7 Batalion Celny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
7 Batalion Celny
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1921
Rozformowanie 1922
Tradycje
Rodowód 2/V batalion wartowniczy
Kontynuacja 7 batalion SG
Dowódcy
Pierwszy mjr Marcin Bagiński
Organizacja
Dyslokacja Żywiec[1]
Formacja Bataliony Celne
Podległość Główna Komenda Batalionów Celnych
3 Brygada Celna
Ministerstwo Skarbu
Bataliony celne w czerwcu 1921.jpg
7 batalion celny VI 1921.jpg

7 Batalion Celny – jednostka organizacyjna formacji granicznych II Rzeczypospolitej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych nr 3046/Org z dnia 24 marca 1921 roku w miejsce batalionów wartowniczych i batalionów etapowych utworzone zostały bataliony celne. 7 batalion celny powstał na terenie Okręgu Generalnego „Kraków”, na bazie 2/V batalionu wartowniczego[2]. Etat batalionu wynosił 14 oficerów i 600 szeregowych[3]. Podlegał Komendzie Głównej Batalionów Celnych, a pod względem politycznym Ministrowi Spraw Wewnętrznych[4].

Mimo że batalion był w całym tego słowa znaczeniu oddziałem wojskowym, nie wchodził on w skład pokojowego etatu armii. Uniemożliwiało to uzupełnianie z normalnego poboru rekruta. Ministerstwo Spraw Wojskowych zarówno przy ich formowaniu, jak i uzupełnianiu przydzielało mu często żołnierzy podlegających zwolnieniu, oficerów rezerwy oraz szeregowców i oficerów zakwalifikowanych przez dowództwa okręgów generalnych jako nie nadających się do dalszej służby wojskowej[5]. Rozkazem tajnym nr 10 z 7 października 1921 roku Komendant Główny Batalionów Celnych nakazał likwidację batalionów nr 14., 17. i 18[6]. W myśl tego rozkazu 18 batalion celny miał przekazać swoją 2 kompanię do 7 batalionu celnego w Żywcu[7]. W dniu 28 października wszystkie kompanie rozformowywanych batalionów winny odejść do miejsc nowego przeznaczenia[8].

W listopadzie 1921 roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postanowiło powołać brygady celne[9]. 7 batalion celny wszedł w struktury 3 Brygady Celnej[10].

Od chwili powstania sztab batalionu pozostawał w Żywcu. Całością sił pełnił służbę do sierpnia 1922. Wtedy to został zluzowany przez Straż Celną[a] .Jesienią 1922 roku 7 batalion celny przekazał swój odcinek graniczny nowo powstałemu Inspektoratowi Straży Celnej „Żywiec”. We wrześniu 1922 batalion miał być przedyslokowany do Oran. W tym celu został ześrodkowany w Żywcu. Jedynie 2 kompania celna pozostawała w Łodygowicach. 9 października 1922 sztab batalionu przebywał nadal w Żywcu, a kompanie jak we wrześniu[11]. W trzeciej dekadzie października 1922 batalion przybył na teren województwa nowogródzkiego i obsadzał odcinek graniczny w powiecie lidzkim od rzeki Ula do rzeki Mereczanka[12]. Batalion luzował Grupę Marcinkańce[13].

Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922 roku, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 roku zmienił nazwę „Baony Celne” na „Straż Graniczna”[4]. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną[14]. 7 batalion celny przemianowany został na 7 batalion Straży Granicznej.

 Osobny artykuł: 7 batalion Straży Granicznej.

Służba celna[edytuj | edytuj kod]

Odcinek batalionowy podzielony był na cztery pododcinki, które obsadzały kompanie wystawiające posterunki i patrole. Posterunki wystawiano wzdłuż linii granicznej w taki sposób, by mogły się nawzajem widzieć w dzień[15]. W tym zakresie batalion współpracował z posterunkami i patrolami Policji Państwowej. Współpraca polegała na tym, że te pierwsze wystawiały wzdłuż linii granicznej stale posterunki i patrole, natomiast policja tworzyła je w głębi strefy, poza linią graniczną. W zakresie ochrony granicy batalion podlegał staroście[16].

