Aleksander Rak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Rak
Ilustracja
Katowice-Koszutka: tablica pamiątkowa przy ul. Antoniego Słonimskiego 12 poświęcona Aleksandrowi Rakowi
Data i miejsce urodzenia 18 sierpnia 1899
Odessa
Data i miejsce śmierci 29 lipca 1978
Katowice
Narodowość polska
Język polski
Alma Mater ASP w Warszawie
Dziedzina sztuki malarstwo, grafika
Ważne dzieła

drzeworyt „Kobiety u studni” i sucha igła „Odpoczynek”

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Aleksander Rak (ur. 18 sierpnia 1899 w Odessie, zm. 29 lipca 1978 w Katowicach) – polski malarz, grafik, profesor ASP w Katowicach[1]

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 18 sierpnia 1899 w Odessie. Uczył się w szkole realnej w Kijowie, a po I wojnie światowej przyjechał na studia do Warszawy. Od 1919 uczęszczał do dawnej Szkoły Rysunkowej im. Wojciecha Gersona. W latach 1923-29 studiował na ASP w Warszawie w pracowni rysunku i malarstwa Miłosza Kotarbińskiego, Tadeusza Pruszkowskiego, Karola Tichego, a grafikę u Władysława Skoczylasa. W latach 1928-1931 pracował w Miejskiej Szkole Dokształcającej w Warszawie. Od 1929 roku był członkiem stowarzyszenia "Szkoła Warszawska". W latach 1932–1935 był nauczycielem rysunku w warszawskiej Szkole Sztuk Zdobniczych Muzeum Rzemiosł i Sztuki Stosowanej. W latach 1936-1939 wykładał rysunek na wydziale projektowania wnętrz, grafiki i rzeźby w Warszawie. Przed wojną był też wieloletnim kierownikiem artystycznym wydawnictw kolejowych Biura Propagandy Kolejowej "Ruch". W latach 1934-1939 należał do Koła Artystów Grafików Reklamowych (KAGR), był też członkiem Bloku Zawodowych Artystów Grafików. Rysował portrety ludzi pracy oraz pejzaże. Projektował reklamy. Wraz z żoną projektowali witraże, np. w Ogrójec, w 1928r. dla kościoła w Wildze koło Warszawy. W czasie drugiej wojny światowej był w Warszawie, ciężko chorował na gruźlicę. Następnie, w 1942 r. w czasie nalotu lotniczego bomba trafiła w mieszkanie państwa Raków: zginęła jego żona, Janina Rakowa, mieszkanie oraz większość ich prac została zniszczona. Po wojnie p. Aleksander Rak przeprowadza się do Gliwic[2]. Drugi okres życia i twórczości przypada na lata 1945-1969. Był współorganizatorem Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach[3] oraz jej profesorem. Kierował tą uczelnią, pełniąc m.in. funkcję pierwszego jej dziekana, a do roku 1969 kierownika Katedry Grafiki, w 1956 otrzymuje tytuł profesora[4]. Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim (1956) i Oficerskim (1966) Orderu Odrodzenia Polski.

Pochowany w Warszawie na Cmentarzu Powązkowskim (kw.128-4-23)[5].

Wystawy i nagrody[6][edytuj | edytuj kod]

Powszechna Wystawa Krajowa w Poznaniu - 1929

Wystawy w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych - 1930, 1933, 1936

Genewa w Musée Rath - 1931

Międzynarodowej Wystawie Sztuki Religijnej Padwa - 1931

Wyróżnienie w konkursie na plakat propagujący odznakę sportową - 1932

Dwukrotnie II nagroda za plakaty w konkursach dla Państwowego Monopolu Spirytusowego - 1933, 1934

Wyróżnienie w konkursie na projekt polichromii ołtarza głównego w Chełmie Lubelskim - 1935

Nagroda prezesa PKO na wystawie w Instytucie Propagandy Sztuki - 1935

I oraz II Międzynarodowa Wystawa Drzeworytów (uzyskał wyróżnienia za drzeworyt „Kobiety u studni” i suchą igłę „Odpoczynek”)

Wystawa sztuki polskiej Bloku Zawodowego Artystów Plastyków w Raperswilu - 1936

Nagroda na wystawie zbiorowej Polskich Artystów Grafików Warszawa - 1937

Wystawa światowa Nowy Jork - 1939

Uczniowie[edytuj | edytuj kod]

Wykształcił wielu wybitnych artystów. Jego uczniami byli m.in: Waldemar Świeży, Stefan Suberlak, Andrzej Czeczot, Jerzy Duda Gracz, Jan Nowak, Leszek Rózga i Stanisław Kluska, Konstanty M. Sopoćko[6].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyborcza.pl, katowice.wyborcza.pl [dostęp 2018-04-06].
  2. l, Aleksander Rak, ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2017-05-30] (pol.).
  3. TAAT Technologie Cyfrowe, Vivat Akademia! - ASP Katowice, aspkat.edu.pl [dostęp 2018-04-06] (pol.).
  4. Huncwot.com, Aleksander Rak - Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, zacheta.art.pl [dostęp 2018-04-06] (pol.).
  5. Cmentarz Stare Powązki: Janina Rak, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-05-15].
  6. a b l, Aleksander Rak, ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2018-04-06] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „Aleksander Rak 1899-1978” Janina Więckowska-Lazar, wyd: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Centralne Biuro Wystaw Artystycznych, rok 1982 Warszawa
  • Aleksander Rak w iPSB