Aleksander Rode

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Rode
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 10 grudnia 1907
Łódź
Data i miejsce śmierci 26 maja 1953
więzienie mokotowskie w Warszawie
Przebieg służby
Lata służby 1927-1952
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Orzeł LWP.jpg Ludowe Wojsko Polskie
Jednostki 7 pal,
31 pp,
7 DP,
27 pas
Stanowiska dowódca plutonu, baterii
Główne wojny i bitwy kampania wrześniowa
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi

Aleksander Rode (ur. 10 grudnia 1907 w Łodzi, zm. 26 maja 1953 w Warszawie) – pułkownik Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Służba w armii II Rzeczypospolitej[edytuj | edytuj kod]

Był synem drukarza Aleksandra i Marii z Witkowskich. Ukończył gimnazjum humanistyczne w Łodzi, a później Szkołę Podchorążych Artylerii w Toruniu. 15 sierpnia 1930 został mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1930 i 56. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Był dowódcą plutonu, a następnie baterii w 7 Pułku Artylerii Lekkiej w Częstochowie, potem dowódcą plutonu artylerii piechoty w 31 Pułku Strzelców Kaniowskich w Łodzi. W 1938 został słuchaczem XIX Kursu Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Studia przerwał wybuch II wojny światowej. W kampanii wrześniowej walczył, jako oficer zwiadowczy w sztabie 7 Dywizji Piechoty. W czasie walk dostał się do niemieckiej niewoli. Do 1945 przebywał w oflagach.

Służba w ludowym Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

Po uwolnieniu z niewoli wrócił do kraju z zamiarem kontynuowania służby wojskowej. W marcu 1945 powierzono mu organizację Państwowego Urzędu Repatriacyjnego na Pomorzu[1]. Po ukończeniu kursu kwalifikacyjnego w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych w Modlinie otrzymał przydział do 27 Pułku Artylerii Samochodowej w Zgierzu. W 1947 był podpułkownikiem. Awansował na zastępcę, a następnie pełniącego obowiązki inspektora broni pancernej Warszawskiego Okręgu Wojskowego, szefa sztabu 1 Korpusu Pancernego w Gdańsku, następnie starszego inspektora wyszkolenia broni pancernej w Oddziale Inspekcji Rodzajów Wojsk, Broni i Służb Głównego Inspektoratu Wyszkolenia Bojowego, awansował do stopnia pułkownika. W lipcu 1952 został zwolniony z wojska.

Represje[edytuj | edytuj kod]

11 sierpnia 1952, niespełna miesiąc po zwolnieniu z wojska, został aresztowany. W śledztwie był psychicznie i fizycznie maltretowany. W procesie tzw. odpryskowym procesu gen. Tatara oskarżony został o kierownictwo konspiracyjnej organizacji oficerów broni pancernej, usiłowanie obalenia władzy ludowej oraz szpiegostwo. Pod wpływem tortur zeznał między innymi, że do konspiracyjnej organizacji działającej w szeregach Odrodzonego WP został (...) wciągnięty (...) przez płk. Skibińskiego. Śledczymi byli kpt. Marian Urbaniak[potrzebny przypis] oraz ppłk Edmund Czekała, mjr Mieczysław Wojda i kpt. Anatol Borel[potrzebny przypis].

28 stycznia 1953 Najwyższy Sąd Wojskowy pod przewodnictwem mjr. Teofila Karczmarza skazał płk. Aleksandra Rode na podstawie art. 86 § 1 i 2 KKWP 15 § 2 MKK na karę śmierci (sygn. Sr 2/53)[2]. Rada Państwa nie skorzystała z prawa łaski. 26 maja 1953 wyrok został wykonany.

Dokładne miejsce pochówku jest nieznane, prawdopodobnie pochowany w Trojanowie obok Zefiryna Machalli[3]. Grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Wojskowym w Kwaterze „na Łączce”.

7 maja 1956 prokurator generalny PRL, Marian Rybicki wręczył rodzinie dokument rehabilitacji.

Odznaczenia i ordery[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zespoły 77201 Archiwum Sezam.
  2. Krzysztof Szwagrzyk: Zbrodnie w Majestacie Prawa 1944-1955. Wyd. ABC Future, Warszawa, 2000.
  3. M. Szejnert, s. 179.
  4. M.P. z 1947 r. nr 80, poz. 535

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Swat: Niewinnie Straceni 1945-56. Wyd. Fundacja Ochrony Zabytków, Warszawa 1991.
  • Małgorzata Szejnert: Śród żywych duchów. Wyd. ANEKS, Londyn 1990.
  • AI MON, NSW, 160/91/811–925; ibidem, NPW, 161/91/1791–1806;
  • AIPN, Teczki więźniów 1953, Rode Aleksander; J.R. Kubiak, Tajemnice więzienia mokotowskiego...