Acypimoks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Acypimoks
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C6H6N2O3
Masa molowa 154,12 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 51037-30-0
PubChem 5310993
DrugBank DB09055
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC C10AD06

Acypimoks (łac. acipimoksum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, analog kwasu nikotynowego, stosowany jako lek uzupełniający w leczeniu hipercholesterolemii oraz hipertrójglicerydemii.

Mechanizm działania biologicznego[edytuj | edytuj kod]

Dokładny mechanizm działania acypimoksu nie jest znany[4]. Lek może działać zarówno poprzez receptor HCA2, jak i poprzez mechanizmy niezwiązane z tym receptorem[4]. Receptor HCA2, który znajduje się w tkance tłuszczowej, żołądku, nabłonku jelitowym, wysepkach Langerhansa, neuronach podwzgórza i mózgu, może odgrywać kluczową rolę w utrzymywaniu zapasów energii w tkance tłuszczowej podczas głodzenia i nadmiernego wysiłku fizycznego[4]. Acypimoks hamuje lipolizę w tkance tłuszczowej[4]. Przypuszcza się, że aktywacja receptorów sprzężonych z białkiem Gi typu G, znanych wcześniej jako GPR109A na błonie adipocytów, skutkuje supresją cyklicznygo adenozyno-3′,5′-monofosforanu (cAMP)[4].

Zastosowanie medyczne[edytuj | edytuj kod]

Acypimoks jest wskazany jako leczenie alternatywne lub wspomagające u pacjentów u których nie uzyskano wystarczającej odpowiedzi na leczenie innymi lekami taki jak statyny lub fibraty, dopiero kiedy reakcja na dietę lub inne niefarmakologiczne leczenie (np. ćwiczenia fizyczne, zmniejszenie masy ciała) jest niewystarczająca, w następujących przypadkach[5]:

  • hipertrójglicerydemia (hiperlipoproteinemia typu IV w klasyfikacji Fredricksona)
  • hipercholesterolemia z hiperlipoproteinemią (hiperlipoproteinemia typu IIb w klasyfikacji Fredricksona)

Acypimoks nie jest dopuszczony do obrotu w Polsce (2020)[6].

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Acypimoks może powodować następujące działania niepożądane u ponad 10% pacjentów[5]: ból głowy, dyspepsja oraz zaczerwienie skóry (szczególnie twarzy[3]).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Acipimox, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 5310993 [dostęp 2020-12-14] (ang.).
  2. Safety Data Sheet. Acipimox, Santa Cruz Biotechnology, 5 lutego 2019, SC-203497 [dostęp 2020-12-14] (ang.).
  3. a b Jan Podlewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska, Encyklopedia. Leki współczesnej terapii, wyd. 22, Warszawa: Medical Tribune Polska, 2019, s. 13, ISBN 978-83-951310-6-6.
  4. a b c d e K. Smitka i inni, Acipimox Administration With Exercise Induces a Co-feedback Action of the GH, PP, and PYY on Ghrelin Associated With a Reduction of Peripheral Lipolysis in Bulimic and Healthy-Weight Czech Women: A Randomized Study, „Front Endocrinol”, 10, 2019, s. 108, DOI10.3389/fendo.2019.00108, PMID30915029 (ang.).
  5. a b Olbetam 250 mg Capsules Summary of Product Characteristics, The Electronic Medicines Compendium, 2003 [dostęp 2020-12-14] (ang.).
  6. Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 20 lipca 2020 [dostęp 2020-12-14].

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.