Świadkowie Jehowy w województwie warmińsko-mazurskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Świadkowie Jehowy w województwie warmińsko-mazurskim – wspólnota religijna Świadków Jehowy w województwie warmińsko-mazurskim. W 2011 roku na terenie województwa działalność kaznodziejską prowadziło 4996 głosicieli[1]. W kwietniu 2019 roku na terenie województwa znajdowały się miejsca zgromadzeń 51 zborów (w tym 3 grupy języka migowego, grupa angielskojęzyczna, 2 grup rosyjskojęzycznych, grupy ukraińskojęzycznej oraz grupa polskojęzyczna na oddaleniu na terenie zakładu karnego)[2][a].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

11 maja 1913 roku w Szczytnie zorganizowano zgromadzenie, na którym było obecnych około 70 osób[3][4]. Na początku lat 20. grupy Badaczy Pisma Świętego działały w Braniewie, Giżycku, Leśnym Dworze, Mrągowie, Olsztynie, Pozezdrzu, Szczytnie, Węgorzewie i Wężewie[5]. W 1927 roku w Iławie działał zbór, który organizował zebrania dwa razy w tygodniu[6]. W latach 30. XX wieku grupa Badaczy Pisma Świętego działała w Elblągu[7]. W dniach od 12 do 13 marca 1932 roku zgromadzenie odbyło się w Mrągowie[8].

Po II wojnie światowej Świadkowie Jehowy podjęli działalność kaznodziejską na terenie Warmii i Mazur w roku 1946. Pierwsi sprowadzili się do wsi Mostkowo koło Łukty. W roku 1947 Tadeusz Wincenciuk był pierwszym Świadkiem w Olsztynie. Wówczas Świadkowie Jehowy z Olsztyna, podjęli starania o pomieszczenie na potrzeby swoich zebrań. Uzyskali lokal w Olsztynie przy ul. Sarnowskiego 6, z którego korzystał 17-osobowy miejscowy zbór. Pierwszym Świadkiem Jehowy po II wojnie światowej w Ełku był kolejarz Henryk Rogiński. Przyjechał w 1947 roku wraz z żoną, a w Szybie (obecnie dzielnica w Ełku) działała jego siostra – Abel. W roku 1947 na terenie województwa olsztyńskiego działało 8 zborów[9][10]. Pod koniec lat 40. powstał zbór Purgałki[11].

Gdy 30 czerwca 1948 roku państwowe władze województwa zamknęły olsztyńską salę, zbór ten liczył 63 głosicieli i sympatyków[12][13][14]. Powstały kolejne zbory najpierw w Klimach, Babiaku i Giżycku, a potem w innych miastach. W Giżycku w latach 1945–1947 do zboru należało 5 osób[15].

Zakaz działalności[edytuj | edytuj kod]

W roku 1950 nastąpiła fala aresztowań i zakaz działalności, która od tego roku była prowadzona w konspiracji. W okresie zakazu działalności wspólnota ta rozrastała się liczebnie. W 1956 roku wspólnota liczyła około 200 osób mieszkających głównie w Olsztynie i Braniewie[16], w roku 1966 liczbę tę szacowano na około 2600.

W ramach sprawy obiektowej o kryptonimie „Kuźnia” Służba Bezpieczeństwa przez kilka lat bezskutecznie poszukiwała Jana Suszka z powiatu braniewskiego, który był zaangażowany w produkcję części do powielaczy, używanych do druku wydawnictw Świadków Jehowy, oraz przygotowywanie matryc do tych wydawnictw techniką fotodruku – nie odnaleziono też drukarni będącej głównym celem w tej sprawie. W 1966 roku prowadzono wobec niego sprawę operacyjną o kryptonimie „Technik”, do 1970 roku nie został zatrzymany ani bliżej rozpracowany, choć obserwowano także jego rodzinę. 2 sierpnia 1966 roku w Szklarni Służba Bezpieczeństwa aresztowała dwóch nadzorców uczestniczących w spotkaniu 10 przedstawicieli zborów z wschodniej części województwa[17].

Spotkania religijne organizowano w domach prywatnych, a większe – konwencje – na polanach leśnych i w ogrodach. W roku 1958 w podolsztyńskiej miejscowości Słupy zebrało się 126 osób. Za zgodą władz w roku 1982 zorganizowano w Olsztynie pierwszy kongres pod hasłem „Prawda o Królestwie” . Szczególnie od 60. XX wieku głosiciele w lecie prowadzą grupową wyjazdową działalność kaznodziejską na terenach, gdzie jest mniej Świadków Jehowy (dawne nazwy: grupy pionierskie, ośrodki pionierskie, obozy pionierskie).

