Artykuł na Medal

Albania w Konkursie Piosenki Eurowizji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Albania
w Konkursie Piosenki Eurowizji
Gold medal europe.svg 0
Silver medal europe.svg 0
Bronze medal europe.svg 0
Medals Europe.svg 0
EuroAlbania.svg
Informacje ogólne
Nadawca Radio Televizioni Shqiptar (RTSH)
Rok i miejsce debiutu 2004, Stambuł
Liczba udziałów 16 (9 finałów)
Preselekcje Festivali i Këngës

Albania uczestniczy w Konkursie Piosenki Eurowizji od 2004. Za przygotowania i promocję konkursu w kraju odpowiada albański nadawca publiczny Radio Televizioni Shqiptar.

Reprezentanci państwa wybierani są w trakcie grudniowego, albańskiego festiwalu Festivali i Këngës[1], który rozpoczyna tzw. sezon eurowizyjny, ponieważ odbywa się najwcześniej spośród wszystkich innych europejskich selekcji[2].

Od czasu debiutu Albania co roku ma swojego reprezentanta w konkursie. Najwyższym wynikiem kraju jest 5. miejsce, które w 2012 zajęła Rona Nishliu z utworem „Suus[3].

Historia Albanii w Konkursie Piosenki Eurowizji[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Festivali i Këngës.

Konkurs Piosenki Eurowizji 2004[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Festivali i Këngës 42.

W 2002 albański nadawca Radio Televizioni Shqiptar (RTSH) wyraził chęć bycia pasywnym uczestnikiem 47. Konkursu Piosenki Eurowizji[4]. Następnie planował debiut w 48. konkursie[5][6], ale odmówiono mu występu z powodu dużej liczby państw chętnych do uczestnictwa. Telewizja po raz pierwszy wystawiła reprezentanta na 49. Konkurs Piosenki Eurowizji organizowany w Stambule[7]. Pomimo pogłosek o wewnętrznym wyborze Adriana Gaxha na reprezentanta kraju[8], stacja RTSH wysłała na konkurs zwycięzcę 42. edycji Festivali i Këngës organizowanego w Pałacu Kongresu w Tiranie[7][9].

Anjeza Shahini podczas występu w półfinale 49. Konkursu Piosenki Eurowizji w Stambule, maj 2004

18 i 19 grudnia rozegrano półfinały, w których wystąpili: Orges Toçe, Fazile Syla, Arjan Hasanlliu, Elvana Gjata, Rudi i Ingrid Jushi, Voltan Prodani, Aurel Thellimi, Arbër Arapi, Kozma Dushi, Ermiona Lekbello, Klajdi Musabelli, Evis Mula, Saimir Çili i Rovena Dilo oraz Andi Kongo, Erida Rexhepi, Kujtim Prodani, Edmond Mancaku, Anila Jonuzi, Gjergj Jorgaqi, Anisa Dervina, Rijet Pirani, Bashkim Rodoni, Eneda Tarifa, Rosela Gjylbegu, Françesk Radi, Saimir Braho, Mariza Ikonomi i Anjeza Shahini[10]. Do sobotniego finału awansowało po dziewięciu wykonawców z każdej rundy.

Anjeza Shahini w finale 49. konkursu, maj 2004

Największą liczbę głosów telewidzów i jurorów (w stosunku 50:50) w finale zdobyła Anjeza Shahini z piosenką „Imazhi yt” autorstwa Edmonda Zhulali[11][12]. Wszystkie trzy koncerty festiwalowe prowadzili Adi Krasta i Ledina Çelo[7]. Po finale festiwalu utwór został przearanżowany, tj. skrócony do regulaminowych trzech minut, następnie przetłumaczony na język angielski i wydany jako „The Image of You[13].

Z powodu dużej liczby krajów zainteresowanych udziałem w konkursie, w 2004 wprowadzono rundę półfinałową[14], w której brały udział wszystkie państwa, poza tzw. Wielką Czwórką (tj. Francją, Niemcami, Wielką Brytanią i Hiszpanią) oraz 10 najlepszymi krajami z finału konkursu w 2003[14]. W tygodniu poprzedzającym występ reprezentantka wzięła udział w konferencjach prasowych[15][16]. 12 maja wystąpiła z 13. numerem startowym w półfinale[12] i awansowała do finału[17] z 4. miejsca z wynikiem 167 punktów[14]. W sobotę, 15 maja, zajęła 7. miejsce na 24 finałowe kraje[18]. Punkty przyznane przez albańskich telewidzów podał Zhani Ciko[19].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2005[edytuj | edytuj kod]

Ledina Çelo – reprezentantka Albanii podczas 50. Konkursu Piosenki Eurowizji w 2005

