Wersja ortograficzna: 37 mm armata przeciwpancerna Bofors

37 mm armata przeciwpancerna Bofors

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Armata przeciwpancerna wz. 36
Ilustracja
Armata przeciwpancerna wz. 36 z zerwaną częścią tarczy
Dane podstawowe
Państwo  Szwecja
 II Rzeczpospolita
Producent Bofors, SMPzA
Rodzaj armata przeciwpancerna
Historia
Wyprodukowano ok. 1000 szt.
Dane taktyczno-techniczne
Kaliber 37 mm
Nabój 37×257R
Długość lufy 1665 mm
Donośność 7100 m
Długość 3050 mm
Szerokość 1220 mm
Wysokość 1010 mm
Masa 930 kg
Wysokość linii ognia 620 mm
Szybkostrzelność 10 strz/min

37 mm Bofors L/45/Mszwedzka armata przeciwpancerna z okresu międzywojennego. Konstruktorem działa była firma Bofors.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Produkowana w Polsce na licencji. W 1936 roku przyjęta na uzbrojenie Wojska Polskiego jako „armatka 37 mm wz. 36”. Ówcześnie armatka była klasyfikowana jako broń piechoty (kawalerii), a nie artylerii[1][2][3][4][5]. Plutony i kompanie przeciwpancerne były organicznymi pododdziałami pułków piechoty (samodzielnych batalionów), a dwa sformowane dywizjony przeciwpancerne były jednostkami piechoty i kawalerii. Dwie armatki były na uzbrojeniu załogi Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte[6].

Polska armata ppanc Bofors wz. 36 zdobyta przez Niemców niedaleko Osiecka w 1939

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Jednostka ognia: 40 nb, w tym nb z poc. przeciwpancernym – 32, nb z poc. kruszącym – 8. Przodek mieścił 2 JO.

Ocena skuteczności armaty[edytuj | edytuj kod]

Armata przeciwpancerna wz. 36 z Dywizjonu Przeciwpancernego 10 Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej. Strzelanie na obozie ćwiczebnym Dęba-Rozalin, 1938

Doświadczenia z walk w 1939 r. pokazały, iż armata ta była bronią bardzo skuteczną. Niewielkie wymiary pozwalały na szybkie i łatwe ukrycie działka, zaś siła ognia była wystarczająca, by zniszczyć wszystkie typy czołgów biorących udział w agresji na Polskę. Armata ta mogła przebić pancerz grubości 40 mm z odległości 400 m. Jednak podczas Kampanii wrześniowej większość niemieckich czołgów miała dużo cieńszy pancerz (Panzer I, Panzer II, Panzer III o grubości 15 mm, a najcięższy z nich Panzer IV miał w 1939 roku pancerz boczny grubości 30 mm).

Wielkopolska Brygada Kawalerii w bitwie nad Bzurą w 1939. Widoczny sposób transportu przez kawalerię armaty przeciwpancernej wz. 36 – kawaleryjskiej broni przeciwczołgowej

Niska masa armaty powodowała, iż była ona niezwykle ruchliwa, szczególnie kiedy wyposażono w nią oddziały kawaleryjskie, mogące przemieszczać armatę praktycznie w dowolnym terenie. Te zalety spowodowały, iż broń ta cieszyła się u żołnierzy polskich dobrą reputacją.

Kampania wrześniowa była ostatnim starciem, w którym małokalibrowe działka przeciwpancerne mogły zdominować czołgi. Porównywalne niemieckie działko 3,7 cm PaK 36 w czasie kampanii francuskiej nie radziło sobie z mocniej opancerzonymi brytyjskimi i francuskimi czołgami (np. Mk II Matilda, Char B1 czy Somua S-35)[7], w czasie inwazji na Związek Radziecki zyskało z czasem przezwisko Anklopf – tj. kołatka z racji swej nieskuteczności wobec cięższych czołgów radzieckich.

Zachowane egzemplarze[edytuj | edytuj kod]

Armata ppanc Bofors wz. 36
Armata w Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy
Armata w Muzeum Wojska Polskiego z 79 pułku piechoty
Amunicja armaty przeciwpancernej wz 36
Armata przeciwpancerna wz. 36 w Fińskim Muzeum Czołgów
Armata przeciwpancerna wz. 36 w Fińskim Muzeum Czołgów
Armata przeciwpancerna wz. 36 w Fińskim Muzeum Czołgów
Armata Bofors w trakcie rekonstrukcji historycznej
Armata Bofors ciągnięta za repliką samochodu pancernego wz. 29
W Polsce
  • Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej Muzeum WST Westerplatte – dwie armaty tego typu zostały zakupione ze Szwecji i Finlandii przez członków Stowarzyszenia ze środków sponsorów oraz własnych funduszy i znajdują się w zbiorach tego Stowarzyszenia, biorą udział w różnych rekonstrukcjach historycznych[9].
Za granicą

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Instrukcja o broni piechoty 1936 ↓, s. 1.
  2. Armatka 37 mm wz. 36 1936 ↓, s. 1.
  3. Instrukcja tymczasowa 1937 ↓, s. 1.
  4. Instrukcja o broni piechoty 1939 ↓, s. 42, tu jako „armatka piechoty wz. 36”.
  5. Encyklopedia Wojskowa 1932 ↓, s. 441-444.
  6. Konstankiewicz i Słupczyński 1977 ↓, s. 15.
  7. Chris Bishop: The Encyclopedia of Weapons of World War. London: Barnes & Noble Books, 1998, s. 182-3. ISBN 0-7607-1022-8.
  8. Armaty przeciwpancerne kal. 37 mm wz. 36 w zbiorach Muzeum WP w Warszawie. muzeumwp.pl, 2008-05-31. [dostęp 2012-07-24].
  9. Nowa armata na Westerplatte. trojmiasto.pl, 2008-05-31. [dostęp 2011-09-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]