Aleksander Kocwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Kocwa
Data i miejsce urodzenia 26 sierpnia 1901
Lwów
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 1959
Kraków
Zawód, zajęcie chemik
Odznaczenia
Medal 10-lecia Polski Ludowej

Aleksander Kocwa (ur. 26 sierpnia 1901 we Lwowie, zm. 11 stycznia 1959 w Krakowie) – polski chemik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dziekan Wydziału Farmaceutycznego UJ i Akademii Medycznej w Krakowie. Aresztowany w ramach Sonderaktion Krakau, po zwolnieniu organizował tajne nauczanie dla studentów farmacji i chemii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się we Lwowie jako syn Juliusza i Zofii Dąbrowieckiej, wnuk Anieli Vetulani od strony ojca. Ukończył gimnazjum w Krakowie, a następnie w 1922 tamże studia na Wydziale Chemiczno-Technicznym Państwowej Wyższej Szkoły Przemysłowej. W latach 1922–1924 w tej szkole był „asystentem pod kierunkiem profesora J. Buraczewskiego”[1]. W 1924 ukończył studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1924 do 1925 był asystentem w Zakładzie Elektrometalurgii Akademii Górniczej w Krakowie, a w latach 1925–1930 asystentem Zakładu Chemii Organicznej UJ, gdzie pracował pod kierunkiem Karola Dziewońskiego.

4 maja 1929 uzyskał stopień doktora filozofii z zakresu chemii na podstawie dysertacji O kwasach hydroksynaftalowych. W 1930 został mianowany zastępcą profesora na Wydziale Filozoficznym UJ i objął stanowisko kierownika katedry i Zakładu Chemii Farmaceutycznej Oddziału Farmaceutycznego. W 1936 otrzymał veniam legendi w zakresie chemii organicznej i farmaceutycznej. 10 września 1938 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego chemii farmaceutycznej na macierzystym wydziale[2][1].

6 listopada 1939 został aresztowany przez Niemców w czasie Sonderaktion Krakau. Osadzono go początkowo w więzieniu Montelupich. Następnie został przeniesiony do koszar przy ul. Mazowieckiej w Krakowie[3][4], a potem do więzienia we Wrocławiu. Został osadzony w KL Sachsenhausen, gdzie przebywał do marca 1940 roku, po czym został przeniesiony do KL Dachau. Został stamtąd zwolniony w styczniu 1941 roku[1].

Po powrocie do Krakowa w latach 1941–1945 pełnił funkcję kierownika wytwórni i laboratorium analitycznego firmy „Pharma”. Pozostał jej doradcą naukowym do 1950. W czasie okupacji prowadził również tajne nauczanie dla studentów farmacji i chemii, egzaminując studentów i opracowując program nauczania[1].

W 1945 roku powrócił na stanowisko profesora i kierownika Zakładu Chemii Farmaceutycznej UJ. W 1947 roku został mianowany profesorem zwyczajnym, w latach 1948–1950 pełnił funkcję dziekana Wydziału Farmaceutycznego UJ. W 1958 został ponownie dziekanem Wydziału Farmaceutycznego, który administracyjnie wchodził już w skład powołanej do życia autonomicznej Akademii Medycznej w Krakowie. Na tym stanowisku pozostał do końca życia[1].

Kocwa opublikował 35 prac naukowych z zakresu chemii organicznej i farmaceutycznej. Był żonaty z Elżbietą Bargiel, z którą miał dwie córki: Renatę i Jolantę[1]. W 1955 został odznaczony Medalem 10-lecia Polski Ludowej[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Maria Sarnecka: Kocwa Aleksander (1901–1959). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XIII. 1967, s. 234–235.
  2. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 11, s. 455, 5 listopada 1938. 
  3. Jan Gwiazdomorski: Wspomnienia z Sachsenhausen. Wydawnictwo Literackie, 1969, s. 268.
  4. Aleksander Kocwa. malopolskawiiwojnie.pl, 23 maja 2013. [dostęp 20 stycznia 2017].
  5. M.P. z 1956 r. nr 29, poz. 391.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bobrański Bogusław. Profesor doktor Aleksander Kocwa. „Wiadomości Chemiczne”, s. 535, 1959.