Na początku grudnia stacja RTSH potwierdziła wybór reprezentanta na 50. Konkurs Piosenki Eurowizji poprzez 43. edycję festiwalu Festivali i Këngës[20]. Półfinały rozegrano 16 i 17 grudnia 2004[21], wzięło w nich udział 32 kandydatów: Luiz Ejlli[22], Agim Poshka, Aleksia Jani, Aurel Thëllimi, Besiana Mehmeti, Barbana Dini, Rosela Gjylbegu i Arbër Arapi, Sajmir i Enkela Braho, Kozma Dushi i Ermira Kola, Elsida Sinaj, Floriana Muça, Joe Artid Fejzo, Jonida Maliqi, Kujtim Prodani, Klajdi Musabelliu, Ledina Çelo, Mariza Ikonomi, Marsida Saraçi, Monika Trungu, Olsa Spata, Redon Makashi, Rovena Stefa, Soni, Stela Risto, Sajmir Çili, Samanta Karavello, Shpat Kasapi, Vesa Luma, Teuta Kurti i Rona Nishliu, Tergita Gusta oraz Çlirim Denaj[23]. Do finału awansowało po dziewięciu uczestników z każdego etapu[24]: Prodani, Makashi, Stefa, Braho, Fejzi, Gusta, Saraçi, Ejlli, Lekoçaj, Ikonomi, Karavello, Çelo, Maliqi, Musabelliu, Trungu, Gjylbegu i Arapi, Vesa, Teuta i Rona oraz Jushi[25]. Pierwsze miejsce zajęła Ledina Çelo z utworem „Nesër shkoj[26], który napisali Sidorela Risto, Adrian Hila i Pandi Laco[27]. Gośćmi muzycznymi festiwalu byli Anjeza Shahini, Toše Proeski i Rusłana Łyżyczko[28].

Podobnie jak rok wcześniej, zwycięską piosenkę przearanżowano, a po przetłumaczeniu na język angielski wydano jako „Tomorrow I Go[27][29]. Przed występem w 50. Konkursie Piosenki Eurowizji reprezentantka wyruszyła w trasę promocyjną, występując podczas koncertów w Andorze, Macedonii, Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, Białorusi i Litwie oraz na Malcie i Cyprze[30]. W promocji delegację wsparła sieć telekomunikacyjna Vodafone[31], a wizerunkowo – sieć AMC[32].

Dzięki zajęciu wysokiego miejsca przez Anjezę Shahini podczas konkursu w 2004, Çelo miała zapewnione miejsce w finale[33] rozgrywanym 21 maja w Kijowie. Kilka dni przed koncertem producenci albańskiego utworu poinformowali o wycofaniu się z konkursu z powodu przywłaszczenia przez lokalnego nadawcę i sieć telekomunikacyjną AMC pełnego prawa do piosenki oraz przygotowania konferencji prasowej bez ich udziału[32]. Pomimo tego reprezentantka wystąpiła w finale i zaprezentowała się jako ósma w kolejności[34][34] i zajęła 16. miejsce, zdobywszy łącznie 53 punkty, w tym najwyższą notę (12 punktów) od Macedonii[34]. Podczas występu ubrana była w tradycyjny strój północnej Albanii, który zaprojektowała Enada At Nikolla[27]. Jak tłumaczyła w wywiadach, suknia symbolizowała część dawnych albańskich obrzędów rodzinnych, kiedy to córka wychodzi za mąż i opuszcza dom rodzinny, o czym stanowił tekst „Tomorrow I Go”[27]. Choreografię sceniczną wymyślił Arjan Sukniqi[32][35].

Po występie w finale albańskie media negatywnie oceniły prezentację reprezentantki, określając ją jako „słabą”[36]

Konkurs Piosenki Eurowizji 2006[edytuj | edytuj kod]

Reprezentant Albanii w 51. Konkursie Piosenki Eurowizji został wyłoniony poprzez 44. Festivali i Këngës, który rozegrano 16-18 grudnia 2005[37]. W półfinałach uczestniczyło 34 kandydatów: Besart Halimi, Sfinks, Rudi, Edmond Mancaku, Aurel Thëllimi, Julian Lekoçaj, Erinda Dhima, Edona Llalloshi, Tonin Marku, Agim Poshka, Evis Mula, Mateus Frroku, Era Rusi, Ermiona Lekbello, Erti Hizmo i Flaka Krelani, Joe Artid Fejzo, Kozma Dushi, Eri, Sonila Mara, Armando Bimi, Guximtar Rushani, Yllka Kuqi, Pandora, Denisa Macaj i Entela Zhula, Saimir Çili, Luiz Ejlli, Ingrid Jushi, Kujtim Prodani, Albërie Hadergjonaj, Manjola Nallbani, Marsida Saraçi, Anjeza Shahini, Miriam Cani oraz Mariza Ikonomi i Erion Korini[38].

Do finału festkwalu awansowało po sześciu wykonawców z każdej rundy, a o zwycięzcy zdecydowali telewidzowie i jurorzy[39]. Ogłoszono jedynie trzy pierwsze miejsca: trzecie miejsce zajęła Evis Mula, drugie – Era Rusi, a zwycięzcą został Luiz Ejlli z etnicznym utworem „Zjarr e ftohtë”, który napisali Klodian Qafoku i Dr. Flori[40][41]. Wszystkie trzy koncerty prowadzili Soni Malaj i Drini Zeqo[42].

