Adina Blady-Szwajger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grób Adiny Blady-Szwajger na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie

Adina Irena Blady-Szwajger lub Szwajgier[1], po mężu Świdowska (ur. 21 marca 1917 w Warszawie, zm. 19 lutego 1993 w Łodzi) – polska lekarz pediatra żydowskiego pochodzenia, autorka wspomnień o Szpitalu Dziecięcym im. Bersonów i Baumanów w getcie warszawskim.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Warszawie w kamienicy przy ul. Świętojerskiej 30[1]. Uczęszczała do żydowskiego żeńskiego gimnazjum „Jehudyja” z polskim językiem wykładowym[2]. Po maturze w 1934 rozpoczęła studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W lipcu 1939 wyszła za mąż. Na przełomie lat 1939 i 1940 miała ukończyć studia, jednak wybuch II wojny światowej pokrzyżował te plany. Na początku października wyruszyła na wschód i do grudnia przebywała we Lwowie, skąd następnie wróciła do Warszawy.

11 marca 1940 rozpoczęła pracę jako pediatra w Szpitalu Dziecięcym Bersonów i Baumanów. Jesienią 1941 została przeniesiona do filii szpitala na Lesznie. Pierwsze dwie akcje wysiedleńcze przetrwała ukrywając się. 25 stycznia 1943 przeszła na „aryjską” stronę, gdzie została łączniczką Żydowskiej Organizacji Bojowej i kurierką poleconą przez Marka Edelmana. Organizowała m.in. pomoc w ucieczce z getta, dokumenty, szukała mieszkań, przenosiła broń, roznosiła pieniądze oraz zbierała informacje o obozach pracy dla Komitetu Koordynacyjnego. Pod koniec kwietnia 1943 udało jej się załatwić fałszywe dokumenty na nazwisko Irena Meremińska. Od tego czasu mieszkała z Marią Sawicką przy ul. Dzielnej, następnie przy ul. Miodowej 24. Latem 1943 i 1944 czasowo mieszkała także w Międzylesiu.

Na przełomie 1943 i 1944 pracowała w świetlicy Rady Głównej Opiekuńczej mieszczącej się w klasztorze salezjanów na Powiślu. Podczas powstania warszawskiego pracowała w szpitalu przy ul. Miodowej, a następnie na ul. Mokotowskiej. 11 października 1944 ewakuowała się z Warszawy, konwojując grupę rannych do Milanówka. Do wyzwolenia mieszkała w Grodzisku Mazowieckim.

25 stycznia 1945 rozpoczęła pracę w Centralnym Komitecie Żydów Polskich jako referent do spraw dziecięcych i pediatra. W swoim zawodzie pracowała aż do przejścia na emeryturę. Zmarła w Łodzi. Jest pochowana w alei głównej cmentarza żydowskiego przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 12, rząd 2)[3][4].

Jej córką jest aktorka Alina Świdowska (ur. 1953).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Anka Grupińska: Po kole. Rozmowy z żydowskimi żołnierzami. Warszawa: Wydawnictwo „Alfa”, 1991, s. 167. ISBN 83-7001-475-5.
  2. Anka Grupińska: Po kole. Rozmowy z żydowskimi żołnierzami. Warszawa: Wydawnictwo „Alfa”, 1991, s. 172. ISBN 83-7001-475-5.
  3. Grób Adiny Blady-Szwajger w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  4. Cmentarze m. st. Warszawy. Cmentarze żydowskie. Warszawa: Rokart, 2003. ISBN 83-916419-3-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]