniu się wiary, którego podpisania odmawiali Świadkowie Jehowy
W czasie II wojnie światowej wielu wyznawców zostało osadzonych w obozach koncentracyjnych i nosiło znak – fioletowy trójkąt
Publikacje Świadków Jehowy (na fot. „Nasza Służba Królestwa” z lat 50. XX w.) drukowano potajemnie w okresie zakazu działalności również na terenie województwa podlaskiego

Świadkowie Jehowy w województwie podlaskim – wspólnota Świadków Jehowy w województwie podlaskim. Liczba głosicieli na terenie województwa wynosi ok. 2450 (stan w 2011)[1]. W kwietniu 2019 na terenie województwa znajdowały się miejsca zgromadzeń 25 zborów (w nich także grupy angielskojęzycznej, trzech grup rosyjskojęzycznych, grupy litewskojęzycznej, 2 grup języka migowego oraz grupy polskojęzycznej na oddaleniu)[2][a].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Działalność ewangelizacyjną na obecnym terenie województwa Świadkowie Jehowy podjęli około roku 1920. Na przełomie 1926 i 1927 roku grupa kolporterów, Stefan i August Raczkowie, Feliks Mucha oraz Stefan Milewski, prowadzili działalność kaznodziejską w Łomży, Białymstoku i w okolicznych miejscowościach.

Pod koniec lat 20. XX wieku istniał zbór w Łapach, a w latach 30. XX wieku w Białymstoku oraz grupy m.in. w okolicach Nowogrodu, powstała na początku lat 20. XX wieku. W 1921 roku przybył ze Stanów Zjednoczonych współwyznawca Budkiewicz, który prowadził tam działalność kaznodziejską. Nowymi wyznawcami były osoby z samego Nowogrodu oraz m.in. z Młynika, Łomży, Sławca, Stawisk, Filipek i innych miejscowości. W latach 1928–1939 w całym województwie białostockim działało trzech pionierów. Białostoccy wyznawcy będący kolejarzami rozpowszechniali publikacje biblijne, m.in. na trasie Białystok – Baranowicze[3]. W czasie okupacji wielu tutejszych wyznawców trafiło do hitlerowskich więzień i obozów koncentracyjnych za odmowę wyrzeczenia się wiary[4].

Po II wojnie światowej powstały nowe zbory. W roku 1947 na terenie województwa białostockiego działało 10 zborów[5]. W roku 1950 nastąpiła fala aresztowań i od tego roku działalność prowadzona była konspiracyjnie. W roku 1952 za działalność religijną ponad 100 wyznawców było przetrzymywanych w białostockim więzieniu[6]. Szczególnie od lat 60. XX wieku głosiciele w lecie prowadzą grupową wyjazdową działalność kaznodziejską na terenach, gdzie jest mniej wyznawców – tzw. grupy pionierskie (wcześniej: obozy pionierskie, ośrodki pionierskie). W czasie zakazu działalności zgromadzenia organizowano potajemnie (tzw. konwencje leśne). Wyznawcy za działalność religijną oraz za odmowę służby wojskowej byli skazywani na kary więzienia. Działalność wydawnicza ich publikacji była prowadzona konspiracyjnie w ukrytych ośrodkach drukarskich na terenie województwa.

Pod koniec lat 70. XX wieku niektórym wyznawcom udało się wyjechać na kongresy poza granice Polski, w roku 1980 i 1981 do Wiednia, a w latach 90. XX wieku i w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku, delegacje z tutejszych zborów były na kongresach międzynarodowych w Niemczech, Austrii, Francji, Rosji, Czechach, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, na Węgrzech i na Ukrainie. Od roku 1982 na kongresy rozpoczęto wynajmować ponownie hale sportowe, a w następnych również stadiony. Wkrótce zaczęły powstawać nowe Sale Królestwa (m.in. w 2016 w Augustowie[7]). W dniach 17–18 września 1994 roku ponad 1000 niepłatnych ochotników brało udział w budowie Sali Królestwa w Sokółce metodą szybkościową.

Od roku 1990 specjalnie przygotowani kaznodzieje odwiedzają zakłady karne na terenie województwa, aby prowadzić tam działalność kaznodziejską[8].

Kongresy odbywały się na białostockich stadionach[9][10]. W 2011 i 2012 roku odbyły się w Łomży[11][b]. Natomiast zgromadzenia obwodowe w Sala Zgromadzeń w Warszawie, a z rejonów północnych województwa w wynajmowanych halach sportowo-widowiskowych w Olecku[12], (w poprzednich latach także w Ełku[13] oraz Suwałkach[14]).

W placówkach medycznych na terenie województwa podlaskiego (w tym m.in. w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku) zespoły medyczne operują Świadków Jehowy bez krwi[15].