Po zakończeniu festiwalu twórcy postanowili nie tłumaczyć tekstu piosenki na język angielski, dlatego po raz pierwszy w historii kraj zaproponował w konkursie utwór w języku albańskim[43]. 18 maja reprezentant wystąpił z szóstym numerem startowym w półfinale konkursu i zajął 14. miejsce w 58 punktami na koncie, nie kwalifikując się do finału[44].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2007[edytuj | edytuj kod]

Frederik i Aida Ndoci podczas występu w półfinale 52. Konkursie Piosenki Eurowizji w Helsinkach, maj 2007

W 2007 telewizja RTSH wybrała reprezentanta na 52. Konkurs Piosenki Eurowizji poprzez 45. Festivali i Këngës. Półfinały rozegrano 21 i 22 grudnia 2007, wystąpiło w nich 31 wykonawców: Kujtim Prodani, Ervin Bushati, Sonila Mara, Arbër Arapi, Hersjana Matmuja, Saimir Çili, Saimir Braho, Amarda Arkaxhiu, Joe Artid Fejzo, Rovena Stefa, Erion Korini, Andi Kongo, Frederik Ndoci, Mariza Ikonomi, Edmond Mancaku, Silva Gunbardhi, Besiana Mehmeti i Mustafa Ymeri, Greta Tafa, Samanta Karavello, Evans Rama, Alban Skenderaj, Eliza Hoxha, Greta Koci, Tonin Marku, Mateus Frroku, Evis Mula, Jonida Maliqi, Voltan Prodani i Alfred Habibi oraz Albërie Hadergjonaj[45]. Finał odbył się 23 grudnia, zwycięzcę wybrali jurorzy. Największą liczbę 55 punktów przyznali Frederikowi Ndociemu i folkowo-etnicznej balladzie „Balada e gurit” autorstwa Adriana Hili i Pandi Laço[46][47][48].

Przed występem w konkursie reprezentant nagrał albańsko-angielską wersję swojego utworu, „Hear My Plea[49]. 10 maja wystąpił jako 11. w kolejności w półfinale konkursu razem ze swoją żoną, Aidą. Zakończyli udział w konkursie na 17. miejscu z wynikiem 49 punktów i nie zakwalifikowali się do finału[50].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2008[edytuj | edytuj kod]

Reprezentant Albanii w 53. Konkursie Piosenki Eurowizji w Belgradzie został wyłoniony podczas 46. edycji Festivali i Këngës, który został rozegrany 14-16 grudnia 2007 w Pałacu Kongresu. W półfinałach wystąpiło 29 uczestników: Arbër Arapi, Besiana Mehmeti, Ani Cuedari i Mateus Frroku, Juliana Pasha, Produkt 28, Adela Bezhani, Saimir Çili, Rovena Dilo, Evans Rama, Joe Artid Fejzo, Eneida Tarifa, Teuta Kurti, Rosela Gjylbegu, Manjola Nallbani, Kozma Dushi, Devis Xherahu, Blerina Shalari, Voltan Prodani, Ada Gurra, Agim Poshka, Greta Koçi, Olta Boka, Samanta Karavello, Mariza Ikonomi, Vesa Luma, Jonida Maliqi, Kthjellu, Flaka Krelani i Doruntina Disha oraz Mira Konçi i Redon Makashi.

Do finału festiwalu przeszło 17 kandydatów, zwycięzcę wybrała siedmioosobowa komisja jurorska. Największą liczbę 67 punktów otrzymała od nich Olta Boka z piosenką „Zemrën e lamë peng[51] autorstwa Adriana Hili i Pandi Laço[52]. Po finale festiwalu pojawiły się pogłoski o manipulacji wynikami: dwóch sędziów posądzono o celowe przyznawanie punktów na końcu, aby wysoko ocenić kompozycję Boki, uniemożliwiając wygraną duetowi Flaka Krelani i Doruntina Disha, zdobywcom drugiego miejsca[53]. Stacja RTSH zapowiedziała wszczęcie dochodzenia w sprawie rzekomego oszustwa[54][55][56]. Pomimo kontrowersji, wyłoniona reprezentantka pojechała na konkurs.

Z powodu zwiększającej się liczby krajów uczestniczących w konkursie, w 2008 rozegrano dwie rundy półfinałowe[57]. Olta Boka wystąpiła jako szósta w kolejności w drugim półfinale (22 maja) i zdobyła 67 punktów, w tym najwyższą notę 12 punktów od Macedonii, przechodząc do finału rozgrywanego 24 maja[58]. Zaśpiewała w nim jako trzecia i zdobyła łącznie 55 punktów, zajmując 17. miejsce w klasyfikacji[57].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2009[edytuj | edytuj kod]

Kejsi Tola podczas konferencji prasowej 54. Konkursu Piosenki Eurowizji w Moskwie, maj 2009

W lipcu 2008 stacja RTSH poinformowała o planach dotyczących organizacji 47. Festivali i Këngës oraz o zmianie dyrektora artystycznego koncertu, którym mianowała Pirro Çaka[59]. Organizatorzy wprowadzili zmiany w formacie festiwalu, rezygnując z przygotowania rundy półfinałowej i umożliwiając start w finale 20 kandydatom[60]. W grudniu ogłoszono nazwiska finalistów, którymi zostali: Juliana Pasha i Luiz Ejlli, Rovena Dilo, Evis Mula, Besa Kokedhima, Soni Malaj, Kejsi Tola, Adelina Thaci, Dorina Garuci, Era Rusi, Bledi Polena, Marjeta Billo, Endri i Stefi Prifti, Kujtim Prodani, Vedet Ademi, Erga Halilaj, West Side Family, Julian Lekocaj, Shpat Kasapi, Burn i Agim Poshka. 19 grudnia zaprezentowali premierowo swoje konkursowe piosenki na żywo[61], dzień później ponownie wykonali utwory, tym razem ze zmienioną aranżacją i z udziałem gościa specjalnego[62][61].

