Aleja Wyzwolenia w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
aleja Wyzwolenia
Śródmieście
Ilustracja
Aleja Wyzwolenia, widok w kierunku zachodnim
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Przebieg
Ikona ulica plac.svg światła pl. na Rozdrożu,
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Faustyna Czerwijowskiego, ul. Służewska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Stefanii Sempołowskiej, ul. Natolińska
Ikona ulica plac.svg pl. Zbawiciela
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
aleja Wyzwolenia
aleja Wyzwolenia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
aleja Wyzwolenia
aleja Wyzwolenia
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
aleja Wyzwolenia
aleja Wyzwolenia
Ziemia52°13′11,0″N 21°01′15,0″E/52,219722 21,020833

Aleja Wyzwolenia – ulica w Śródmieściu Warszawy. Łączy dwa place: Na Rozdrożu i Zbawiciela.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Ulica stanowi historycznie część ulicy Nowowiejskiej, ukształtowanej jako fragment Osi Stanisławowskiej, założenia urbanistycznego z II poł. XVIII wieku. Ulica, nazywana pierwotnie Drogą Królewską, biegła od Zamku Ujazdowskiego do wsi Wielka Wola[1]. Przed 1875 po południowej stronie ulicy wybudowano koszary dla rosyjskiego Litewskiego Pułk Lejbgwardii[1].

W grudniu 1933 ulicy nadano nazwę al. 6 Sierpnia[2]. Upamiętniała ona wymarsz w 1914 Pierwszej Kompanii Kadrowej[1].

Podczas II wojny światowej zabudowa tego odcinka ulicy została niemal kompletnie zniszczona. Wzdłuż przemianowanej w styczniu 1946[3] (według innego źródła w marcu 1949)[2] na aleję Wyzwolenia ulicy powstało nowe założenie, wykorzystujące historyczną oś stanisławowską. Według projektu Eleonory Sekreckiej powstało w latach 1949–1955 osiedle mieszkaniowe o charakterystycznej nazwie MDM Latawiec, pochodzącej od jego kształtu widzianego z lotu ptaka, z szerokimi pasami zieleni pomiędzy jezdnią a budynkami. Od alei wyprowadzone są cztery ulice, tworzące razem całość założenia z położonymi na tyłach głównych budynków szkołami i przedszkolami.

Ostateczne zamknięcie kształtu alei Wyzwolenia nastąpiło wraz z budową Trasy Łazienkowskiej, kiedy od strony przebudowanego na złożony węzeł drogowy placu Na Rozdrożu wzniesiono dwa budynki mieszkalne.

Aleja Wyzwolenia, mimo przekształceń urbanistycznych, zachowała układ i charakter fragmentu osiemnastowiecznej osi stanisławowskiej – jej oś wskazuje Zamek Ujazdowski, zaś w kierunku zachodnim widoczna jest daleka perspektywa ulicy Nowowiejskiej, zamknięta dopiero terenem odległej Stacji Filtrów.

Ze względu na układ placu Na Rozdrożu dojazd do alei od jego strony jest możliwy tylko z jednego ze zjazdów z Trasy Łazienkowskiej.

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 256.
  2. a b Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 377. ISBN 83-86619-97X.
  3. Jan Górski: Odbudowa Warszawy. Wybór dokumentów i materiałów. Tom 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977, s. 260.