Alfréd Grósz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Alfréd Grósz lub Grosz[1] (ur. 26 sierpnia 1885 w Kieżmarku, zm. 1 marca 1973 tamże) – spiski Niemiec, taternik, historyk, publicysta i nauczyciel. Aktywny działacz Towarzystwa Karpackiego i ratownik Tátrai Önkéntes Mentő Bizottság (niem. Freiwilliger Rettungsausschuss für die Hohe Tátra), węgierskiej organizacji ratownictwa górskiego.

W latach 1905–1945 dokonał ponad stu pierwszych wejść nowymi drogami w Tatrach, m.in. w masywach Gerlachu, Łomnicy i Kieżmarskiego Szczytu. Za najtrudniejszą uchodziła południowa ściana Lodowej Kopy pokonana w 1912 r. Zdobył jako pierwszy dziesięć szczytów i turni, wspinał się również zimą, wchodząc m.in. na Ostry Szczyt, Żabiego Konia i Rumanowy Szczyt. Do jego najczęstszych partnerów wspinaczkowych należeli Lajos Rokfalusy i Tibold Kregczy – nazywano ich spiską trójką.

Grósz publikował na łamach czasopism niemieckich, węgierskich i polskich artykuły poświęcone wspinaczce, ratownictwu górskiemu i ochronie przyrody. Wydał też opracowanie na temat spiskich baśni i legend, prace na temat nazewnictwa tatrzańskiego i biografie osób związanych z górami. Był cenionym fotografem i autorem wielu zdjęć wykorzystanych w przewodnikach i prasie tatrzańskiej, publikowały je m.in. polskie „Wierchy” i „Taternik”.

Po śmierci Alfréda Grósza jego prochy zostały rozsypane w Tatrach.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Das Freiwillige Rettungskomitee der Tátra, 1914,
  • Über die Lawinenverhältnisse in der Hohen Tátr, 1916,
  • Schafft einen Naturschutz für die Tatra, Karpathen-Post 1934, nr 12,
  • Die Hohe Tatra. Geschichte des Karpatenvereins, Stuttgart 1961,
  • Siedemdziesięciopięciolecie dra Gyuli Komarnickiego, Taternik 1960, nr 3-4,
  • Sagen aus der Hohen Tatra, Monachium 1973.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  • Bolesław Chwaściński, Ostatni Spiszak. Taternik 1973, nr 3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]