1 złoty 1928 Wieniec kwiatowy nieprzewiązany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
1 złoty 1928 Wieniec kwiatowy nieprzewiązany
Replika 1 złoty 1928 wieniec kwiatowy nieprzewiązany miedź.jpg
Dane podstawowe
Emitent Mennica Państwowa
Nominał 1 złoty
Rocznik 1928
Emisja
Mennica Mennica Państwowa
Nakład 25 szt. Ni
2 szt. T
2 szt. Cu
Projektant Józef Aumiller
Opis fizyczny
Masa 7 g (Ni, Cu)
6 g (T)
Średnica 25 mm
Materiał nikiel (Ni), tombak (T), miedź (Cu)
Rant gładki
Stempel zwykły
Uwagi moneta próbna kolekcjonerska

1 złoty 1928 Wieniec kwiatowy nieprzewiązanymoneta próbna okresu złotowego II Rzeczypospolitej wybita wg projektu Józefa Aumillera z datą roczną 1928[1].

Moneta należy do serii czterech próbnych złotówek z 1928 r. zaprojektowanych przez Józefa Aumillera, z których żadna nie stała się wzorem dla wprowadzonej w 1929 r. monety niklowej o tym nominale[2][3].

Z tym samym wzorem rewersu ale z awersem M.Kotarbińskiego (jak na obiegowej złotówce niklowej), wybito z datą roczną 1929 inną próbną monetę jednozłotową[4].

Na monecie nie ma umieszczonego znaku mennicy, a na rewersie pod cyfrą „1" nominału znajduje się wypukły napis „PRÓBA”[1].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Jako element reformy walutowej Władysława Grabskiego rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 20 stycznia 1924 r., znowelizowanym w kwietniu tego samego roku, wprowadzono między innymi srebrną (próby 750) monetę jednozłotową, o masie 5 gramów i średnicy 23 mm, której wzór został ustalony rozporządzeniem Ministra Skarbu z 26 maja 1924 r. razem z wzorami pozostałych planowanych do wprowadzenia do obiegu nominałów monet od 1 grosza do 100 złotych[5].

Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 5 listopada 1927 r. zmieniono system monetarny, zastępując między innymi srebrną monetę jednozłotową odpowiednikiem w niklu o parametrach: masa – 7 gramów, średnica – 25 mm[6].

Cztery projekty wzoru niklowej złotówki przygotował kierownik artystyczny Mennicy PaństwowejJózef Aumiller, który prowadził również dział medalierski. Monety te miały identyczny rysunek awersu z datą 1928, z rysunkiem godła zgodnym z zaprojektowanym przez Zygmunta Kamińskiego i wprowadzonym w grudniu 1927 r. (Dz.U. z 1927 r. nr 115, poz. 980)[3][6].

Rewersy Aumillera miały tradycyjną kompozycję. W centralnej części umieszczony został nominał otoczony jednym z czterech wieńców[3]:

  • zbożowym,
  • dębowym,
  • kwiatowym przewiązanym u dołu,
  • kwiatowym nieprzewiązanym u dołu.

Projekty te nie znalazły uznania. W rozpisanym konkursie wybrano do realizacji projekt M.Kotarbińskiego, w którym nominał otoczony był ornamentem geometrycznym w stylu art déco[7].

Awers[edytuj | edytuj kod]

Na tej stronie znajduje się godło – orzeł w koronie wg wzoru z grudnia 1927 r., dookoła w otoku napis: „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, na samym dole rok – 1928, po obydwu stronach którego umieszczono spłaszczone gwiazdy sześcioramienne[8][1].

Rewers[edytuj | edytuj kod]

Rysunek rewersu to nominał „1", pod nim wypukły napis „PRÓBA”, otoczony nieprzewiązanym u dołu wieńcem z liści i owoców, poniżej otokowo napis „ZŁOTY”[8][1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Monetę wybito w Mennicy Państwowej, z rantem gładkim, na krążku o średnicy 25 mm w[1]:

Istnieje drugi projekt Józefa Aumillera rewersu z wieńcem złożonym z kwiatów i owoców – przewiązanym u dołu[9].

Pod koniec drugiego dziesięciolecia XXI w. ze znanych monet II Rzeczypospolitej złotówka z wieńcem kwiatowym nieprzewiązanym z 1928 r. jest[10]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej polskiej 1919 – 1939, wyd. pierwsze, Szczecin: Nefryt, 2010, s. 126, ISBN 978-83-87355-65-4.
  2. Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej polskiej 1919 – 1939, wyd. pierwsze, Szczecin: Nefryt, 2010, s. 116–126, ISBN 978-83-87355-65-4.
  3. a b c Mennica Polska S.A., Blister: Złotówki okresu międzywojennego, „240 lat Mennicy Polskiej”, Warszawa, s. 5–6.
  4. Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej polskiej 1919 – 1939, wyd. pierwsze, Szczecin: Nefryt, 2010, s. 127–129, ISBN 978-83-87355-65-4.
  5. Jerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945, wyd. pierwsze, Sosnowiec 2008, s. 150, 230, ISBN 83-912223-4-9.
  6. a b Jerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945, wyd. pierwsze, Sosnowiec 2008, s. 157, ISBN 83-912223-4-9.
  7. Mennica Polska S.A., Blister: Złotówki okresu międzywojennego, „240 lat Mennicy Polskiej”, Warszawa, s. 6.
  8. a b Czesław Kamiński, Ilustrowany katalog monet polskich 1916–1975, wyd. IV poprawione i uzupełnione, Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1976, s. 70.
  9. Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej polskiej 1919 – 1939, wyd. pierwsze, Szczecin: Nefryt, 2010, s. 126–129, ISBN 978-83-87355-65-4.
  10. Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej polskiej 1919 – 1939, wyd. pierwsze, Szczecin: Nefryt, 2010, s. 16–60, 64–278, ISBN 978-83-87355-65-4.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Parchimowicz J.:Monety Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939, Nefryt, Szczecin, wydanie I, ​ISBN 978-83-87355-65-4