1 Oddział Rozpoznawczy im. Księcia Józefa Poniatowskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
1 Oddział Rozpoznawczy
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1940
Rozformowanie 1940
Tradycje
Rodowód 1 Szwadron Kawalerii
Dowódcy
Pierwszy ppłk Włodzimierz Kasperski
Działania zbrojne
kampania francuska
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk rozpoznanie
Podległość 1 Dywizja Grenadierów
Książę Józef Poniatowski – patron oddziału

1 Oddział Rozpoznawczy im. księcia Józefa Poniatowskiego (OR-1) – jednostka rozpoznawcza Wojska Polskiego we Francji.

Wchodził w skład 1 Dywizji Grenadierów.

Formowanie[edytuj | edytuj kod]

Sformowany na podstawie rozkazu Naczelnego Wodza z 1 czerwca 1940. Prace organizacyjne rozpoczęto jednak już w grudniu 1939 . Rtm. Eryk Matuszek sformował 1 szwadron kawalerii w Paimpont w Bretanii. Gen. bryg. Stefan Dembiński i mjr Kornel Krzeczunowicz kierowali żołnierzy byłego 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego i pozostałych oddziałów Krakowskiej BK do tego właśnie szwadronu, włączonego następnie do OR-1.

Organizacja i obsada personalna[edytuj | edytuj kod]

Hotchkiss - uzbrojenie plutonu ckm
  • Dowództwo
  • 1 szwadron (4 plutony na samochodach)
    • dowódca - rtm. Roman Pohorecki
    • zastępca dowódcy - por. Tadeusz Kopeć
  • 2 szwadron (4 plutony motocyklistów + pluton ckm)
    • dowódca - rtm. Eryk Matuszek
    • zastępca dowódcy - rtm. Adam Dąbrowski
  • szwadron ckm i broni towarzyszącej (4 plutony ckm + pluton przeciwpancerny)
    • dowódca - rtm. Zygmunt Urbanowicz
    • zastępca dowódcy - por. Marian Drożyński
  • szwadron gospodarczy
    • dowódca - rtm. Mieczysław Puzdrakiewicz
    • zastępca dowódcy - por. Stanisław Ziółkowski
  • pluton zwiadu - por. Jerzy Markiewicz
  • pluton łączności
    • dowódca - por. Stanisław Dworecki
    • zastępca dowódcy - aspirant Piotr Myszkorowski
  • pluton warsztatowy - ppor. Kazimierz Lukas

Dywizjon posiadał 31 oficerów i 713 szeregowych. Wyposażony był w 94 samochody (osobowe, półciężarowe i ciężarowe, przeważnie francuskie, "Citroen" i "Renault") oraz 128 motocykli.

Uzbrojenie pułku stanowiły: 4 armaty ppanc. 25 mm "Hotchkiss" wz. 1934 holowane przez ciągniki opancerzone "Renault UE", 2 moździerze 81 mm, 13 ckm "Hotchkiss" wz. 1914, 27 rkm "Chatellerault" wz. 1924/29 i 28 granatników [1]

Działania zbrojne[edytuj | edytuj kod]

W pierwszych dniach czerwca 1940 OR-1 wraz z macierzystą został przydzielony do francuskiego XX Korpusu. W nocy z 4 na 5 czerwca dywizjon przeszedł do rejonu Kirviller - Hinsingen w Alzacji, gdzie otrzymał zadanie obsadzenia odcinka drugiej linii obrony na rzece Albe. 6 czerwca ułani zostali przydzieleni do grupy fortecznej Sarre. 14 czerwca nawiązano kontakt ogniowy z nieprzyjacielem. Około południa 1 szwadron wykonał kontratak w pieszym szyku na las zajęty przez niemiecką piechotę. Po walce na białą broń Niemcy zostali wyparci. Wzięto jeńców i zdobyto dwanaście cekaemów, dwa działa ppanc., kilka pistoletów maszynowych i dużą ilość polskich karabinków (niemiecka zdobycz z Kampanii Wrześniowej). Poległo sześciu żołnierzy a kilkunastu zostało rannych. Tego dnia w walce brał też udział szwadron motocyklistów.

Po dwu dniach walk oddziały 1 DGren, ubezpieczane przez OR-1, przeszły na nową linię obrony. 17 czerwca, o zmroku, ułani księcia Józefa, wzmocnieni francuską kompanią czołgów, powstrzymywali atak niemieckich oddziałów w rejonie Vaucourt - Lagarde. Następnego dnia Niemcy przełamali jednak obronę dywizji. Do wieczora 20 czerwca dywizjon prowadził działania opóźniające. Straty w ludziach i sprzęcie przekroczyły 50 %.

W godzinach rannych 21 czerwca radiowy rozkaz dowódcy dywizji nakazał zniszczyć ciężki sprzęt motorowy i broń, spalić akta, a następnie małymi grupkami przedzierać się na południe. OR-1 przestał istnieć.

Sztandar[edytuj | edytuj kod]

Sztandar dla dywizjonu ufundowało społeczeństwo miasta Levin, w departamencie Pas-de-Calais z inicjatywy polskich górników[2]. Wykonany został przez siostry nazaretanki z Paryża. Nie wykończony całkowicie sztandar przewieziony został do Londynu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Według Zygmunta Kosiora dywizjon uzbrojony był w 536 karabinów, 36 rkm, 20 ckm, 6 moździerzy 60 mm i 4 armaty ppanc. 25 mm.
  2. Murgrabia 1990 ↓, s. 322.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bohdan Królikowski: Kres ułańskiej epopei : szkice do dziejów kawalerii rozpoznawczej i pancernej Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie 1939-1947. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 2007. ISBN 83-7306-332-3.
  • Witold Biegański "Wojsko Polskie we Francji 1939-1940" Warszawa 1967
  • Zygmunt Kosior, Bitwa pod Lagarde. Studium, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1965, wyd. I, s. 139-140.
  • Jerzy Murgrabia, Symbole wojskowe Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie 1939-1946, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1990, ​ISBN 83-11-07825-4​, s.