21 grudnia finaliści wystąpili w konkursie wyłaniającym reprezentanta Albanii w 54. Konkursie Piosenki Eurowizji, którego wybrała siedmioosobowa komisja jurorska i telewidzowie w stosunku głosów 75:25[63]. Pierwsze miejsce zdobyła Kejsi Tola z utworem „Më merr në ëndërr”, za który otrzymała łącznie 126 punktów[64], w tym m.in. trzy maksymalne oceny od jurorów, jednakże uplasowała się dopiero na szóstym miejscu w rankingu telewidzów[65]. Koncerty prowadzili Elsa Lila, Julian Deda i Gentian Zenelaj[66]. Po finale festiwalu zwyciężczyni nagrała anglojęzyczną wersję piosenki, „Carry Me in Your Dreams”, którą napisali niemieccy muzycy: Florian Lüttich i Francesco Mangiaracina. W nagraniach eurowizyjnej wersji towarzyszyły jej chórzystki: Sandrina Sedona i Alex Zinkiewicz[67].

14 maja wystąpiła jako 16. w kolejności[68] w drugim półfinale konkursu organizowanego w Moskwie[69] i awansowała z siódmego miejsca do finału[70]. Wystąpiła w nim z 19. numerem startowym i zdobyła w sumie 48 punktów, kończąc udział na 17. miejscu ogólnej klasyfikacji[71]. Zajęła 11. miejsce w głosowaniu widzów i 23. miejscu u jury[72]. Podczas występów na scenie towarzyszyło jej dwóch b-boyów (bracia-bliźniacy Andi i Ardi Kocaj), tancerz Jenia Evgenios Buli oraz dwie chórzystki: Dorina Toci i Era Rusi[73].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2010[edytuj | edytuj kod]

Reprezentant Albanii w 55. Konkursie Piosenki Eurowizji organizowanym w Oslo został wyłoniony podczas 48. edycji Festivali i Këngës, do którego zgłosiło się 78 kandydatów. Komisja jurorska zakwalifikowała do konkursu 38 wykonawców. W międzyczasie powołano nowego dyrektora wykonawczego, którym został Selim Ishmaku[74]. Stacja zorganizowała cztery dni eliminacji, a uczestnicy zostali podzieleni na dwie grupy: Young (w której znaleźli się muzyczny debiutanci i mało znani piosenkarze, tj. Stefan Marena, Brikena Asa, Onanta Spahiu, Jona Koleci, Nazmie Selimi, Goldi Halili, Iris Hoxha, Supernova Gabimi, Ardita Tusza, Selina Prelaj, Vitmar Basza, Lutus Botë, Kelly, Dorina Toçi, Borana Kalemi, Amanda Ujkaj i Violeta Lulgjuraj, Çlirim Leka oraz Yje Të Panjohur) i VIP/BIG (w której znaleźli się popularni artyści, tj. Anjeza Shahini, Teuta Kurti, Claudio La Regina, Bojken Lako, Rona Nishliu i Pirro Cako, Dorina Garuci, Juliana Pasha, Denisa Macaj, Erga Halilaj, Era Rusi, Flaka Krelani, Mariza Ikonomi, Erti Hizmo i Lindita Halimi, Guzimtar Rushani, Stefi i Endri Prifti, Rovena Dilo oraz Kejsi Tola)[75][76]. 24 grudnia 2009, pierwszego dnia festiwalu na scenie wystąpili kandydaci z grupy VIP, mający zapewnione miejsce w finale. Dzień później o udział w finale zawalczyli wykonawcy z grupy Young[77]. Do finału awansowały Iris Hoxha i Goldi Halili[78].

Juliana Pasha w trakcie występu podczas 55. Konkursu Piosenki Eurowizji w Oslo, maj 2010

26 grudnia finaliści wykonali piosenki w nowej aranżacji oraz wspólnie z inną gwiazdą muzyki albańskiej[79], a 27 grudnia wzięli udział w koncercie finałowym, w którym zwycięzcę wybrała siedmioosobowa komisja sędziowska[78][80]. Największą liczbę 133 punktów przyznali utworowi „Nuk mundem pa ty” w wykonaniu Juliany Pashy[81], zdobywczyni drugiego miejsca w poprzedniej edycji festiwalu[65]. Koncerty festiwalowe prowadzili Alban Skenderaj i Miriam Cani[82].

Po zwycięstwie w albańskich selekcjach, twórcom piosenki zarzucano naruszenie praw autorskich, zwracając uwagę na podobieństwo kompozycji np. do utworu Christiny AguileryKeeps Gettin' Better[83] i „WomanizerBritney Spears[84]. 4 lutego ogłoszono, że podczas 55. Konkursu Piosenki Eurowizji zostanie wykonana anglojęzyczna wersja piosenki, „It’s All About You[85]. 25 maja reprezentantka wystąpiła z 12. numerem startowym[86] w pierwszym półfinale konkursu[87] i awansowała do finału[88] z 6. miejsca[89]. Wystąpiła w nim jako 15. w koleności i zajęła 16. miejsce z dorobkiem 62 punktów, w tym notą 12 punktów z Macedonii[90]. Podczas występów towarzyszył jej skrzypek Olen Cesari i chórzystki: Joy Garrison, Glenys Vargas i Desiree Kedjour[91][92].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2011[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Festivali i Këngës 49.

