3 Batalion Strzelców Sanockich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 3 Batalionu Strzelców Sanockich. Zobacz też: inne bataliony strzelców noszące numer 3.
3 Batalion Strzelców Sanockich
Ilustracja
Odznaka pamiątkowa „Na Podkarpaciu XI 9”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Dowódcy
Pierwszy por. Bronisław Praszałowicz

3 Batalion Strzelców Sanockichpododdział piechoty Wojska Polskiego II RP (poczta polowa nr 20).

Historia[edytuj | edytuj kod]

U schyłku I wojny światowej w listopadzie 1918 rozkazem Naczelnego Dowództwa Wojsk Polskich komendantem 3 Batalionu Strzelców Sanockich został mianowany por. Bronisław Praszałowicz[1].

W pierwszej dekadzie listopada 1918 w Sanoku miejscowy profesor gimnazjalny Michał Urbanek zorganizował tzw. „Pogotowie”, którego dowódcą został były oficer c. i k. armii, ppor. Władysław Zaleski. Członkowie „Pogotowia” rekrutowali się z harcerzy miejscowego hufca oraz uczniów klas starszych. Harcerze i uczniowie uzbrojeni zostali w karabiny. Każdy z nich otrzymał dziesięć naboi. W grudniu 1918 członkowie „Pogotowia” wstąpili do formującego się 3 Batalionu Strzelców Sanockich, złożonego z czterech kompanii piechoty[2]. Początkowo dowódcą formowanego batalionu został kpt. Franciszek Stok, dowódcami kompanii dr Juliusz Zaleski (wyćwiczonej), zaś rekruckiej ppor. Jaśkiewicz, ponadto adiutanturę objął ppor. Niedenthal - Antoni lub Marian[3]. Formowanie prowadził ppłk Józef Swoboda[4]. Batalion liczył ok. 500 żołnierzy, podoficerów i oficerów[5]. Na ogólną liczbę batalionu składały się: kompania borysławska jako pierwszy człon formowanego wojska polskiego (dowódca por. Bolesław Czajkowska), grupa ppłk Swobody (22 oficerów, ok. 180 podoficerów szeregowych) rekrutowanych z okolica Krosna, w tym kompania krośnieńska, którą dowodził por. Stanisław Maczek, kompania sanocka (dowódca Leszek Pragłowski)[6].

Dowództwo nad batalionem w liczbie 500 żołnierzy objął ppłk Swoboda[5]. Żołnierze batalionu alczyli z Ukraińską Armią Halicką, w tym z oddziałami 1 Brygady Ukraińskich Strzelców Siczowych, oraz z ochotnikami ukraińskimi, broniącymi Republiki Komańczańskiej do stycznia 1919[7]. 27 marca 1919 druga kompania walczyła o utrzymanie korytarza kolejowego w Chyrowie oraz brała udział w walkach o odblokowanie Lwowa.

W 1919 batalion był ulokowany w koszarach przy ul. Adama Mickiewicza[8].

III Batalion Strzelców Sanockich wraz ze zorganizowanym w Dębicy batalionem Pułku Piechoty Ziemi Ropczyckiej (dowodzonym przez rotmistrza Łubieńskiego) zapoczątkowały późniejszy II batalion 18 Pułku Piechoty[9].

Powstał „Marsz 3 Batalionu strzelców”, ułożony na melodię pieśni „My, Pierwsza Brygada”, liczący pięć zwrotek oraz refren ze słowami: My batalion trzeci / To sanockie dzieci / Idziem na bój, na krwawy bój / Z wrogiem na bój, na bój, na bój[10].

Oficer batalionu por. dr Juliusz Zaleski był autorem wspomnień jednostki publikowanych w 1919 i 1920 na łamach sanockiego tygodnika „Ziemia Sanocka”[3][11].

Członkowie „Pogotowia” i strzelcy sanoccy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz Naczelnego Dowództwa Wojsk Polskich o przydziale oficerów (841). „Dziennik Rozkazów Wojskowych”. Nr 26, s. 653, 8 marca 1919. 
  2. Józef Stachowicz, Miniony czas s. 48.
  3. a b Juliusz Zaleski. Z dziejów III Baonu strzelców sanockich (garść wspomnień w rocznicę). „Ziemia Sanocka”. Nr 30, s. 2, 7 grudnia 1919. 
  4. Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998, s. 136, 209. ISBN 83-909787-0-9.
  5. a b Edward Zając: Jak Sanok wybił się na niepodległość. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1995, s. 30. ISBN 83-901466-3-0.
  6. Edward Zając: Jak Sanok wybił się na niepodległość. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1995, s. 24-25. ISBN 83-901466-3-0.
  7. „Któregoś z pierwszych dni stycznia 1919 wyrwano nas o 9 wieczór z przeraźliwie zimnych koszar, dano ostrą amunicję, opatrunki osobiste i podzielona na dwa oddziały, które z dwóch stron miały atakować Komańczę. Szło po prostu o spacyfikowanie tej wsi i kilku z nią sąsiadujących, w których Ukraińcy zorganizowali swoją Rzeczpospolitą Ukraińską. [...] Pociąg miną Zagórz, Wielopole, Czaszyn, zatrzymując się w Mokrem około 2 w nocy. Stąd rozpoczęliśmy koszmarny marsz. [...] Gdyśmy doszli do wysokości dzisiejszej Komańczy-Letniska, w świetle wczesnego poranka widzieliśmy liczne sylwetki mężczyzn uciekających w kierunku lasu”. Józef Stachowicz, Miniony czas, s. 48-50.
  8. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 310. ISBN 978-83-60380-26-0.
  9. Mieczysław Roszkiewicz: Zarys historii wojennej 18-go Pułku Piechoty. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, s. 5, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
  10. P. W.. Marsz III. Batalionu strzelców. „Ziemia Sanocka”. Nr 12, s. 2, 18 maja 1919. 
  11. Juliusz Zaleski. Z dziejów III Baonu strzelców sanockich (garść wspomnień w rocznicę). „Ziemia Sanocka”. Nr 33, s. 2, 4 kwietnia 1920. 
  12. Lista strat WP 1934 ↓, s. 47.
  13. Lista strat WP 1934 ↓, s. 51.
  14. Lista strat WP 1934 ↓, s. 122.
  15. Lista strat WP 1934 ↓, s. 463.
  16. Lista strat WP 1934 ↓, s. 765.
  17. Lista strat WP 1934 ↓, s. 819.
  18. Lista strat WP 1934 ↓, s. 892.
  19. Lista strat WP 1934 ↓, s. 949.
  20. Lista strat WP 1934 ↓, s. 987.
  21. Lista strat WP 1934 ↓, s. 1039.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]