Aleksander Gajkowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Gajkowicz
Data i miejsce urodzenia 1 maja 1897
Teklinopol
Data i miejsce śmierci 26 listopada 1971
Warszawa
Narodowość  Polska
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości
Grób Aleksandra Gajkowicza na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Aleksander Gajkowicz (ur. 1 maja 1897 w Teklinopolu na Wileńszczyźnie, zm. 26 listopada 1971 w Warszawie) – polski inżynier, budowniczy dróg i mostów, jeden z twórców nowoczesnego drogownictwa w Polsce. Autor wielu prac naukowych z tej dziedziny.

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Syn Floriana i Marii z Engelsów. W 1899 jego rodzina przeniosła się z Wileńszczyzny do guberni archangielskiej. Tam początkowo pracował jako nadzorca wyrębu lasów nad Dźwiną Północną. Od 1904 uczęszczał do rosyjskiej szkoły parafialnej[1].

Działalność zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Następnie, po ukończeniu szkoły średniej, podjął studia w Petersburgu, Kijowie i w Warszawie, gdzie uczył się na Politechnice. Przed II wojną światową pracował m.in. w warszawskim zarządzie dróg miejskich oraz był radcą budownictwa Urzędu Wojewódzkiego Warszawskiego. We wrześniu 1937, podczas I Polskiego Kongresu Inżynierów we Lwowie, kierowana przez Gajkowicza Komisja Związku Inżynierów Drogownictwa przedstawiła postulat wybudowania 4–6 tys. km autostrad w ciągu 30 lat[2].

Po 1945 był m.in. urzędnikiem w Ministerstwie Komunikacji (pełnił funkcję dyrektora Departamentu Dróg Kołowych). Był również współzałożycielem Naczelnej Organizacji Technicznej[3].

Sprawował także funkcję dyrektora generalnego Centralnego Zarządu Dróg Publicznych i wiceministra komunikacji. Z jego inicjatywy w 1955 powstał Instytut Budownictwa Drogowego (IBD)[4].

Był członkiem Komitetów Wykonawczych Światowej Organizacji Federacji Inżynierskich i Światowej Organizacji Kongresów Drogowych[5].

Z nazwiskiem Gajkowicza wiąże się budowa 25 tys. km nowych dróg i modernizacja 32 tys. istniejących dróg w latach 1945 - 1965[4].

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 2B-tuje-13)[6].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Od jego imienia w 1975 nazwano jedną z ulic na warszawskim Targówku[3][11]. Ulica imienia Aleksandra Gajkowicza znajduje się także w Pułtusku. Tam też, na rogu ul. Gajkowicza i Bulwaru 5 Brygady Saperów, umieszczono tablicę pamiątkową mu poświęconą[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Halina Zubala: Aleksander Gajkowicz. Wspomnienie (pol.). Gazeta.pl. [dostęp 20 lipca 2015].
  2. Janusz Kaliński: Autostrady w Polsce, czyli drogi przez mękę. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2011. ISBN 978-83-7729-116-0.
  3. a b Tablica na bloku poświęcona szefowi ZDM-u (pol.). Targówek.info, 4 marca 2013. [dostęp 20 lipca 2015].
  4. a b Historia Instytutu Badawczego Dróg i Mostów (pol.). Instytut Badawczy Dróg i Mostów. [dostęp 20 lipca 2015].
  5. Gajkowicz Aleksander, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2015-07-20].
  6. Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [dostęp 2019-11-14] (pol.).
  7. M.P. z 1952 r. nr 70, poz. 1056 „za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie budownictwa”.
  8. M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1181 „za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie transportu drogowego”.
  9. M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 346 „za zasługi na polu pracy zawodowej i społecznej”.
  10. M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 94 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  11. Uchwała nr 34 Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia 24 listopada 1975 r. w sprawie nadania nazw ulicom, Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 30 grudnia 1975 r., nr 16, poz. 115, s. 2.
  12. Miejsca pamięci narodowej (pol.). Pultusk.pl. [dostęp 20 lipca 2015].