2 grosze wzór 1923

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
2 grosze wzór 1923
2 grosze 1923.jpg
Dane podstawowe
Emitent Bank Polski
Nominał 2 grosze
Rocznik 1923, 1925, 1927, 1928, 1930, 1931, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939
Emisja
Mennica Mennica Państwowa
Nakład 222 522 342 szt.
Data emisji 1 lipca 1924
Data wycofania 30 października 1950
Projektant Wojciech Jastrzębowski
Opis fizyczny
Masa 2 g
Średnica 17,6 mm
Materiał mosiądz, brąz
Rant gładki
Stempel zwykły
Uwagi moneta obiegowa

2 grosze wzór 1923 – moneta dwugroszowa, bita w mosiądzu i brązie, wprowadzona do obiegu 1 lipca 1924 r. (Dz.U. z 1924 r. nr 34, poz. 351)[1], wycofana w dniu reformy walutowej 30 października 1950 r[2].

W niektórych opracowaniach z początku XXI w. jako data wprowadzenia dwugroszówki do obiegu podawany był 13 grudnia 1924 r[3]., a w innych tego samego autora – 31 maja 1924 r., czyli dzień wejścia w życie rozporządzenia o ustaleniu wzorów monet (Dz.U. z 1924 r. nr 45, poz. 476)[4].

Ostatnią datą roczną z jaką była bita to 1939[5].

Awers[edytuj | edytuj kod]

W centralnym punkcie umieszczono godło – stylizowanego orła w koronie, powyżej rok, dookoła napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” oraz inicjały WJ projektanta. Na monetach z 1923 nie ma znaku mennicy, na późniejszych umieszczono go pod łapą orła[6].

Rewers[edytuj | edytuj kod]

Na tej stronie monety znajdują się cyfra „2" z ozdobnikami z lewej i prawej strony oraz napis „GROSZE”[6].

Nakład[edytuj | edytuj kod]

Monetę bito z datą roczną 1923 w mosiądzu, a w pozostałych przypadkach w brązie, na krążku o średnicy 17,6 mm, masie 2 gramów, z rantem gładkim, w mennicy w Warszawie, według projektu Wojciecha Jastrzębowskiego. Nakłady monety w poszczególnych latach przedstawiały się następująco[6]:

Rocznik Materiał Znak mennicy Nakład (sztuk) Zdjęcie
2 grosze 1923 mosiądz brak 20 429 000 2 grosze 1923.jpg
2 grosze 1925 brąz herb Kościesza 39 014 595 2 grosze 1925.jpg
2 grosze 1927 brąz herb Kościesza 15 356 000 2 grosze 1927.jpg
2 grosze 1928 brąz herb Kościesza 26 876 747 2 grosze 1928.jpg
2 grosze 1930 brąz herb Kościesza 20 010 000 2 grosze 1930.jpg
2 grosze 1931 brąz herb Kościesza 9 500 000 2 grosze 1931.jpg
2 grosze 1932 brąz herb Kościesza 6 486 000 2 grosze 1932.jpg
2 grosze 1933 brąz herb Kościesza 7 000 000 2 grosze 1933.jpg
2 grosze 1934 brąz herb Kościesza 9 350 000 2 grosze 1934.jpg
2 grosze 1935 brąz herb Kościesza 5 800 000 2 grosze 1935.jpg
2 grosze 1936 brąz herb Kościesza 12 800 000 2 grosze 1936.jpg
2 grosze 1937 brąz herb Kościesza 17 365 000 2 grosze 1937.jpg
2 grosze 1938 brąz herb Kościesza 20 535 000 2 grosze 1938.jpg
2 grosze 1939 brąz herb Kościesza ok.12 000 000 2 grosze 1939.jpg

Wielkość emisji z 1939 roku jest niepewna[6].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Z formalnego punktu widzenia moneta nigdy nie została wycofana z obiegu żadnym aktem prawnym w okresie Generalnego Gubernatorstwa. Dekret PKWN z 24 sierpnia 1944 r. pozostawiał monety groszowe w obiegu aż do reformy walutowej z 30 października 1950 r. Po tej dacie dopuszczone zostały do obiegu wyłącznie monety emitowane przez Narodowy Bank Polski[6].

Wersje próbne[edytuj | edytuj kod]

2 grosze 1925 27/X 26
Próbne 2 grosze 1939 w cynku
Konkurencyjny projekt 2 grosze 1923

Istnieją próbne wersje tej monety bez napisu „PRÓBA” z lat: 1923 (brąz), 1923 (złoto), 1925 (mosiądz), 1927 (nikiel), 1927 (srebro). Niektóre katalogi informują również o istnieniu monety próbnej w cynku z 1939 roku z wklęsłym napisem „PRÓBA”[3].

Dla roczników 1930, 1931, 1932 istnieją monety wybite stemplem lustrzanym[7].

W 1926 r. (na awersie 1925) wybito, w liczbie 600 egzemplarzy, monetę w brązie, z naniesioną na rewersie datą 27 X 26, upamiętniającą wizytę prezydenta Ignacego Mościckiego w Mennicy Państwowej w Warszawie[3].

Istnieją wersje próbne konkurencyjnego projektu monety dwugroszowej (w brązie, srebrze i złocie) z awersem i rewersem o identycznym rysunku. Na obydwu stronach tej monety umieszczono cyfrę „2" z napisem „GROSZE” oraz datę roczną „1923". W przypadku odbitki w brązie wymieniana jest również jej wersja jednostronna[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945, wyd. pierwsze, Sosnowiec 2008, s. 56, ISBN 83-912223-4-9.
  2. Jerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945, wyd. pierwsze, Sosnowiec 2008, s. 259–260, ISBN 83-912223-4-9.
  3. a b c d Janusz Parchimowicz, Monety polskie, wyd. II, Szczecin: Nefryt, 2003, s. 156,164,165.
  4. Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej polskiej 1919–1939, wyd. pierwsze, Szczecin: Nefryt, 2010, s. 20, ISBN 978-83-87355-65-4.
  5. Jerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945, wyd. pierwsze, Sosnowiec 2008, s. 53–80, ISBN 83-912223-4-9.
  6. a b c d e Jerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945, 2008.
  7. Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej polskiej 1919 – 1939, wyd. pierwsze, Szczecin: Nefryt, 2010, s. 76–77, ISBN 978-83-87355-65-4.