Anatol Sawicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Anatol Sawicki
Ilustracja
podpułkownik artylerii podpułkownik artylerii
Data i miejsce urodzenia 14 października 1897
Berdyczów, gubernia kijowska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 9 sierpnia 1948
Wrocław, Polska
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Imperium Rosyjskiego
I Korpus Polski w Rosji,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
AK DYSK.png Armia Krajowa
Jednostki 22 pułk artylerii polowej,
28 pułk artylerii lekkiej,
Podlaska Brygada Kawalerii,
Inspektorat Południowy Okręgu Lwów Armii Krajowej
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
Wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Srebrny Krzyż Zasługi
Anatol Sawicki po aresztowaniu przez MBP 1948

Anatol Sawicki (ur. 14 października 1897 w Berdyczowie, zm. 9 sierpnia 1948 we Wrocławiu[1]) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej oraz Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był wnukiem Antoniego „Jan-Luba” Sawickiego, właściciela niewielkiego majątku w okolicach miejscowości Zaklików, synem Leona-Wincentego Sawickiego, architekta, i Teresy z domu Bajer-Koczubej.

W latach 1907 - 1913 uczył się w gimnazjum w Odessie. Od 13 sierpnia 1916 do 13 marca 1918 służył w 48 zapasowym pułku piechoty Armii Imperium Rosyjskiego, następnie w 1 pułku inżynieryjnym I Korpusu Polskiego w Rosji, do rozbrojenia korpusu przez Niemców w twierdzy w Bobrujsku. Do 7 listopada członek Polskiej Organizacji Wojskowej w Kijowie. Od 11 listopada 1918 w odrodzonym Wojsku Polskim. Do 7 lutego 1919 służył w zbrojowni twierdzy Modlin, następnie był słuchaczem 1 Szkoły Podoficerów Artylerii w Rembertowie. Po jej ukończeniu od 27 lipca 1919 do 30 września 1922 służył w artylerii konnej. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej – w bitwie pod Zamościem odznaczony został Krzyżem Walecznych.

Był słuchaczem Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy. 26 sierpnia 1924 roku Prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 31 sierpnia 1924 roku i 22. lokatą w korpusie oficerów artylerii. Porucznik ze starszeństwem z dniem 31 sierpnia 1926 roku w korpusie oficerów artylerii. W dwudziestoleciu międzywojennym pełnił służbę w 22 pułku artylerii polowej w Rzeszowie, a następnie w 28 pułku artylerii lekkiej w Zajezierzu. W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku pełnił obowiązki zastępcy oficera operacyjnego sztabu Podlaskiej Brygady Kawalerii. Wzięty do niewoli niemieckiej, zbiegł z niej. Komendant Obwodu Krasnystaw i Chełm, inspektor Inspektoratu Południowego Okręgu AK Lwów (styczeń 1943 – 31 lipca 1944).

Po zajęciu Lwowa przez Armię Czerwoną w lipcu 1944 nie ujawnił się. Był komendantem Okręgu Lwów NIE. W grudniu 1945, zagrożony aresztowaniem przez NKWD wyjechał przez Kraków na Dolny Śląsk i zamieszkał w Lubaniu, tam zorganizował Eksterytorialny Okręg Lwowski Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, którego był komendantem do aresztowania 16 marca 1948 przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego i oficera NKWD. W więzieniu śledczym MBP we Wrocławiu został skatowany podczas przesłuchania tak, że nie mógł chodzić, po czym zmarł w szpitalu. Według innej wersji został wyrzucony albo też sam wyskoczył z okna więzienia podczas próby samobójczej[2].

W 1965 został pośmiertnie rehabilitowany.

Odznaczony Krzyżem Walecznych, Orderem Virtuti Militari V klasy i Srebrnym Krzyżem Zasługi. W 2006 prezydent Lech Kaczyński odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[3].

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Jego żoną była Emilia Maria Ostrowska (1908-1997), żołnierz AK, działaczka WiN. Mieli córkę Annę (ur. 1930).

Awanse oficerskie[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tomasz Balbus, Niezłomny do końca. Podpułkownik Anatol Sawicki „Cybulski” – ostatni komendant lwowskiej Polski Podziemnej, [w:] Żołnierze wyklęci 1943–1963. Historia antykomunistycznego podziemia niepodległościowego, Dodatek historyczny do dziennika „Rzeczpospolita”, z. 1, 30 marca 2011.
  2. Sawicki Anatol
  3. M.P. z 2007 r. nr 18, poz. 208

Bibliografia, linki[edytuj | edytuj kod]

  • Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986, ​ISBN 83-222-0377-2​.
  • Roczniki Oficerskie 1924, 1928 i 1932.
  • Sawicki Anatol