W 2011 reprezentant Albanii w 56. Konkursie Piosenki Eurowizji w Düsseldorfie został wybrany podczas 49. edycji Festivali i Këngës, rozegranej 23–25 grudnia 2010. Organizator powrócił do przygotowania dwóch koncertów półfinałowych, w których wystąpiło 38 uczestników: Adhurim Demiri, Alban Skenderaj i Miriam Cani, Besa Kokedhima, Blerina Shalari, Denis Hasa, Dorian Nini, Dorina Garuci, Emi Bogdo, Enkeleda Arifi, Entela Zhula, Ernis Çili i Onanta Spahiu, Etmond Mancaku, Françesk Radi, Goldi Halili, Heldi Kraja, Hersjana Matmuja, Kamela Islamaj, Kejsi Tola, Klajdi Musabelliu, Kujtim Prodani, Linda Halimi, Marjeta Billo, Marsida Saraçi, Mateus Frroku, NRG Band, Orges Toçe, Selami Kolonja, Sajmir Braho, Aurela Gaçe, Sonila Mara, Xhejsi Jorgaqi, Humus, Shpat Deda, Albi Xhepa, Maria Prifti, Ilir Kazaferi, Megi Laska oraz Rudina Delia[93]. W półfinałach wzięło udział po 19 kandydatów, w tym 16 doświadczonych piosenkarzy oraz po trzech debiutantów, a każda grupa oceniana była przez inną komisję jurorską[94][95].

Do finału festiwalu awansowało 18 uczestników[96]. Najwięcej punktów od jurorów otrzymała w nim Aurela Gaçe z piosenką „Kënga ime[97]. Po finale zwycięską piosenkę przetłumaczono później na język angielski, nagrano i wydano jako „Feel the Passion[98].

Reprezentantka Albanii wystąpiła jako czwarta[99] w pierwszym półfinale konkursu[100] i zajęła 14. miejsce, nie zdobywający awansu do finału.

Po finale konkursu Aurela Gaçe udzieliła wywiadu serwisowi ESCToday.com, w którym wyznała: (...) pojechałam na Eurowizję reprezentować Albanię w konkursie piosenki, naprawdę wierzyłam, że tak jest. (...) Nie musisz mieć silnego głosu i świetnej piosenki, to już teraz dla mnie jasne. Mówiono mi, że to polityczne show, jednak ja nie wierzyłam (...) I uważam, że zrobiłam, co mogłam[101][102].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2012[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Festivali i Këngës 50.

Stacja RTSH wyłoniła albańskiego uczestnika 57. Konkursu Piosenki Eurowizji w trakcie jubileuszowej, 50. edycji Festivali i Këngës, która została rozegrana 26, 27 i 29 grudnia 2011 w Pałacu Kongresu. W półfinałach wzięło udział 28 uczestników: Gerta Mahmutaj, Entela Zhula, Bashkim Alibali, Samanta Karavello, Endri Dhe Stefi Prifti, Rona Nishliu, Rudina Delia, Marjeta Billo, Claudio La Regina, Hersjana Matmuja, Orinda Huta, Altin Goci, Elton Deda, Evans Rama, Toni Mehmetaj, Dr. Flori, Kamela Islamaj, Frederik Ndoçi, Marsida Sarai, Bojken Lako, Sindi Berisha, Mariza Ikonomi, Kujtim Prodani, Iris Hoxha, Saimir Braho, Goldi Halili, Xhensila Myrtzaj i Elhaida Dani.

Rona Nishliu w trakcie prób do pierwszego półfinału 57. Konkursu Piosenki Eurowizji w Baku, maj 2012

Do finału dostało się 20 kandydatów[103][104][105]. Największą liczbę (77) punktów od jury otrzymała Rona Nishliu za utwór „Suus[106]. Wszystkie koncerty prowadzili Enkeleida Zeko, Nik Xhelilaj i Hygerta Sako[107].

21 maja, tj. dzień przed rozegraniem pierwszego półfinału konkursu, w Albanii doszło do wypadku autobusowego, w którym zginęło 12 osób. W kraju ogłoszono żałobę narodową, a stacja RTSH nie transmitowała koncertu półfinałowego, na co otrzymała zgodę od EBU[108][109]. Reprezentantka wystąpiła w pierwszym półfinale[110] jako piąta w kolejności[111] i z drugiego miejsca[112], awansowała do finału[113]. Transmisję z półfinału wyemitowano po zakończeniu żałoby, 23 maja o godz. 0:35 minut[114]. W finale, który odbył się 26 maja, Rona Nishlui wystąpiła z trzecim numerem startowym[115] i zdobyła 146 punktów, zajmując piąte miejsce, najwyższe w historii udziałów kraju w konkursie[116].

Po finale Rona Nishliu zdobyła nagrodę im. Barbary Dex za najgorszy strój podczas występu[117].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2013[edytuj | edytuj kod]

Adrian Lulgjuraj i Bledar Sejko podczas występu w drugim półfinale 58. Konkursu Piosenki Eurowizji w Malmö, maj 2013

Stacja RTSH poinformowała, że weźmie udział w 58. Konkursie Piosenki Eurowizji w Malmö, gdzie reprezentować ją będzie laureat 51. edycji Festivali i Këngës, którą rozegrano 20-22 grudnia 2012. W półfinałach wystąpiło 26 uczestników: Selami Kolonja, Rosela Gjylbegu, Kejsi Tola, Vesa Luma, Elis Nova, Kozma Dushi, Bon Bon Band, Dr Flori i Fabi, Merland Kademi, Rezarta Smaja, Adrian Bujupi, Xheni i Enxhi Kumrija, Arjela Krasniqi, Arjan Dredhasi, Adrian Lulgjuraj i Bledar Sejko, Hersjana Matmuja, Lynx, Entela Zhula, Anjeza Shahini, Kelly, Bojken Lako, Marsela Çibukaj, Valon Shehu, Ani Çuedari, NA i Flaka Krelani[118][119].