Ponowna rejestracja prawna i rozwój[edytuj | edytuj kod]

Sala Królestwa w Olsztynie (ul. Traugutta)
Podium

W latach późniejszych organizowano kongresy cyklicznie na stadionie w Olsztynie. Na początku lat 90. XX wieku zanotowano liczbę około 2000 głosicieli. 5 lutego 1994 roku w Olsztynie otwarto kompleks dwóch Sal Królestwa, z którego korzystało około 600 olsztyńskich głosicieli. Obecnie jest w tym mieście ponad 1000 głosicieli, należących do 10 zborów. Sale Królestwa znajdują się przy ul. Bałtyckiej, ul. Traugutta i ul. Borowej[18]. Sala Królestwa w Giżycku funkcjonuje od 1996 roku, a w Orzyszu od 1997 roku[19]. W 2009 roku w dwóch zborach w Giżycku działało 174 głosicieli, a na uroczystości Pamiątki śmierci Jezusa Chrystusa było obecnych 289 osób[15].

W 2000 roku na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z 1954 roku i uniewinnił jednego z głosicieli, który od sierpnia 1952 roku do grudnia 1953 roku na terenie powiatów Pisz i Kolno był aktywnym członkiem związku pod nazwą Świadkowie Jehowy[20].

W październiku 2010 roku trzy ełckie zbory otworzyły nowy kompleks Sal Królestwa dla 350 głosicieli z tego miasta. Na „Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej: Kościoły chrześcijańskie w systemach totalitarnych” zorganizowanej w dniach 16–17 czerwca 2011 roku w Toruniu, Grzegorz Jasiński przedstawił wykład „Świadkowie Jehowy na Warmii i Mazurach w latach 1945–1956”[21]. Świadkowie Jehowy z Warmii korzystają ze zgromadzeń obwodowych we własnej Sali Zgromadzeń w Malborku, natomiast z Mazur – z wypożyczanej hali w Olecku [22] (w poprzednich latach także w Ełku[23]). Świadkowie Jehowy z Warmii spotykają się na kongresie regionalnym w Ełku (poprzednio w Olsztynie[24], w 2012, 2014–2018 w Ostródzie, w 2013 roku w Mrągowie)[25] oraz Gdyni (poprzednio w Gdańsku) – z rejonu Elbląga, a wyznawcy z okolic Ełku na stadionie w Białymstoku (poprzednio w Łomży)[26]. W 1998 roku program kongresu „Boża droga życia”, który odbył się na olsztyńskim stadionie OSiR był przedstawiany również w języku rosyjskim.

Zebrania zborowe organizuje się również na terenie Zakładu Karnego w Kamińsku[27].

W 2012 roku nastąpiła reorganizacja zborów. W roku 2013 wdrożono program świadczenia publicznego na terenie poszczególnych zborów za pomocą wózków z literaturą biblijną.

Zbory[edytuj | edytuj kod]

Poniższa lista obejmuje zbory zgromadzające się na terenie województwa[2]:

