Aleksander Cetner (zm. 1675)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy kasztelana halickiego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Aleksander Cetner
Herb
Przerowa
Rodzina Cetnerowie herbu Przerowa
Data śmierci 1675
Ojciec Baltazar
Żona

Anna Zamoyska

Dzieci

Jan, Aleksander

Aleksander Cetner herbu Przerowa (zm. 25 grudnia[potrzebny przypis] 1675 roku) – kasztelan halicki w latach 1651-1672, od 1647 roku rotmistrz królewski, od 1641 chorąży podolski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Baltazara Cetnera.

Służbę wojskową rozpoczął w młodości. W 1620 roku podczas bitwy pod Cecorą wzięty do niewoli przez Turków i następnie wykupiony dzięki wysiłkom swojego brata Andrzeja.

W randze kapitana brał udział w wojnie ze Szwedami w latach 1626-1629. W 1632 roku podpisał się pod elekcją Władysława IV na króla. Za walki z Tatarami i Kozakami otrzymał od króla nadania ziemskie. W 1641 roku nominowany na chorążego podolskiego. W 1647 roku wybrany na posła na sejm ekstraordynaryjny z sejmiku halickiego[1]. W 1647 roku został rotmistrzem chorągwi pancernej. W 1647 roku wraz ze swoimi ludźmi napadł i zabił dzierżawcę wsi Borynicze, co spowodowały długie procesy jakie wytoczyły mu jego dzieci. W 1649 roku brał udział w obronie Zbaraża. Poseł na sejm 1649/1650 roku z sejmiku kamienieckiego województwa podolskiego[2]. Po 1649 roku został właścicielem zamku w Świrzu, który rozbudował. W 1651 roku brał udział w bitwie pod Beresteczkiem, po której został kasztelanem halickim. W grudniu 1653 roku brał udział w bitwie pod Żwańcem. Był członkiem konfederacji tyszowieckiej w 1655 roku. W 1658 roku skazany na banicję za napad z Dymitrem Jerzym Wiśniowieckim na jego brata Konstantego Wiśniowieckiego. W 1660 roku brał udział w bitwie pod Cudnowem z Rosjanami. Następnie walczył przeciwko Iwanowi Brzuchowickiemu.

Uczęstniczył w konfederacji tyszowieckiej[3].

Jego żoną była Anna Zamoyska, dziećmi zaś starosta lwowski Jan Cetner, starosta trembowelski Aleksander, córka Teresa (Zofia[4]).

Zmarł 25 grudnia[potrzebny przypis] 1675 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Przemysław Paradowski, W obliczu "nagłych potrzeb Rzeczypospolitej". Sejmy ekstraordynaryjne za panowania Władysława IV Wazy, Toruń 2005, s. 243.
  2. Łucja Częścik, Sejm warszawski w 1649/50 roku, 1978, s. 148.
  3. Adam Kersten. Z badań nad konfederacją tyszowiecką. „Rocznik Lubelski”. 1, s. 115, Lublin, 1958.
  4. Sadok Barącz: Dzieje klasztoru WW. OO. Dominikanów w Podkamieniu. Tarnopol : drukarnia J. Pawłowskiego, 1870, s. 41.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Urzędnicy województwa ruskiego XIV-XVIII wieku. (Ziemie halicka, lwowska, przemyska, sanocka). Spisy. Oprac. Kazimierz Przyboś. Wrocław — Warszawa — Kraków — Gdańsk — Łódź, 1987, s. 316.