Do finału festiwalu zakwalifikowano 17 kandydatów[120][121]. Najwięcej punktów od jury (74) zdobyli Adrian Lulgjuraj i Bledar Sejko za ethno-rockowy utwór „Identitet[122][123].

16 maja wystąpili w drugim półfinale konkursu. Zajęli 15. miejsce z dorobkiem 31 punktów, nie kwalifikując się do finału[124].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2014[edytuj | edytuj kod]

W lipcu 2013 stacja RTSH potwierdziła udział w 59. Konkursie Piosenki Eurowizji w Kopenhadze[125]. Reprezentanta wyłoniono poprzez 52. edycję Festivali i Këngës. W listopadzie komisja jurorska, składająca się z profesjonalnych muzyków[126], wybrała 16 uczestników festiwalu, którymi zostali: Marjeta Billo, Hersjana Matmuja, Orges Toce, Besiana Mehmeti i Shkodran Tolaj, Sajmir Braho, Renis Gjoka, Venera Lumani i Lindi Islami, Frederik Ndoci, Rezarta Smaja, Blerina Braka, Klodian Kacani, Xhejn i Enxhi Kumrija, Luiz Ejlli, Lynx, Saviana Verdha i Edmond Mancaku oraz Xhejsi Jorgaqi[127]. Półfinały rozegrano 26 i 27 grudnia, a finał – 28 grudnia w Pałacu Kongresu w Tiranie[127]. Podczas pierwszego i drugiego dnia festiwalu uczestnicy zaprezentowali się w duetach z popularnymi artystami[128], a trzeciego dnia zaprezentowali konkursowe utwory.

Hersi podczas prób do pierwszego półfinału 59. Konkursu Piosenki Eurowizji w Malmö, maj 2014

W finale festiwalu największą liczbę punktów od jury (Agim Krajka, Aleksander Lalo, Hajg Zaharian, Xhevahir Spahiu, Petrit Malaj, Erjona Rushiti i Bojken Lako) otrzymała piosenka „Zemërimi i një nateHersjany Matmuji[129]. Wszystkie koncerty poprowadził Enkel Demi, któremu w półfinałach towarzyszyły supermodelki Marinela Meta i Xhesika Berberi, a w finale – aktorka Klea Huta[130]. Po finale festiwalu zwycięska piosenka została przearanżowana i wydana w albańsko-angielskiej wersji jako „One Night’s Anger”, a wokalistka postanowiła wystąpić podczas eurowizyjnego konkursu pod pseudonimem Hersi[131].

6 maja Matmuja wystąpiła w pierwszym półfinale konkursu i, zdobywszy 22 punkty, zajęła 15. miejsce, nie kwalifikując się do sobotniego finału[132].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2015[edytuj | edytuj kod]

Elhaida Dani podczas prób do występu w 60. Konkursie Piosenki Eurowizji w Wiedniu, maj 2015

We wrześniu stacja RTSH potwierdziła udział w 60. Konkursie Piosenki Eurowizji w Wiedniu[133], a następnie ogłosiła wybór reprezentanta poprzez 53. edycję Festivali i Këngës, która była rozegrana 26-28 grudnia 2014[134][135]. Nowym dyrektorem artystycznym festiwalu został Shpetim Saraçi. Zebrano 50 zgłoszeń[136], spośród których wybrano 28 kandydatów[137], którymi zostali: Altin Goci, Agim Poshka, Ana Gramo, Besa Krasniqi, Besjana Mehmedi i Shkodran Tolaj, Bojken Lako Band, Elhaida Dani, Emi Bogdo, Enver Petrovci, Enxhii i Xhejn Kumrijam, Erga Halilaj, Aurora, Offchestra, Gjergj Leka, Jozefina Simoni, Julian Gjojdeshi, Kelly, Klajdi Musabelliu, Lindita Halimi, Marsela Çibukaj, Mjellma Berisha, Rezarta Smaja, Revolt Klan, Saimir Braho, Sigi Bastri i Florent Abrashi oraz Venera Lumani[138]. Początkowo na liście znaleźli się również Besa Krasniqi, Kozma Dushi i Andos, którzy z czasem zrezygnowali z udziału w konkursie, dlatego nadawca zmniejszył liczbę uczestników do 26, dopuszczając do konkursu Esteli Brahimllari. W każdym z półfinałów wystąpiło po 13 kandydatów[139][140].

Do finału festiwalu zakwalifikowało się 18 kandydatów[141][142][143]. O wynikach wszystkich rund decydowała siedmioosobowa komisja jurorska w składzie: Agim Doçi, Rona Nishliu, David Tukiçi, Genc Dashi, Evi Reçi, Alida Hisku i Fatos Baxhaku. W finale największą liczbę punktów zdobyła od nich Elhaida Dani z utworem „Diell”[144][145][146]. Wszystkie koncerty festiwalu prowadzili Floriana Garo, Turjan Hyska i Liberta Spahiu[147][148].

