Adampol (kolonia w województwie lubelskim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miejscowości w województwie lubelskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Adampol
Adampol
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat włodawski
Gmina Wyryki
Strefa numeracyjna 82
Kod pocztowy 22-200[1]
Tablice rejestracyjne LWL
SIMC 0110674[2]
Położenie na mapie gminy Wyryki
Mapa lokalizacyjna gminy Wyryki
Adampol
Adampol
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Adampol
Adampol
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Adampol
Adampol
Położenie na mapie powiatu włodawskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu włodawskiego
Adampol
Adampol
Ziemia51°32′41″N 23°27′42″E/51,544722 23,461667

Adampolkolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Wyryki[3][2].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

W miejscowości znajduje się myśliwski Pałac Zamoyskich, zaprojektowany przez Jana Witkiewicza Koszczyca i zbudowany w latach dwudziestych XX wieku. W dniach 27–30 września 1939 w pałacu mieściła się kwatera generała dywizji Franciszka Kleeberga, dowódcy Grupy Operacyjnej „Polesie”. Obecnie mieści się tu Zakład Opieki Zdrowotnej Gruźlicy i Chorób Płuc.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszego Serca Jezusowego we Włodawie.

Pałac Zamoyskich[edytuj | edytuj kod]

Pałac został wybudowany z cegły (otynkowany) w stylu eklektycznym w latach 1923–1928[4] (według wytycznych pierwszego właściciela- Konstantego Zamoyskiego, architekta Zygmunta Dewuar, a następnie Jana Koszczyc Witkiewicza) dla Jana i Natalii Zamoyskich.

Pałac wraz z bocznymi skrzydłami i z zabudowaniami gospodarczymi zgrupowany jest wokół czterobocznego dziedzińca. Główny budynek, z elewacją frontową zwróconą na południowy wschód, wzniesiony został na planie podłużnego prostokąta z półkolistą kolumnadą na osi fasady. Od wschodu dostawione jest pod kątem prostym skrzydło boczne na planie podłużnym z ryzalitami na osi z przodu i z tyłu. W części północnej pomiędzy skrzydłami bocznymi a budynkami gospodarczymi znajdują się wieżyczki na planie koła.

Główny budynek wchodzący w skład zespołu jest parterowy, podpiwniczony, z użytkowym poddaszem i wieżami w północnych narożach. Korpus nakryty wysokim dachem dwuspadowym z lukarnami i wieżami z dachami cebulastymi. Od południowego zachodu do korpusu przylega parterowy korytarz z półkolistym ryzalitem od zewnątrz, nad którym znajduje się trakt spacerowy. Ściany zewnętrzne pałacu na niskim cokole, gładkie zwieńczone gzymsem.

Fasada jednokondygnacyjna, dwunastoosiowa. Pośrodku znajduje się półkolisty portyk o wysokich smukłych kolumnach, na którym wspiera się balkon. Okna rozmieszczone regularnie. Elewacja północno-zachodnia, od dziedzińca parterowa w części korpusu, z pięcioosiowym dwukondygnacyjnym ryzalitem zwieńczonym trójkątnym szczytem, flankowana piętrowymi wieżami o nieregularnie rozmieszczonych oknach. Szczyt ryzalitu opracowany jest w następujący sposób: w prostokątnym polu środkowym ujętym pilastrami znajduje się kartusz herbowy, nad którym umieszczony został trójkątny przyczółek z gzymsem kostkowym. Partia środkowa ujęta została dwoma spływami, które zakończone są niewielkimi filarami.

Dekoracja ścian i wnętrza wykonana została z elementów rzeźbiarskich przeniesionych ze zniszczonego w czasie I wojny światowej osiemnastowiecznego pałacu w Różance, dawnej siedziby linii rodu Zamoyskich z Włodawy. We wschodnim skrzydle wkomponowano trzynaście kapiteli korynckich, pochodzących z początku XVIII wieku oraz tablicę informacyjną z datą 1716. Do pałacu w Adampolu przeniesiono także kominek z 1836 oraz kilka klasycystycznych rzeźb. W skrzydle zachodnim, w kaplicy, wmontowano dwa średniowieczne witraże.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. 3. [dostęp 2013-04-08].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. Poz. 200, tom 2, s. 6, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2013-04-08]. 
  3. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2014-01-31].
  4. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie. 2018-09-30. s. 124.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hucz Agnieszka, Aktywność rodziny Zamoyskich z Włodawy, [W:] Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie, Materiały sesji naukowej zorganizowanej w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce 8 – 9 czerwca 2000, opr. Róża Maliszewska, Kozłówka 2001, s. 241 i 246.
  • Leśniakowska Marta, Jan Koszczyc Witkiewicz i architektura w jego czasach, Warszawa 1998, s. 44, 45, 104, 151, 152 i 222.
  • Nawrocki Zbigniew, Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Adampol. Pałac, 1979, maszynopis Archiwum SOZ w Chełmie.
  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, t. 8, Województwo lubelskie, red. Henryk Gawarecki, Warszawa 1973, s. 74.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]