Agencja Afryka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Generał Jacob Devers ściska rękę majora Słowikowskiego po odznaczeniu go orderem Legion of Merit za jego wkład w kampanię w północnej Afryce.
Pocztówka z widokiem kościoła Babel-Qued w Algierze – mieście gdzie Słowikowski założył centralę Agencji Afryka
Żołnierze amerykańscy lądują z pokładu barki desantowej LCA, kierując się w kierunku plaż

Agencja Afryka (nielegalna ekspozytura wywiadowcza AFR) – siatka szpiegowska działająca w czasie II wojny światowej na terenie północno-zachodniej Afryki utworzona przez Polaka, majora wywiadu wojskowego Mieczysława Słowikowskiego. Pozyskane przez nią informacje posłużyły logistycznemu przygotowaniu brytyjsko-amerykańskiego desantu na Afrykę, znanego jako operacja Torch[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1941 roku, po sukcesach Afrika Korps w walkach w Libii i Egipcie, oficer Oddziału II Sztabu Generalnego WP Mieczysław Słowikowski „Rygor” otrzymał polecenie udania się do Algierii, będącej wówczas francuską kolonią administrowaną przez rząd Vichy, w celu zorganizowania siatki wywiadowczej. Po dotarciu na miejsce założył jako przykrywkę fabrykę płatków owsianych, która okazała się dużym sukcesem komercyjnym i objęła zasięgiem działania całą północną Afrykę między Dakarem a Tunisem. Środki pozyskane z przedsięwzięcia pozwoliły finansować działalność wywiadowczą. Do siatki Słowikowskiego o nazwie „Agencja Afryka”[2] zwerbowano kilka tysięcy ludzi, których informacje pozwoliły na kontrolę większości dziedzin życia kolonii. Agentura składała się z Polaków, arabskiej ludności Afryki Północnej oraz Francuzów, w tym również wielu należących do administracji rządu Vichy na tym terenie. Większość członków nie była świadoma pracy na rzecz agencji wywiadowczej.

Ważną rolę w działalności Słowikowskiego odgrywała jego żona Maria, która m.in. odbierała meldunki ze skrzynek kontaktowych, ukrywała kompromitujące materiały w wypadku kontroli i przekupywała urzędników. Informacje wywiadowcze pozyskane przez siatkę Słowikowskiego posłużyły w 1942 roku do zaplanowania zakończonej sukcesem amerykańsko-brytyjskiej operacji desantowej pod kryptonimem „Torch” we francuskiej części Afryki Północnej i przejęcia kontroli nad tym rejonem[potrzebny przypis].

Film[edytuj | edytuj kod]

  • W 2010 roku powstał polsko-francuski film dokumentalny w reżyserii Małgorzaty Gago i Bolesława Sulika pt. Powrót do Casablanki, w którym rozważana jest hipoteza, iż Słowikowski to pierwowzór Czecha Laszlo, jednego z bohaterów słynnego filmu Casablanca[3][4][5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mieczysław Słowikowski, Codename Rygor: The Spy Behind the Allied Victory in North Africa, Dialogue 2010, ​ISBN 1-906447-08-X
  2. Mieczysław Rygor Słowikowski: W tajnej służbie. Poznań: Rebis, 2011. ISBN 978-83-7510-621-3.
  3. Piotr Kościński, Polski szpieg jak bohater „Casablanki”, Rzeczpospolita 19-08-2010
  4. Marcin Koczan, Powrót do Casablanki
  5. Powrót do Casablanki na Film webie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]