5 Eskadra Wywiadowcza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
5 Eskadra Wywiadowcza
5 eskadra lotnicza
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 21 grudnia 1918
Rozformowanie luty 1925
Dowódcy
Pierwszy por. pil. Stanisław Jasiński
Ostatni kpt. pil. Julian Skrzat
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
Organizacja
Dyslokacja Przemyśl
Rodzaj sił zbrojnych lotnictwo Wojska Polskiego
Rodzaj wojsk Wojska lotnicze
Podległość VII Dywizjon Lotniczy (od 1921 roku)
31 esk rozp.png

5 eskadra wywiadowcza - pododdział lotnictwa rozpoznawczego Wojska Polskiego II RP.

Formowanie, zmiany organizacyjne i walki[edytuj | edytuj kod]

Eskadra sformowana została 7 listopada 1918 na lotnisku Rakowice w Krakowie jako I eskadra bojowa lotnicza[1][2]. 21 grudnia 1918 jednostka otrzymała nazwę 5 eskadra lotnicza (wywiadowcza). W tym samym miesiącu patrolowała m.in. obszar Śląska Cieszyńskiego, działając na korzyść wojsk gen. Franciszka Latinika. 14 stycznia 1919, po zakończeniu formowania, eskadra przetransportowana została pod Przemyśl i tam podporządkowana gen. Tadeuszowi Rozwadowskiemu. Weszła w skład II Grupy. 20 września 1919 stacjonowała na lotnisku Dżuryn, wchodząc w skład III Grupy. W sierpniu 1920 będąc w strukturach III dywizjonu na wyposażeniu miała samoloty Airco DH.9. W bitwie pod Lwowem eskadra operowała z lotniska we Lwowie. Wówczas cały III dywizjon lotniczy w tym 5 eskadra przypisany był do 6 Armii na Froncie Południowym. Front miał za zadanie bronić Lwowa i szachować Budionnego w Małopolsce Wschodniej. 17 sierpnia 1920 roku III dywizjon otrzymał rozkaz powstrzymania Armii Budonnego, tego dnia na 14 samolotach wykonał 72 loty bojowe. W obawie przed zajęciem Lwowa, pod wieczór 18 sierpnia dywizjon w tym 5 eskadra odleciała do Przemyśla, we Lwowie pozostało jedynie dowództwo lotnictwa frontu i armii z mjr pil. Cedric Fauntleroyem na czele.

Na mocy rozkazu z 18 stycznia 1921 eskadra stacjonowała w Przemyślu. W sierpniu 1921 eskadra weszła w skład VII dywizjonu wywiadowczego 3 pułku lotniczego w Poznaniu.

W lutym 1925 pododdział przemianowany został na 31 eskadrę lotniczą i podporządkowany dowódcy I dywizjonu lotniczego[3]. We wrześniu 1929 jednostka przemianowana została na 31 eskadrę liniową, a sierpniu 1939, w czasie mobilizacji alarmowej, na 31 eskadrę rozpoznawczą.

Odznaka eskadry[edytuj | edytuj kod]

Jednoczęściową odznakę o wymiarach 60x48 mm wykonaną w złoconym i srebrzonym tombaku stanowi owalny emaliowany wieniec, zwieńczony u dołu tarczą z orłem i biało–czerwoną kokardą. Po bokach tarczy inicjały E.L.L. i numer 5. Pole wieńca wypełnia postać Ikara. Odznakę wykonał Władysław Buszek ze Lwowa[4].

Schemat zmian organizacyjnych eskadry
Nazwy jednostki i daty sformowania, przeformowań i rozformowania
7 XI 1918 1 eskadra bojowa I 1919 5 eskadra wywiadowcza 1925 31 eskadra lotnicza 6 IX 1929 31 eskadra liniowa VIII 1939 31 eskadra rozpoznawcza IX 1939
Bristol F.2B Fighter używane przez eskadrę w 1920 (na zdjęciu w barwach brytyjskich)
Airco DH.9 używane przez eskadrę w bitwie warszawskiej (na zdjęciu w barwach brytyjskich)

Kadra eskadry[edytuj | edytuj kod]

Żołnierzy eskadry odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1919-1920 oznaczono przy nazwisku skrótem „VM”[5].

Dowódcy eskadry
  • por. pil. Stanisław Jasiński (od 7 XI 1918)
  • por. pil. Julian Gilewicz (od I 1920)
  • por. pil. Józef Wojciechowski (od 1921)
  • kpt. pil. Eugeniusz Płuszczewski (XI 1922 - † 12 I 1923)
  • kpt. pil. Tadeusz Jarina (od I 1923)
  • kpt. pil. Julian Skrzat (od 1 IV 1924)
  • kpt. pil. Antoni Wroniecki (p.o. V - XI 1925)
  • kpt. obs. Józef Jungrav (od 1 XII 1928)
  • por. pil. Adam Kropiński (od 1 I 1931)
  • kpt. pil. Mateusz Iżycki (od XI 1931)
  • kpt. obs. Władysław Zaczkiewicz (od XI 1933)
  • kpt. obs. Alfred Peszke (XII 1935 - XI 1937)
  • kpt. obs. Henryk Siess p.o.
  • por. pil. Julian Płodowski p.o.
  • kpt. pil. Witalis Nikonow (od 25 XI 1938)
Personal latający

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pawlak 1989 ↓, s. 219.
  2. Brummer i Zawadzki 2000 ↓, s. 86.
  3. Pawlak 1989 ↓, s. 222.
  4. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 341.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 9 kwietnia 1921 roku, s. 654.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]