Alecu Donici

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alecu Donici
Alexandru Donici
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 19 stycznia 1806
Donici, powiat Orhei
Data i miejsce śmierci 21 stycznia 1865
Piatra Neamț
Narodowość Rumunia rumuńska
Dziedzina sztuki pisarz, poeta, tłumacz
Ważne dzieła

Fabule

Alecu Donici, właściwie Alexandru Donici (ur. 19 stycznia 1806 w wiosce Bezeni, obecnie Donici, powiat Orhei, zm. 21 stycznia 1865 w Piatra Neamț) – poeta, bajkopisarz, tłumacz, klasyk literatury mołdawskiej i rumuńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Alecu Donici był najstarszym z czwórki dzieci Dimitrie Donici i Ileana Lambrino. Pochodził ze szlacheckiej rodziny bojarów. W 1819 rozpoczął naukę w akademii wojskowej w Sankt Petersburgu[1]. W 1825 w stopniu porucznika został przydzielony do pułku armii carskiej w Jekaterynburgu w południowej Besarabii. Trzy lata później opuścił armię i przeniósł się do Kiszyniowa, gdzie zajmował różne urzędy publiczne. W 1835 przeprowadził się do Jassów, a następnie do Piatra Neamţ, gdzie pracował w instytucjach edukacyjnych i sądownictwie[2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Znaczek pocztowy z 1960 z wizerunkiem Alexandru Donici

W Kiszyniowie poznał Constantina Negruzzi, z którym przyjaźnił się przez wiele lat i tłumaczył dzieła Antiocha Kantemira. W 1835 został wyróżniony jako tłumacz w moskiewskim czasopiśmie Teleskop, tłumacząc bajki Puszkina i Kryłowa[2].

Największym dziełem Alecu Donici są bajki Fabule, wydane w dwóch tomach w 1840 i 1842, które cieszyły się dużą popularnością i były wysoko cenione. Tworząc je inspirował się bajkami La Fontaine’a i Kryłowa[2][3].

Donici pracował w sądzie apelacyjnym i aktywnie uczestniczył w rozwoju edukacji publicznej, teatru i prasy. Utrzymywał bliskie kontakty ze współczesnymi mu literatami, publikował w czasopismach: Albina romanească, Dacia literară, Propăşirea. Pisał wiersze, bajki i sztuki teatralne. Jego twórczość cenili m.in.: Mihail Kogălniceanu, Grigore Alexandrescu, Vasile Alecsandri i Mihai Eminescu[2].

Donici przekładał dzieła Michaiła Lermontowa, Cyganów Puszkina, Tunsul Alexandra Veltmana, Toată viaţa femeiască în cîteva ceasuri O. Senkowskiego, Marea Neagră şi împrejurimile ei A. I. Zaşciuc oraz wielu innych klasyków[4].

Muzeum[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Alecu Donici w Alei Klasyków w Kiszyniowie.

Muzeum Alexandru Donici mieści się w domu rodzinnym Alecu, w wiosce Donici, około 30 km od miasta Orhei, w Mołdawii. Na początku lat 90. mieściła się tu szkoła. W 1976 przenaczony został na muzeum, które otwarte zostało w 1977. Pierwszym dyrektorem obiektu była Ecaterina Ciobanu, kolejnym mąż Ecateriny, Alexandru Ciobanu[3]. Muzeum znajduje się w środku niewielkiego parku, w pobliżu jest niewielki kościół, zbudowany przez ojca pisarza, oraz cmentarz rodziny. Dom składa się z 4 pokoi, w których znajdują się eksponaty z XIX w. przekazane przez Narodowe Muzeum Historyczne. Spośród 130 eksponatów jedynie pistolet z XIX w. jest przedmiotem należącym do Alecu Donici[5].

Aleja Klasyków[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Alexandru Donici znajduje się w Alei Klasyków, w parku Stefana Wielkiego w Kiszyniowie. Znajduje się w nim 27 rzeźb przedstawiających wybitnych twórców kultury i literatury oraz historyków związanych z Mołdawią lub z kulturą rumuńskojęzyczną. Pomnik Donici wykonał w 1957 Ioan Cheptănaru[6].

Ważniejsze dzieła[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Donici Alexandru (rum.). Moldovenii.md. [dostęp 2018-02-15].
  2. a b c d Alecu Donici (rum.). Români de Top. [dostęp 2018-02-15].
  3. a b Casa-muzeu Alexandru Donici (rum.). Orhei.net. [dostęp 2018-02-15].
  4. Oglinda literatorilor (rum.). Revistaderecenzii.ro. [dostęp 2018-02-15].
  5. În vizită la Conacul fabulistului Alecu Donici. Publika.md. [dostęp 2018-02-15].
  6. Un ghid despre Aleea Clasicilor, în premieră (rum.). Jurnal de Chişinău. [dostęp 2018-02-15].
  7. Fabule. Librarie.net. [dostęp 2018-02-15].
  8. Scrieri – Alecu Donici. Librarie.net. [dostęp 2018-02-15].