We wrześniu 1999 roku w ogólnopolskim konkursie Rodzina w wirach historii, wyróżnienie indywidualne przypadło uczniowi z Białegostoku za pracę opisującą losy rodziny Świadków Jehowy od lat 20 do 80 XX w. żyjących na Podlasiu[16].

W 2000 roku na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z 1954 roku i uniewinnił jednego z wyznawców, który od sierpnia 1952 do grudnia 1953 roku na terenie powiatów Pisz i Kolno był aktywnym członkiem związku pod nazwą Świadkowie Jehowy[17].

W latach 2012–2014 nastąpiła reorganizacja zborów. W roku 2013 wdrożono program świadczenia publicznego na terenie poszczególnych zborów za pomocą wózków z literaturą biblijną.

Zbory[edytuj | edytuj kod]

Poniższa lista obejmuje zbory zgromadzające się na terenie województwa[2]:

Na terenie miast na prawach powiatu[c]
  • Białystok: 11 zborów: Antoniuk, Białostoczek (w tym grupa j. migowego), Dojlidy (w tym grupa angielskojęzyczna), Dziesięciny, Grabówka, Nowe Miasto, Pogodna, Słoneczny Stok, Śródmieście, Wygoda (w tym grupa rosyjskojęzyczna), Zielone Wzgórza
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Białystok
Białystok
Łomża
Łomża
Suwałki
Suwałki
Augustów
Augustów
Michałowo
Michałowo
Bielsk Podlaski
Bielsk Podlaski
Grajewo
Grajewo
Hajnówka
Hajnówka
Kleszczele
Kleszczele
Sejny
Sejny
Siemiatycze
Siemiatycze
Sokółka
Sokółka
Zambrów
Zambrów
Geographylogo.svg
Miejscowości na terenie województwa, w których w 2018 roku były zbory Świadków Jehowy.
  • Łomża: 2 zbory: Łomża-Północ (w tym grupy rosyjskojęzycznej), Łomża-Zachód (w tym grupa j. migowego)
  • Suwałki: 2 zbory: Suwałki-Centrum (w tym grupa litewskojęzyczna) i Suwałki-Północ (w tym grupy rosyjskojęzycznej)
Na terenie powiatów

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Obwód Białystok, Ełk-Suwałki (część); rosyjski (część).
  2. W 2018 roku zbory z województwa podlaskiego uczestniczyły w kongresie regionalnym „Bądź odważny!” w Warszawie, a w 2019 roku w kongresie międzynarodowym „Miłość nigdy nie zawodzi!” także w Warszawie.
  3. W nazwach zborów na terenie Białegostoku (miasto na prawach powiatu) pominięto pierwszy człon ich nazwy, którym jest nazwa miasta, na terenie którego zgromadza się dany zbór.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Stan i struktura demograficzno-społeczna. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011.
  2. a b Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2019-04-13].
  3. Krzysztof Biliński, Hiobowie XX wieku, Wrocław: Wydawnictwo A Propos, 2012, s. 13, 230–232, 234–240, ISBN 978-83-63306-15-1, OCLC 839256207.
  4. Teresa Wontor-Cichy, Więzieni za wiarę: Świadkowie Jehowy w KL Auschwitz, Oświęcim: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, 2003, ISBN 83-88526-47-2, OCLC 830544733.
  5. K. Urban, Mniejszości religijne w Polsce 1945–1991 (zarys statystyczny), Kraków 1994, s. 20.
  6. Witold Kaszewski Wierni Jehowie. Dzieje Świadków Jehowy w regionie łódzkim Wydawnictwo A Propos, 2011, s. 87, 122, ​ISBN 978-83-917339-8-1​.
  7. Bartosz Lipiński: Sala Królestwa w Augustowie. dziennikpowiatowy.pl, 2016-10-06. [dostęp 2017-05-30].
  8. Służba więzienna. sw.gov.p, 2012. [dostęp 2015-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-15)].
  9. Okręgowy Kongres Świadków Jehowy w Białymstoku, radio.białystok.pl.
  10. Kongres Świadków Jehowy, tvp.pl.
  11. Ponad trzy tysiące Świadków Jehowy w Łomży, 4lomza.pl.
  12. Świadkowie Jehowy spotkali się w oleckiej Ledze. olecko.wm.pl, 2015-03-23. [dostęp 2015-11-08].
  13. Mariusz Semenowicz: Ponad 1300 Świadków Jehowy wypełniło Halę w Ełku, Elk24.pl, 2010-03-30
  14. Spotkanie Świadków Jehowy. suwalki.info, 2006-03-30. [dostęp 2015-11-08].
  15. Urszula Ludwiczak: Prof. Bogusław Kędra jest nadwornym chirurgiem świadków Jehowy. plus.wspolczesna.pl, 2016-12-29. [dostęp 2017-05-15].
  16. Komunikat Jury konkursu „Rodzina w wirach historii”
  17. Rzeczpospolita”, 23.10.2000.