41 Batalion Celny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
41 Batalion Celny
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1922
Tradycje
Rodowód V Kielecki be[1]
Kontynuacja 41 batalion SG
Dowódcy
Pierwszy kpt. Zygmunt Berling
Organizacja
Dyslokacja Druskienniki[2]
Formacja Bataliony Celne
Podległość MSW
Bataliony celne w grudniu 1921.jpg
Szkic rozmieszczenia 42 batalionu celnego „Druskieniki”

41 Batalion Celnyjednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych L.11069/Mob. z dnia 13 sierpnia 1921 roku w miejsce batalionów etapowych i wartowniczych utworzone zostały bataliony celne. 41 batalion celny powstał w granicach odpowiedzialności 2 Armii, na bazie batalionów etapowych podporządkowanych jej dowództwu. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych. Oddział podlegał Ministerstwu Spraw Wewnętrznych[3]. Na przełomie sierpnia i września 1921 V Kielecki batalion etapowy, po przydzieleniu części żołnierzy z I Kieleckiego batalionu etapowego, został przeformowany w 41 batalion celny. Z żołnierzy byłego I Kieleckiego batalionu etapowego utworzona została 4 kompania w Oranach. Dowództwo batalionu rozlokowane zostało w Druskienikach, a kompanie obsadziły pododcinek kordonowy nr 1, od stacji kolejowej Orany do Wólki Derguńskiej. Dowództwo 1 kompanii rozmieszczono w Oranach, 2. w Marcinkańcach, 3. i 4. w Druskienikach[4].

Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej[5].

Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922 roku, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 roku zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”[6]. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną[7]. 41 batalion celny przemianowany został na 41 batalion Straży Granicznej.

 Osobny artykuł: 41 batalion Straży Granicznej.

Służba celna[edytuj | edytuj kod]

Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień[8]. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście[9].

25 września 1922 roku 1 kompania celna zluzowała placówkę nr 7 z 2 kompanii celnej. Placówki 3 kompanii celnej nr 12,13,14 i 15 zluzowała 2 kompania celna, a placówki nr 16 i 17 zluzowała 4 kompania celna. 3 kompania celna przeszła do odwodu i „na przeszkolenie”[10].

Sąsiednie bataliony

Kadra batalionu[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy batalionu
stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
kpt. Zygmunt Berling[2] 09 VI 1921 – XI 1922
kpt. Alfred Klotz[2] 06 I 1922 – 23 VIII 1922

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Ordre de Bataille 41 batalionu celnego w Druskienikach na dzień 5 października 1922 roku[12]
kompania 1. Orany 2. Marcinkańce 3. Druskieniki 4. Druskieniki
dowódcy por. Aleksander Kubikowski por. Rajmund Wińcza por. Antoni Mączak ppor. Teofil Hermaszewski[a]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. ppor. piech. Teofil Hermaszewski urodził się 29 listopada 1892 roku. 28 listopada 1921 roku został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej, z zaliczeniem do Rezerwy armii i równoczesnym powołaniem do służby czynnej[13]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]