Żelazno (powiat kościański)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°56′9″N 16°53′18″E
- błąd 38 m
WD 51°52'N, 16°54'E
- błąd 20118 m
Odległość 5 m
Żelazno
wieś
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat kościański
Gmina Krzywiń
Liczba ludności (2011) 320[1]
Strefa numeracyjna 65
Kod pocztowy 64-010
Tablice rejestracyjne PKS
SIMC 0372865
Położenie na mapie gminy Krzywiń
Mapa konturowa gminy Krzywiń, na dole znajduje się punkt z opisem „Żelazno”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Żelazno”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Żelazno”
Położenie na mapie powiatu kościańskiego
Mapa konturowa powiatu kościańskiego, blisko dolnej krawiędzi po prawej znajduje się punkt z opisem „Żelazno”
Ziemia51°56′09″N 16°53′18″E/51,935833 16,888333

Żelaznowieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Krzywiń[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość leży nad jeziorem Żelazno, o pow. 28 ha[3][4]. Na południe od wsi przepływa Kanał Obry[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Żelazno było wzmiankowane w 1392, kiedy to Tomasz, opat lubiński nadał je braciom Janowi Roszen i Zbilutowi[5].

Wieś duchowna, własność opata benedyktynów w Lubiniu pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego[6].

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Żelazno należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej[7]. Żelazno należało do okręgu krzywińskiego tego powiatu i stanowiło odrębny majątek, którego właścicielem był wówczas (1846) Petri[7]. Według spisu urzędowego z 1837 roku Żelazno liczyło 254 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 30 dymów (domostw)[7].

Pod koniec XIX wieku w miejscowości była szkoła katolicka[5]. Wieś gospodarska liczyła wtedy 80 domostw i 449 mieszkańców, a wieś dworska 7 domostw i 95 mieszkańców[5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa leszczyńskiego. W 2011 w Żelaźnie mieszkało 320 osób[1].

Dwór z przełomu XIX i XX wieku został przekształcony w sklep[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b woj. wielkopolskie >> pow. kościański >> gmina Krzywiń. Wszystkie dane dla miejscowości Żelazno. W: Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 11 czerwca 2015].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 2613, 13 lutego 2013. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 11 czerwca 2015]. 
  3. a b Paweł Anders: Pojezierze Leszczyńskie. Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1985, s. 60. ISBN 83-7005-010-7. (pol.)
  4. a b Jan Maj, Marek Aleksandrzak: Leszno: mapa topograficzna Polski. Wersja turystyczna. Wyd. 2. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 2011. ISBN 83-7135-149-6.
  5. a b c Żelazno, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 764.
  6. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 246.
  7. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 216.