Sąsiednie bataliony

Kadra batalionu[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy batalionu
stopień imię i nazwisko okres pełnienia służby kolejne stanowisko
mjr art. Marcin Bagiński[1] VI 1921 – † 5 I 1922 w Żywcu[18][19][11]
mjr Antoni Winczewski[1] II 1922 – X 1922[11]

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Ordre de Bataille 7 batalionu celnego w Żywcu na dzień 1 czerwca 1921[11]
kompania 1. Korbielów 2. Ustroń 3. Cieszyn 4. Rajcza
dowódca kpt. Stanisław Wiśniewski por. Stanisław Leśniak por. B. Lóbel kpt. Władysław Gawacki
placówki Sopotnia Juraszyna Zebrzydowice Zwardoń
Kamiena Leśna g. Kaczyce Zwardoń st.
Korbielów Leśna g. Ray Osna
Krzyżówki Jawornik Otrembów Rastoka
Watówki/Kędziory/ Wielki Stożek Pogwizdów Przygibek
Głuchaczki Bystry Marklowice Soblówka
Zawoja Jasnowice Cieszyn Glinki
Skawranów Cieszyn Okrągłe
Jaworzynka Blogocice
Pońców
OdeB 7 batalionu celnego w Cieszynie na dzień 1 grudnia 1921[11]:
kompania 1. Korbielów 2. Koniaków 3. Ujsoły 4. Rajcza
dowódca kpt. Stanisław Wiśniewski por. Stanisław Leśniak kpt. Władysław Gawacki kpt. Tadeusz Baranowski
placówki Sopotnia Stożek Wielki Soblówka Myto
Kamienna Bystry Wuniczki Zwardoń
Korbielów Jasnowice Glinki Skalana
Krzyżówki Skowronów Długi Groń Ożna
Wałowki Jaworzynka Okrągłe Rostoka
Głuchaczki Jaworzynka Zlatna Przygibek
OdeB 7 batalionu celnego w Żywcu dzień 1 sierpnia 1922[11]:
kompania 1. Istebna 2. Łodygowice[b] 3. Ujsoły 4. Korbielów
dowódca kpt. Stanisław Wiśniewski por. Jakub Hećko por. Konstanty Jucewicz ppor. Kazimierz Dzińczyński
placówki Stożek
Bystra
Jasnowice
Jaworzynka
Jaworzynka szkoła
Maciejka
Bobczonka Przygibek
Myto Zwardoń Morgi Sopotnia
Stacja Zwardoń Klin Kamienna
Skalana Glinka Korbielów górny
Ożna Straceniec Krzyżówki
Magrina Złatna Głuchaczki

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Na granicy do października pozostawała 2 kompania celna „Łodygowice”[11]
  2. 2 kompania celna spełniała funkcję kompanii szkolnej[11]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Prengel-Boczkowska 2009 ↓, s. 12.
  2. Dominiczak 1975 ↓, s. 124.
  3. Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 24.
  4. a b Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 25.
  5. Dominiczak 1992 ↓, s. 75.
  6. Polak 1999 ↓, s. 18.
  7. Polak 1999 ↓, s. 19.
  8. Polak 1999 ↓, s. 20.
  9. Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 26.
  10. Dominiczak 1992 ↓, s. 74.
  11. a b c d e f g h OdeB batalionów celnych ↓, s. 7bc.
  12. Materiały dyslokacyjne SG ↓, s. 11.
  13. Materiały dyslokacyjne SG ↓, s. 9.
  14. Prengel-Boczkowska 2009 ↓, s. 5.
  15. Dominiczak 1992 ↓, s. 72.
  16. Dominiczak 1992 ↓, s. 73.
  17. WIG – mapa operacyjna Polski 1:300 000 ↓.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 maja 1922 roku, s. 361.
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 30 z 2 września 1922 roku, s. 658. Major Marcin Bagiński był oficerem 20 pułku artylerii polowej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]