11 Brygada AL „Wolność”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
11 Brygada Armii Ludowej "Wolność"
Ilustracja
Orzełek Armii Ludowej
Historia
Państwo  Polska
Rozformowanie 1944
Działania zbrojne
II wojna światowa
Organizacja
Rodzaj wojsk oddział partyzancki

11 Brygada AL "Wolność" – brygada Armii Ludowej, powstała rozkazem Dowództwa Obwodu III AL z 13 września 1944 roku. Podstawę jej składu osobowego stanowili żołnierze Armii Czerwonej, byli jeńcy wojenni zbiegli z niewoli niemieckiej a także dezerterzy z Ostlegionów (wschodnich formacji kolaboracyjnych u boku III Rzeszy)[1]. Działała na terenie Kielecczyzny do stycznia 1945 r., tj. do czasu wejścia na ten obszar regularnych jednostek Armii Czerwonej w ramach styczniowej ofensywy.

Dzieje Brygady[edytuj | edytuj kod]

Brygada powstała rozkazem nr 57 Dowództwa Obwodu III Armii Ludowej (AL), z dn. 13 września 1944 roku[2]. Jej dowódcą mianowano st. lejtn. Stiepana Riaszczenkę, szefem sztabu lejtn. Leonida Żłobina a oficerem politycznym został lejtn. Wasyl Markitienko. Równocześnie z jej utworzeniem oraz 10 Brygady AL "Zwycięstwo", powstało Zgrupowanie Radzieckie pod dowództwem płk Tierentija Nowaka, ps. "Piotr" i szefa sztabu st. lejtn. Iwana Gonczarowa.

Brygada liczyła około 300 ludzi[3], w większości zbiegłych z niewoli niemieckiej żołnierzy Armii Czerwonej. Około 15% jej stanu osobowego stanowili Polacy. Część z tych Rosjan wcześniej znalazła się w składzie 25 Pułku Piechoty AK, utworzonego 15 lipca 1944 r., w specjalnie dla nich utworzonej kompanii pod dowództwem mjr Mikołaja Cybulskiego, późniejszego szefa sztabu 10 Brygady AL "Zwycięstwo", z którego odeszli wraz z nim 29 sierpnia 1944 roku. W Brygadzie byli też członkowie grupy rozpoznawczo-dywersyjnych, kierowane m.in. przez Anatolija Niewojta (poległ 10 października 1944 r.[4]) oraz Nikołaja Szyrakowa. Przybyli oni z ziemi lubelskiej na Kielecczyznę jeszcze przed wyzwoleniem Lubelszczyzny przez Armię Czerwoną, z Centrum operacyjnego ppłk. Pielicha[1].

Obszarem działania Brygady były kompleksy leśne Kielecczyzny, np. lasy w okolicach Końskich i Przysuchy. Brygada zakończyła działalność partyzancką wraz z wejściem na ten obszar regularnych wojsk Armii Czerwonej 1 Frontu Ukraińskiego. Prawdopodobnie większość jej rosyjskich żołnierzy została, po przejściu procedury filtracyjnej, wcielona do regularnych jednostek ACz.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Mieczysław Wieczorek, Armia Ludowa 1944-45 działalność bojowa, 1984.
  2. Centr. Arch. KC PZPR, sygn. 192/XXIII-1, k. 47; Tym samym rozkazem powstała 10 Brygada AL "Zwycięstwo".
  3. Sobczak 1988 ↓, s. 799.
  4. Lubliniec - mogiła żołnierzy Armii Czerwonej na cmentarzu wojskowym - Strażnicy Czasu, www.straznicyczasu.pl [dostęp 2020-10-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hillebrandt Bogdan, Działania oddziałów i brygad partyzanckich Gwardii Ludowej i Armii Ludowej na Kielecczyźnie. Warszawa 1962.
  • Hillebrandt Bogdan, Partyzantka na Kielecczyźnie, 1939-1945. Wyd. II, poprawione. Warszawa 1970.
  • Skwarek Stefan, 1 Brygada AL im. Ziemi Kieleckiej. Warszawa 1977.
  • [przew.] Kazimierz Sobczak: Polski ruch oporu 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1988. ISBN 83-11-07038-5.