10 Dywizjon Artylerii Ciężkiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
10 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód 4 pułk artylerii ciężkiej
Dowódcy
Pierwszy mjr Tadeusz Kozłowski
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk artyleria
Podległość 10 Dywizja Piechoty

10 Dywizjon Artylerii Ciężkiej (10 dac) – oddział artylerii ciężkiej Wojska Polskiego.

Dywizjon nie występował w pokojowej organizacji wojska. Został sformowany w sierpniu 1939 roku, w Łodzi, przez 4 pułk artylerii ciężkiej z przeznaczeniem dla 10 Dywizji Piechoty.

W jego skład weszły dwie trzydziaławe baterie: armat 105 mm i haubic 155 mm[1].

Działania bojowe[edytuj | edytuj kod]

Po osiągnięciu gotowości dywizjon przeszedł niezwłocznie do rejonu koncentracji 10 DP w rejonie Sieradza i zajął stanowiska na przedmościu miasta. W nocy z 1 na 2 września przeszedł do kompleksu leśnego Brąszewice. 3 września odmaszerował na wybrane SO w rejonie Męckiej Woli i stąd prowadził ogień na przedpole Smardzewa i Zapust. 4 września dywizjon wspierał swoim ogniem ciężkie walki o zajęcie i utrzymanie głównych pozycji obronnych dywizji. Tu stracił działo 105 mm wraz z całą obsługą. 5 września dywizja opuściła linii Warty i prowadząc działania opóźniające wycofywała się w kierunku na Wojsławice i dalej za rzekę Ner. Z rejonu Lutomierska dywizjon prowadził dalekie ognie na artylerię niemiecką za Wartą i zgrupowania piechoty w rejonie Bielenia. Marsze oddziałów w nocy bez map, sprzeczne informacje rozpoznawcze i doraźne walki z podjazdami pancernymi nieprzyjaciela doprowadziły do rozczłonkowania oddziałów dywizji. W nocy z 7 na 8 września dywizjon minął Głowno i skierował się na Łowicz. O świcie osiągnął Kębliny. Część 1 baterii pomaszerowała na Skierniewice, następnie na Mszczonów. Stąd wspólnie z baterią 10 pal skierowała się na Warszawę.

Z Kłębin dywizjon przeszedł do Bolimowa. Rano 8 września stoczył zwycięską walkę z podjazdem pancernym nieprzyjaciela na zachodnim skraju lasów nieborowskich i skierował się przez Błonie do Warszawy. Do stolicy dotarł w nocy 8 na 9 września. Posiadał wtedy jedną armatę 105 mm i trzy haubice 155 mm. Z Warszawy skierowano dywizjon do Otwocka do grupy płk. Grobickiego. 12 września brał udział w zaciętych walkach pod Ostrówkiem niszcząc 5 czołgów niemieckich. 13 września dywizjon wrócił do Warszawy. Walczył do dnia kapitulacji.

Organizacja i obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Organizacja i obsada personalna[1][2]

  • dowódca dywizjonu – mjr Tadeusz Kozłowski
  • oficer zwiadowczy – ppor. Jerzy Lewszecki
  • dowódca 1 baterii armat – kpt. Czesław Gaj (VM)[a]
  • dowódca 2 baterii haubic – kpt. rez. Gustaw Zygadłowicz
  • oficer ogniowy – ppor. Feliks Piechuta †23 IX 1939

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wg Witolda Jarno i Artura Kuprianisa dowódcą 1 baterii był por. Tadeusz Otoliński[3][4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Galster 1975 ↓, s. 386.
  2. Głowacki 1985 ↓, s. 334.
  3. Jarno 2001 ↓, s. 335, 348.
  4. Kuprianis 2010 ↓, s. 483.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karol Lucjan Galster: Księga Pamiątkowa Artylerii Polskiej 1914 – 1939. Londyn: 1975.
  • Ludwik Głowacki: Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939. Wyd. 5. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-07109-8.
  • Witold Jarno: Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939. Łódź: Wydawnictwo „Ibidem”, 2001. ISBN 83-88679-10-4.
  • Artur Kuprianis: Łódzka 4 Grupa Artylerii w latach 1929-1939. Łódź: Wydawnictwo Ibidem, 2010. ISBN 978-83-62331-00-0.