Adler (lokomotywa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Adler
Ilustracja
Producent Robert Stephenson & Co., Newcastle
Lata budowy 1835
Układ osi 1A1
Wymiary
Masa pustego parowozu 11,4 t
Masa służbowa 14,3 t
Długość 3960 mm[1]
Długość z tendrem 7620 mm
Rozstaw osi skrajnych 5504 mm
Średnica kół napędnych 1372 mm[1]
Średnica kół tocznych 915 mm
Napęd
Trakcja parowa
Ciśnienie w kotle 3,3 at[1]
Powierzchnia ogrzewalna kotła 18,2 m²[1]
Powierzchnia rusztu 0,5 m²[1]
Średnica cylindra 229 mm[1]
Skok tłoka 406 mm[1]
Parametry eksploatacyjne
Prędkość konstrukcyjna 65 km/h
Portal Portal Transport szynowy

Adler (niem. Orzeł) – parowóz zaprojektowany i zbudowany przez George'a i Roberta Stephensonów w 1835 roku dla niemieckich linii kolejowych, do obsługiwania linii NorymbergaFurth[1]. Był to 118. parowóz zakładów Stephensonów. Miał nowatorski wówczas układ osi 1A1 (1-1-1)[2] , nazwany Patentee – Stephenson eksperymentował wcześniej z układem 1-1-0 (tzw. Planet), jednak ze względu na zbyt duże obciążenie osi napędowej i wynikającą z tego niespokojną jazdę, dodał drugie koło toczne za kołem napędnym i stojakiem kotła[1].

Bliźniaczy silnik parowy, dwucylindrowy, na parą nasyconą, umieszczony był wewnątrz ostoi, pod dymnicą i napędzał wykorbioną oś silnikową. Wodę w kotle uzupełniano pompą, która pracowała tylko podczas ruchu lokomotywy[1]. Parowóz eksploatowano do 1857, został on następnie rozebrany na części i sprzedany. Na konstrukcji Adlera wzorowała się niemiecka fabryka Maffei konstruując swój pierwszy parowóz Münchner w 1841 roku[1].

Replika Adlera w 2008 r.

W 1935 roku zbudowano w Niemczech czynną replikę parowozu Adler. Replika została uszkodzona w wyniku pożaru jaki wybuchł w Norymberskim Muzeum Transportu, 17 października 2005 r., a następnie odbudowana do czynnego stanu w 2007 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k Z. Bauer, Stare..., s. 58.
  2. Jedna oś toczna, jedna napędowa, jedna toczna

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zdeněk Bauer: Stare parowozy. Warszawa: Wydawnictwo "Sport i Turystyka", 1986. ISBN 83-217-2574-0.