W lutym 2015 reprezentantka poinformowała, że w konkursie nie zaśpiewa „Diell” z powodu „nieodwołalnej decyzji” dotyczącej wycofania się z projektu kompozytora piosenki[149][150]. Zdecydowano, że nowym utworem będzie „I’m Alive” napisany przez kosowski duet Arber Elshani i Chriss Lekaj[149][151]. 19 maja piosenkarka zaśpiewała go jako 14. w kolejności w pierwszym półfinale konkursu i przeszła do finału[152][153][154]. Zajęła w nim 17. miejsce po zdobyciu łącznie 34 punktów[153][154][155].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2016[edytuj | edytuj kod]

Eneda Tarifa podczas prób do występu w drugim półfinale 61. Konkursu Piosenki Eurowizji w Sztokholmie, maj 2016

Pod koniec września 2015 stacja RTSH potwierdziła chęć udziału w 61. Konkursie Piosenki Eurowizji w Sztokholmie[156], a następnie ogłosiła, że reprezentantem kraju będzie zwycięzca 54. edycji Festivali i Këngës rozgrywanej 25-27 grudnia 2015. Do półfinałów zakwalifikowano 30 wykonawców, którymi zostali: Egert Pano, Eneda Tarifa, Revolt Klan, Kozma Dushi, Enxhi Nasufi, Florent Abrashi, Dilan Reka, Evans Rama, Sigi Bastri, Simbol, Lindi Islami, Egzon Pireci, Asladon Zaimaj, Nilsa Hysi, Jozefina Simoni, Genc Tukiçi, Erga Halilaj, Teuta Kurti, Klodian Kaçani i Rezarta Smaja, Luiz Ejlli, Renis Gjoka, Besa Krasniqi, Flaka Krelani, Andi Tanko, Edea Demaliaj, Adrian Lulgjuraj, Kristi Popa, Voltan Prodani, Klajdi Musabelli oraz Niku i Entela Zhula[157]. O wynikach każdej z rund decydowali jurorzy: Pirro Çako, Helidon Haliti, Ilirjan Zhupa, Françesk Radi, Olta Boka, Jehona Sopi i Alban Ni[158].

Do finału awansowało 22 wykonawców[159]. Największe poparcie uzyskała Eneda Tarifa z utworem „Përrallë”, zwyciężając w finale festiwalu[160][161][162].

W marcu opublikowała anglojęzyczną wersję konkursowej piosenki, „Fairytale”. 12 maja 2016 wystąpiła z nią w drugim półfinale i zajęła 16. miejsce z 45 punktami na koncie, nie kwalifikując się do finału.

Konkurs Piosenki Eurowizji 2017[edytuj | edytuj kod]

Lindita Halimi w trakcie prób do występu w 62. Konkursie Piosenki Eurowizji w Kijowie, maj 2017

Stacja RTSH potwierdziła chęć udziału w 62. Konkursie Piosenki Eurowizji w Kijowie, a następnie ogłosiła wybór przedstawiciela poprzez 55. edycję Festivali i Këngës rozgrywaną 21-23 grudnia 2016. W półfinałach wystąpiło 24 wykonawców: Flaka Krelani, Xhejni Lito, Genc Salihu, Erlind Zeraliu, Xhesika Polo, Festina Mejzini, Edea Demaliaj, Lindita Halimi, Neki Emra, Yll Limani, Franc Koruni, Orges Toçe, Lynx, Elson Braha, Lorela, Tiri, Fabiola Agalliu i Agnesa Çavolli, Rezarta Smaja, Dilan Reka, Albulena Jashari, Xuxi, Luka i Serxhio Hajdini, Classic Boys i Linda Rukaj.

23 grudnia w finale festiwalu zwyciężyła Lindita Halimi z utworem „Botë”, za który otrzymała największą liczbę głosów jurorów i widzów[163][164][165].

W grudniu poinformowano, że w konkursie zaśpiewa anglojęzyczną wersję zwycięskiej piosenki, „World[166], którą zaprezentowała 12 marca 2017[167]. 9 maja wystąpiła jako czwarta w kolejności[168] w pierwszym półfinale[169] i, zdobywszy 76 punktów, zajęła 14. miejsce, przez co nie awansowała do finału[170].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2018[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2017 stacja RTSH potwierdziła chęć startu w 63. Konkursie Piosenki Eurowizji w Lizbonie[171]. Reprezentantem kraju został zwycięzca 56. edycji Festivali i Këngës, którą rozegrano 21–23 grudnia[172]. W półfinałach wzięło udział 22 wykonawców: AkullThyesit, Artemisa Mithi, Bojken Lako, Denisa Gjezo, Elton Deda, Endri i Stefi, Ergi Bregu, Eugent Bushpepa, Evans Rama, Genc i David Tukiçi, Inis Neziri, Lorela Sejdini, LYNX, Manjola Nallbani, Mariza Ikonomi, NA u Festina Mezini, Orgesa Zaimi, Redon Makashi, Rezarta Smaja i Luiz Ejlli, Tiri Gjoci, Voltan Prodani i Xhesika Polo[173].

Eugent Bushpepa w trakcie prób do występu w 63. Konkursie Piosenki Eurowizji w Lizbonie, maj 2018

Do finału awansowało łącznie 14 uczestników[174], a największą liczbę punktów od jury zdobył Eugent Bushpepa za utwór „Mall[175]. Po finale festiwalu piosenka została przearanżowana pod regulamin konkursu, skrócona do trzech minut i zaprezentowana premierowo 16 marca[176].

