Aleksandër Xhuvani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksandër Xhuvani
Ilustracja
Kraj działania  Albania
Data i miejsce urodzenia 14 marca 1888
Elbasan
Data i miejsce śmierci 22 listopada 1961
Tirana
Profesor nauk filologicznych
Specjalność: językoznawstwo
Alma Mater Uniwersytet Narodowy im. Kapodistriasa w Atenach

Aleksandër Xhuvani (ur. 14 marca 1888 w Elbasanie, Imperium Osmańskie, zm. 22 listopada 1961 w Tiranie[1]) – albański językoznawca i pedagog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu szkoły greckojęzycznej w 1902 rozpoczął studia filologiczne na uniwersytecie ateńskim, które ukończył w 1906[1]. W sierpniu 1906 wyjechał do Neapolu, gdzie spotkał się z grupą Arboreszy, związanych z albańskim ruchem narodowym. Dzięki ich wstawiennictwu objął posadę nauczyciela w Kolegium Św. Adriana w San Demetrio Corone (Kalabria)[1]. W 1909 powrócił do rodzinnego Elbasanu, gdzie pracował jako nauczyciel w albańskojęzycznej szkole dla nauczycieli (Shkolla Normale)[1]. W 1910 został zmuszony przez władze osmańskie do opuszczenia ziem albańskich. Wyjechał do Kairu, gdzie pracował jako dziennikarz.

W 1916 powrócił do Albanii, gdzie zajmował się opracowaniem podręczników do języka albańskiego. W 1918 stanął na czele towarzystwa kulturalnego “Qarku letrar i Elbasanit”.

W latach 1920-1922 i 1929-1933 pracował w albańskim ministerstwie edukacji, zajmując się organizacją szkolnictwa. W 1921 przez krótki czas kierował resortem edukacji. W latach 1922-1929 kierował szkołą pedagogiczną w Elbasanie[1]. W 1933 powrócił do Elbasanu, gdzie pracował jako nauczyciel.

Do pracy w ministerstwie edukacji powrócił w 1945, kiedy na zaproszenie ówczesnego ministra Kostaqa Cipo zajął się przygotowaniem podręczników do nauki języka albańskiego. W latach 1947-1953 już jako profesor kierował sekcją języka i literatury w Instytucie Nauk (późniejszym Uniwersytecie Tirańskim)[1].

W swoim dorobku ma szereg tekstów dotyczących standaryzacji języka albańskiego, a także podręczników i słowników językowych. Całość dorobku Xhuvaniego, zebranego w osiem tomów opublikowano w 1980.

Imię Aleksandra Xhuvaniego nosi uniwersytet w Elbasanie. Córka Xhuvaniego, Semiramis (1925-1985) wyszła za mąż za Ramiza Alię.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • 1954: Fjalor e gjuhës shqipe (Słownik języka albańskiego)
  • 1956: Për pastertinë e gjuhës shqipe (O czystość języka albańskiego).
  • 1980: Vepra (Dzieła)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Robert Elsie: Historical Dictionary of Albania. Lanham, Toronto, Plymouth, UK: The Scarecrow Press Inc., 2010, s. 490-491, seria: Historical Dictionaries of Europe, No. 75. ISBN 978-0-8108-7380-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]