8 Dywizja Obrony Wybrzeża

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
8 Dywizja Obrony Wybrzeża
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1993
Rozformowanie 2001
Nazwa wyróżniająca Bałtycka[1]
Patron Wojciech Bartos Głowacki
Tradycje
Święto 3 września
Rodowód 8 Dywizja Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy gen. bryg. Zbigniew Głowienka
Ostatni płk Henryk Skarżyński
Organizacja
Dyslokacja Koszalin
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Rodzaj wojsk Wojska zmechanizowane
Podległość Pomorski Okręg Wojskowy

8 Bałtycka Dywizja Obrony Wybrzeża im. Bartosza Głowackiegozwiązek taktyczny Wojska Polskiego z okresu transformacji ustrojowej, powstały z 8 Drezdeńskiej Dywizji Zmechanizowanej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W ramach zmian w strukturze i organizacji Wojska Polskiego 8 Dywizja Zmechanizowana zarządzeniem szefa Sztabu Generalnego WP nr 059 z 21 lipca 1993 została przekształcona w 8 Dywizję Obrony Wybrzeża[2].

 Osobny artykuł: 8 Dywizja Zmechanizowana.

Wcześniej rozwiązano stacjonującą w Gdańsku, a powstałą z 7 Dywizji Desantowej – jedynej polskiej jednostki dostosowanej do desantu morskiego – 7 Brygadę Obrony Wybrzeża (Na bazie 7 BOW powstała 1 Brygada OT z siedzibą w Gdańsku).

Odtąd jej funkcje i zadania miał przejąć koszaliński związek taktyczny. Był to jednak typowy związek taktyczny wojsk lądowych. Jego skład i wyposażenie nie różniło się niczym od innych związków taktycznych Sił Zbrojnych RP.

8 listopada 1993 za całokształt działalności służbowej i szkoleniowej nowo utworzona Dywizja została wyróżniona przez Szefa Sztabu Generalnego WP gen. broni Tadeusza Wileckiego Znakiem Honorowym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej[2].

Dywizja o organizacji brygadowej

W ramach restrukturyzacji Sił Zbrojnych RP nastąpiło przejście dywizji z organizacji pułkowej w brygadową. Łączyło się z dostosowaniem struktur organizacyjnych Wojska Polskiego do struktur NATO. Zgodnie z zarządzeniem Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego nr 0127 z 30 listopada 1993 rozformowano pułki.

Rozformowano i przekształcono następujące jednostki[2]:

Rozwiązaniu uległa 64 kompania przeciwchemiczna z Koszalina, a kołobrzeski 5 batalion rozpoznawczy po zmianie numeracji na „8” przeniesiony został do Lęborka. W tym samym garnizonie zlokalizowano 19 batalion saperów, stacjonujący uprzednio w Unieściu[3].

16 grudnia 1997 nastąpiło przekazanie 36 Brygady Pancernej Legii Akademickiej, która odtąd znalazła się w składzie 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej, a w 1998 rozwiązano kołobrzeską 8 Brygadę Zmechanizowaną. Do szczecińskiej dywizji przekazano także 8 batalion remontowy z Kołobrzegu.

Przyjęto natomiast z rozwiązanej 2 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej im. J.H. Dąbrowskiego dwie nowe jednostki: 2 Brygadę Zmechanizowaną Legionów im. J. Piłsudskiego z Wałcza oraz 12 Brygadę Kawalerii Pancernej im. gen. L. Kmicic-Skrzyńskiego z Budowa k. Złocieńca[3].

31 grudnia 2001 sztab i jednostki dywizyjne zostały rozwiązane (Rozkaz szefa SG nr pf. 66/org./P5 z 28 lutego 2001 – o rozformowaniu 8 Bałtyckiej Dywizji Obrony Wybrzeża – do 31 grudnia 2001)[4]. Część oddziałów została przekazana w podporządkowanie innym dywizjom. 8 pułk przeciwlotniczy, stacjonujący w tym samym kompleksie koszarowym co sztab ZT, podporządkowany został dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego.

Odznaka dywizyjna[edytuj | edytuj kod]

Odznaka w kształcie krzyża wzorowanego na Krzyżu Grunwaldu. Ramiona pokryte granatową emalią i obwiedzione złotą listwą. W środku okrągła tarcza ze srebrną kotwicą w wieńcu laurowym na błękitnym tle. Pod tarczą motyw liścia mikołajka nadmorskiego w kolorze srebrnym. Poniżej tarczy stylizowany złoty napis 8 DOW.

Odznaka o wymiarach 40x40 mm, zaprojektował Grzegorz Ciechanowski. Wykonana została w pracowni grawerskiej Andrzeja Panasiuka w Warszawie. Pierwsze odznaki wręczono 3 września 1994.

Skład organizacyjny (2000)[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze dywizji[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy dywizji[5]:

  • gen. bryg. Zbigniew Głowienka (21.X.1992-28.III.1996)
  • gen. bryg. Mieczysław Cieniuch (28.III.1996-1.VI.1998)
  • gen. bryg. Andrzej Baran (1.VI.1998-23.XI.2000)
  • płk dypl. Henryk Skarżyński (23.XI.2000-31.V.2001)
  • 1 VI 2001 – p.o. dowódcy dywizji – płk dypl. Krzysztof Makowski
  • 27 VIII 2001 – obowiązki dowódcy pozostałości dywizji objął płk dypl. Andrzej Gwadera
  • 3 XI 2001 – obowiązki dowódcy pozostałości dywizji objął płk dypl. Jan Kret (do 31.XII.2001)[6]

Przekształcenia[edytuj | edytuj kod]

8 Drezdeńska Dywizja Piechoty → 8 Zmotoryzowana Dywizja Piechoty → 8 Drezdeńska Dywizja Zmechanizowana → 8 Dywizja Obrony Wybrzeża

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 18 marca 1995 dywizja przyjęła nazwę wyróżniąjącą Bałtycka (Dz. Rozk. MON 1995 r. poz. 4).
  2. a b c Wojtaszak i Kozłowski 2001 ↓, s. 311.
  3. a b c Wojtaszak i Kozłowski 2001 ↓, s. 312.
  4. „Kalendarium 8 Dywizji im. Bartosza Głowackiego 1944-2001”, Koszalin, wrzesień 2010, s. 44
  5. Mąsior 2005 ↓.
  6. „Kalendarium 8 Dywizji im. Bartosza Głowackiego 1944-2001”, Koszalin, wrzesień 2010, s. 44-45

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Zdzisław Sawicki: Mundur i odznaki Wojska Polskiego : czas przemian. Warszawa: "Bellona", 1997.
  • Wiesław Mąsior: Dowódcy dywizji Wojska Polskiego. Profesjonalne Forum Wojskowe. Serwis-militarny.net, 2005. [dostęp 2018-02-05].