8 maja Eugent Bushpepa wystąpił jako trzeci w kolejności w pierwszym półfinale konkursu[177] i z ósmego miejsca awansował do finału[178]. 12 maja wystąpił w finale z 12. numerem startowym i zajął 11. miejsce, zdobywszy 184 punkty, w tym 126 pkt od jurorów (7. miejsce) i 58 pkt od widzów (18. miejsce)[179].

Konkurs Piosenki Eurowizji 2019[edytuj | edytuj kod]

W maju stacja RTSH rozpoczęła przyjmowanie zgłoszeń do 57. edycji Festivali i Këngës[180], którą rozegrano 20–22 grudnia i której dyrektorem artystycznym był Inva Mula[181]. 17 września potwierdzono, że zwycięzca festiwalu zostanie oddelegowany do reprezentowania kraju w 64. Konkursie Piosenki Eurowizji w Tel Awiwie[182]. Występy uczestników we wszystkich rundach oceniali jurorzy: Haig Zacharian, Arta Marku, Rona Nishliu, Agim Krajka, Pali Kuke, Olsa Toqi, Rovena Dilo, Shpëtim Kushta i Dorian Çene.

Do festiwalu zgłoszono 54 utwory. 17 października telewizja podała listę 22 uczestników festiwalu, którymi zostali: Alar Band, Elgit Doda, Aurel Thëllimi, Bojken Lako, Bruno Pollogati, Dilan Reka, Eliza Hoxha, Elona Islamaj, Elton Deda, Eranda Libohova, Gjergj Leka, Jonida Maliqi, Kelly, Klinti Çollaku, Klodiana Vata, Kujtim Prodani, Lidia Lufi, Lorela Sejdini, Marko Strazimiri i Imbro, Mirud, Orgesa Zaimi i Soni Malaj[183][184]. Początkowo na liście znajdowała się również Vikena Kamenica, ale wycofała się z udziału na festiwalu; jej miejsce w stawce zajęli Artemisa Mithi i Febi Shkurti[185].

Pierwszego dnia festiwalowego uczestnicy wykonali konkursowe piosenki przy akompaniamencie Orkiestry Symfonicznej RTSH, a drugiego dnia – finałowe wersje utworów. Trzeciego dnia wybrano zwycięzcę. Jurorzy przyznawali każdemu z finalistów 10–20, 22, 25 lub 30 pkt. Największe poparcie jury zdobyła Jonida Maliqi z piosenką „Ktheju tokës[186], zdobywając łącznie 228 punktów od sędziów, w tym pięć najwyższych not.

Przed konkursem uczestniczyła w koncertach promocyjnych w Amsterdamie, Londynie i Madrycie. 16 maja wystąpiła w drugim półfinale konkursu[187] i z dziewiątego miejsca awansowała do finału rozgrywanego 18 maja[188]. Wystąpiła w nim z drugim numerem startowym i zajęła 17. miejsce po zdobyciu 90 punktów, w tym 47 pkt od telewidzów (17. miejsce) i 43 pkt od jurorów (17. miejsce).

Konkurs Piosenki Eurowizji 2020[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lipca 2019 albańska telewizja potwierdziła udział w 65. Konkursie Piosenki Eurowizji[189]. Reprezentantem kraju w konkursie został zwycięzca 58. edycji Festivali i Këngës, którego finał został rozegrany 22 grudnia 2019[190].

Do konkursu dopuszczono 20 wykonawców, którymi byli: Albërie Hadërgjonaj, Aldo Bardhi, Arilena Ara, Bojken Lako, Devis Xherahu, Eli Fara i Stresi, Elvana Gjata, Era Rushi, Gena, Genc Tukiçi i Nadia Tukiçi, Kamela Islamaj, Kanita Suma, Kastro Zizo, Olta Boka, Renis Gjoka, Robert Berisha, Sara Bajraktari, Tiri Gjoci, Valon Shehu i Wendi Mancaku. Tuż po opublikowaniu listy uczestników pojawiły się głosy krytyki związane z faktem, że na przebieg i wyniki festiwalu ma jego producentka, Vera Grabocka, na stałe współpracująca z jedną z uczestniczek, Arileną Arą[191]. Z grona półfinalistów do finału awansowało 12 uczestników, których wybrała międzynarodowa komisja jurorska w składzie: Dimitris Kontopulos, Christer Björkman i Felix Bergsson[192]. W finale dołączyli do nich Mikaela Minga i Rita Petro, którzy wspólnie wyłonili zwycięski utwór festiwalu[193]. Największą liczbę punktów otrzymała piosenka Arileny Ary „Shaj”[194], wygrywając trzema punktami z główną faworytką koncertu, Elvaną Gjatą[195]. Zwycięstwo wokalistki wywołało kontrowersje z powodu powiązań z producentką festiwalu[196], a także zwracano uwagę, że współautorem piosenki jest macedoński kompozytor Darko Dimitrow[197].

Uczestnictwo[edytuj | edytuj kod]

Albania uczestniczy w Konkursie Piosenki Eurowizji od 2004. Poniższa tabela uwzględnia wszystkich albańskich reprezentantów, tytuły konkursowych piosenek oraz wyniki w poszczególnych latach[3].