Aleksander Ogiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Ogiński
ilustracja
Herb
Oginiec
Rodzina Ogińscy herbu Oginiec
Data urodzenia ok. 1585
Data śmierci 1667
Ojciec Bogdan Marcjan Ogiński
Matka Regina Wołłowiczówa
Żona

Aleksandra Elżbieta Szemet, c. Wacława
Katarzyna Połubińska, c. Konstantego

Dzieci

z pierwszego:
Bogdan
Jan
z drugiego:
Marcjan Aleksander
Aleksandra Konstancja
x Andrzej Kieżgajło-Zawisza
Teodora
x Jan Grużewski

Aleksander Ogiński z Kozielska herbu własnego (ur. ok. 1585 – zm. 1667) – chorąży nadworny litewski (1633), kasztelan trocki (od 1649), wojewoda miński od (1645), chorąży trocki (1626), pułkownik i rotmistrz królewski, dworzanin, starosta rohaczewski, dyrektor trockiego sejmiku przedsejmowego 1645 i 1647 roku[1], starosta dorsuniski w 1632 roku[2].

Syn podkomorzego trockiego Bogdana Marcjana (†1625) i Reginy Wołłowiczówny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1600 immatrykułował się na Uniwersytecie Królewieckim. Naukę przerwał by wziąć udział w wojnie polsko-szwedzkiej. Uczestniczył w bitwie pod Kircholmem. W 1606 kontynuował studia w Altdorf bei Nürnberg i Ingolstadt.

Jako rotmistrz uczestniczył w oblężeniu Smoleńska w 1611. W 1619 roku został deputatem na Trybunał Główny Wielkiego Księstwa Litewskiego z województwa trockiego. Jako rotmistrz usarski wziął udział w bitwie pod Chocimiem w 1621. Był posłem trockim na sejm w 1623, jako poseł na sejm zwyczajny w 1626 z powiatu trockiego[3] wybrany deputatem na Trybunał Skarbowy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Brał udział w wojnie polsko-szwedzkiej w Inflantach w latach 1627–1629. Poseł trocki na sejm konwokacyjny 1632. Był elektorem Władysława IV z województwa trockiego. Poseł na sejm koronacyjny 1633. Na czele swojej 120 osobowej tzw. srebrnej chorągwi usarskiej wziął udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1632–1634. Wyznaczony jako jeden z komisarzy do zawarcia pokoju, podpisał w 1634 pokój polanowski.

Poseł na sejm zwyczajny 1635, poseł trocki na sejm nadzwyczajny 1635, poseł na sejm 1643. Był elektorem Jana II Kazimierza w 1648 z województwa mińskiego[4]. Na sejmie 1650 roku wyznaczony z Senatu komisarzem do zapłaty wojsku Wielkiego Księstwa Litewskiego[5]. Na sejmie nadzwyczajnym 1652 roku wyznaczony z Senatu komisarzem do zapłaty wojsku Wielkiego Księstwa Litewskiego[6]. Na sejmie 1653 roku wyznaczony z Senatu komisarzem do zapłaty wojsku Wielkiego Księstwa Litewskiego[7].

Był wyznawcą prawosławia i ostatnim senatorem niekatolikiem. W 1662 roku był dyrektorem sejmiku wiłkomirskiego. Na sejmie 1662 roku wyznaczony z Senatu komisarzem do zapłaty wojsku Wielkiego Księstwa Litewskiego[8].

Żonaty był dwukrotnie. Za pierwszym razem pojął za żonę Aleksandrę Elżbietę Szemet (Szemiot), córkę kasztelana smoleńskiego Wacława Szemiota i Halszki z Chodkiewiczów[9], która urodziła mu dwóch synów Jana i Bogdana. Po jej śmierci poślubił Katarzynę z książąt Połubińskich, córkę Konstantego i Zofii z Sapiehów; miał z nią troje dzieci: Marcjana, Aleksandrę - żonę pisarza wielkiego litewskiego Andrzeja Kazimierza Kieżgajło-Zawiszy (syna Krzysztofa Kieżgajło-Zawiszy)[10]; i Teodorę - żonę Jana Grużewskiego[11].

Był ostatnim senatorem niekatolikiem w Wielkim Księstwie Litewskim. Pochowany 7 czerwca 1667 roku w Cerkwi Świętego Ducha w Wilnie[12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej B. Zakrzewski, Sejmiki Wielkiego Księstwa Litewskiego XVI-XVIII w. - ustrój i funkcjonowanie : sejmik trocki, Warszawa 2000, s. 220.
  2. Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W.X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta : Obránego Krola Polskiego, Wielkiego Xiąże̜ćiá Litewskiego, Ruskiego, Pruskiego, Mázowieckiego, Zmudzkiego, Inflantckiego, &c. y Szwedskiego, Gotskiego, Wándálskiego, &c. Dźiedżicznego Krola : Dáne, miedzy Wárssáwa̜ à Wola̜, Dniá 8. Listopádá, roku 1632, [b.n.s]
  3. Jan Kwak, Sejm warszawski 1626 roku, Opole 1985, s. 132.
  4. Elektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, i.t.d. / ułożył i wydał Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski, Lwów 1845, s. 249.
  5. Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 158.
  6. Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 173.
  7. Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 185.
  8. Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 416.
  9. Szemiot Wacław (zm. 1599) [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 48, s. 161.
  10. K. Niesiecki, Herbarz Polski, Lipsk 1845, t. 10, s. 110-111
  11. Henryk Lulewicz, Aleksander Ogiński, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XXIII, 1978, s. 594-597.
  12. Internetowy Polski Słownik Biograficzny, hasło autorstwa Henryka Lulewicza