Na terenie miast na prawach powiatu[b]
  • Elbląg: 4 zbory: Południe (w tym grupa rosyjskojęzyczna), Północ, Stare Miasto, Śródmieście
  • Olsztyn: 7 zborów: Dajtki, Jaroty (w tym grupa języka migowego), Nagórki, Pojezierze (w tym grupa rosyjskojęzyczna), Północ, Śródmieście, Zatorze (w tym grupa anglojęzyczna)
Na terenie powiatów
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Elbląg
Elbląg
Bartoszyce
Bartoszyce
Braniewo
Braniewo
Działdowo
Działdowo
Lidzbark
Lidzbark
Mławka
Mławka
Pasłęk
Pasłęk
Tolkmicko
Tolkmicko
Ełk
Ełk
Giżycko
Giżycko
Gołdap
Gołdap
Iława
Iława
Lubawa
Lubawa
Kętrzyn
Kętrzyn
Lidzbark Warmiński
Lidzbark
Warmiński
Orneta
Orneta
Mrągowo
Mrągowo
Nidzica
Nidzica
Nowe Miasto Lubawskie
Nowe Miasto Lubawskie
Olecko
Olecko
Biskupiec
Biskupiec
Dobre Miasto
Dobre
Miasto
Olsztynek
Olsztynek
Miłomłyn
Miłomłyn
Morąg
Morąg
Ostróda
Ostróda
Orzysz
Orzysz
Pisz
Pisz
Kolonia
Kolonia
Pasym
Pasym
Szczytno
Szczytno
Węgorzewo
Węgorzewo
Geographylogo.svg
Miejscowości na terenie województwa, w których są zbory Świadków Jehowy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Obwody polskojęzyczne: Olsztyn, Elbląg-Malbork (część), Ełk-Suwałki (część); polskiego języka migowego: Wołomin (część); angielski (część); rosyjski (część); ukraiński (część).
  2. W nazwach zborów na terenie miast na prawach powiatu pominięto pierwszy człon ich nazwy, którym jest nazwa miasta, na terenie którego zgromadza się dany zbór.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Stan i struktura demograficzno-społeczna. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011
  2. a b Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2019-04-13].
  3. Watchtower. Hauptversammlung. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 80, nr 5 1913 (niem.). 
  4. Watchtower. Hauptversammlung. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 95, nr 6 1913 (niem.). 
  5. Watchtower. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 114, 115, 1 sierpnia 1922 (niem.). 
  6. Krzysztof Biliński, Hiobowie XX wieku, Wrocław: Wydawnictwo A Propos, 2012, s. 56, ISBN 978-83-63306-15-1, OCLC 839256207.
  7. Przebudźcie się!22 stycznia 2003 s. 16-19 Kolejna Sala Zgromadzeń Świadków Jehowy w Polsce
  8. Watchtower. Wochenendversammlungen. „Strażnica Zwiastująca Królestwo Jehowy”, s. 50, 15 lutego 1932 (niem.). 
  9. K. Urban, Mniejszości religijne w Polsce 1945 – 1991 (zarys statystyczny), Kraków 1994, s. 20
  10. Witold Kaszewski Wierni Jehowie. Dzieje Świadków Jehowy w regionie łódzkim Wydawnictwo A Propos, 2011, s. 87 ​ISBN 978-83-917339-8-1
  11. Krzysztof Biliński, Hiobowie XX wieku, Wrocław: Wydawnictwo A Propos, 2012, s. 68, ISBN 978-83-63306-15-1, OCLC 839256207.
  12. A. Kopiczko: Panorama wyznaniowa województwa olsztyńskiego po II wojnie światowej, ss. 63, 64
  13. Archiwum UW, t. 73, dok. 37. Decyzja wojewody, 20 III 1948 r.
  14. 1949 Yearbook of Jehovah's Witnesses. Watchtower, 1949, s. 213-216. (ang.)
  15. a b Sala Królestwa Świadków Jehowy, gizycko.pl, 2 lipca 2009
  16. Andrzej Sakson: Stosunki narodowościowe i wyznaniowe na Mazurach przed i po 1945 roku. Gdańsk-Oliwa: Gdańskie Seminarium Duchowne, 1993, s. 117, 118, seria: Studia Gdańskie t. IX.
  17. Grzegorz Jasiński. Kościoły i wyznania niekatolickie w województwie olsztyńskim w latach 1965 i 1966 w świetle sprawozdania Służby Bezpieczeństwa. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”, s. 279, 280, 2013. ISSN 0023-3196. 
  18. Nowa sala Świadków Jehowy, Olsztyn24.com, 2007-10-28
  19. Świadkowie Jehowy. orzysz.pl, 2004-05-08. [dostęp 2017-05-30].
  20. Rzeczpospolita”, 23 października 2000
  21. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie. Prof. dr hab. Grzegorz Jasiński. uwm.edu.pl. [dostęp 2017-09-25].
  22. Świadkowie Jehowy spotkali się w oleckiej Ledze. olecko.wm.pl, 2015-03-23. [dostęp 2015-11-08].
  23. Mariusz Semenowicz: Ponad 1300 Świadków Jehowy wypełniło Halę w Ełku, Elk24.pl, 2010-03-30
  24. Zgromadzenie świadków Jehowy. „Gazeta Wyborcza, GW Olsztyn”, s. 2, nr 146, 25 czerwca 1999. 
  25. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-12-11].
  26. W Łomży rozpoczyna się trzydniowy kongres Świadków Jehowy, superlomza.pl, 2011-07-22
  27. Paweł Kuźniecow: Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy. sw.gov.pl, 2017-05-05. [dostęp 2018-01-10].