11 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 11 daplot (1937-1939). Zobacz też: inne dywizjony artylerii noszące numer 11.
11 Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1937
Rozformowanie 1939
Dowódcy
Pierwszy mjr Roman Niemczyński
Ostatni mjr Wiktor Bogucki
Organizacja
Dyslokacja Zajezierze, Stężyca
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk Wojska obrony przeciwlotniczej
Podległość 1 Grupa Artylerii Przeciwlotniczej
Artyleria przeciwlotnicza WP przed wybuchem II wś

11 dywizjon artylerii przeciwlotniczej (11 daplot) – pododdział artylerii przeciwlotniczej Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej.

Organizacja[edytuj | edytuj kod]

Dywizjon został sformowany w IV kwartale 1937 w koszarach na Zajezierzu w garnizonie Dęblin. Od maja 1939 stacjonował w nowych koszarach w Stężycy[1]. 23 listopada 1937 szef Administracji Armii przydzielił uzbrojenie dla dwóch baterii półstałych – armaty przeciwlotnicze wz. 97/25 kalibru 75 mm. Później zorganizowana została trzecia bateria motorowa, uzbrojona w armaty przeciwlotnicze wz. 36 kalibru 40 mm. Dowódcą i organizatorem dywizjonu był major Roman Niemczyński. 21 grudnia 1938 na stanowisko dowódcy dywizjonu został wyznaczony major Wiktor Bogucki. Pod względem fachowego wyszkolenia i inspekcji pododdział podlegał początkowo dowódcy 11 Grupy Artylerii, później Grupy Artylerii Przeciwlotniczej, a tuż przed wybuchem wojny – dowódcy 1 Grupy Artylerii Przeciwlotniczej[2]. Żołnierze dywizjonu nosili na kurtkach munduru odznaki pamiątkowe artylerii przeciwlotniczej z wybitym numerem dywizjonu.

Obsada dywizjonu 23 marca 1939[3]:

  • dowództwo dywizjonu:
    • dowódca – mjr Wiktor Bogucki
    • adiutant – por. Julian Kazimierz Trybalski
    • pomocnik dowódcy ds. gospodarczych – Henryk Marczak
    • oficer mobilizacyjny – por. Zbigniew Stanisław Piórecki
    • oficer techniczny – kpt. Marian Nawrocki
  • pluton łączności:
    • ppor. Wojciech Stanisław Przyczynek
  • 1 bateria:
    • dowódca baterii – por. Alfred Adam Słociński
      • dowódca plutonu – ppor. Włodzimierz Lisowski
  • 2 bateria:
    • dowódca baterii – kpt. Kazimierz Franciszek Kociuba
  • 3 bateria:
    • dowódca baterii – kpt. Jerzy Michał Offmański
      • dowódca plutonu – ppor. Mirosław Grzegorz Jędrzejczak

Mobilizacja[edytuj | edytuj kod]

Dywizjon był jednostką mobilizującą. Pod względem mobilizacji materiałowej został podporządkowany dowódcy 28 pułku artylerii lekkiej. Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” sformował, w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem brązowym (podgrupa 2 – OPL), jeden dywizjon dla obrony przeciwlotniczej obszaru krajowego oraz dwie samodzielne baterie dla czynnych dywizji piechoty:

Nadwyżki dywizjonu, pozostałe po zakończeniu mobilizacji, przekazane zostały do Ośrodka Zapasowego Artylerii Przeciwlotniczej nr 1 w Warszawie. Po zakończeniu mobilizacji i przekazaniu nadwyżek dywizjon uległ rozformowaniu.

Do obrony mostów na Wiśle, węzła kolejowego i Bazy Lotniczej w Dęblinie oraz Głównej Składnicy Uzbrojenia nr 2 w Stawach została zorganizowana Grupa OPL [4] pod dowództwem podpułkownika Ireneusza Kobielskiego. W skład tej grupy zostały włączone następujące pododdziały:

  • dywizjon półstały artylerii przeciwlotniczej nr 111 – dowódca mjr Wiktor Bogucki
  • bateria motorowa artylerii przeciwlotniczej typu A nr 2 – dowódca por. Alfred Adam Słociński
  • pluton artylerii przeciwlotniczej Bazy Lotniczej Dęblin nr 182[5] – dowódca por. pil. Jerzy Antonowicz
  • kompania przeciwlotnicza karabinów maszynowych typu B nr 15 (mobilizowana przez 15 pp w Dęblinie) – dowódca kpt. rez. Jan Kocioł
  • kompania przeciwlotnicza karabinów maszynowych typu B nr 16 (mobilizowana przez 15 pp w Dęblinie) – dowódca por. rez. Jerzy Pańkowski[6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkazy Ministra Spraw Wojskowych L.dz. 4934/tj. z 23 września 1937 roku i L.dz. 7026/tj. z 27 października 1937.
  2. Do 20 maja 1938 była to 11 Grupa Artylerii. Od 22 sierpnia 1939 dywizjon był podporządkowany dowódcy 1 Grupy Artylerii Przeciwlotniczej.
  3. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Rocznik oficerski 1939, Księgarnia Akademicka, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Kraków 2006, s. 772.
  4. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń ... s. 698 wymieniają Ośrodek OPL Dęblin.
  5. Ludwik Głowacki (Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, s. 10 i 25) mija się z prawdą, podając, że był to pluton półstały artylerii przeciwlotniczej 40 mm, tzw. fabryczny.
  6. Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, s. 10 i 25 podał błędnie, że były to pododdziały typu „A”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986, ​ISBN 83-222-0377-2
  • Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Wydawnictwo MON, wyd. I, Warszawa 1964
  • Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny „W”, Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ​ISBN 83-85621-87-3
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny "W" i jego ewolucja, Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, Warszawa 2010, ​ISBN 978-83-86100-83-5
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Rocznik oficerski 1939, Księgarnia Akademicka, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, Kraków 2006, ​ISBN 83-7188-899-6​.
  • Polska artyleria przeciwlotnicza w wojnie obronnej 1939 r. Sprawozdanie dowódcy Obrony Przeciwlotniczej Kraju, płk dypl. Włodzimierza Juliusza Ludwiga z działalności w czasie wojny, opracowanie Mieczysław Lipiński i Zbigniew Moszumański, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 2004, nr 4 (204).