Wersja ortograficzna: Andrzej Chyra

Andrzej Chyra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Chyra
Ilustracja
Andrzej Chyra (2017)
Data i miejsce urodzenia 27 sierpnia 1964
Gryfów Śląski
Zawód aktor, reżyser
Lata aktywności od 1987
Zespół artystyczny
Nowy Teatr w Warszawie
Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Andrzej Chyra (ur. 27 sierpnia 1964 w Gryfowie Śląskim) – polski aktor i reżyser.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kopernika w Lubinie. W 1987 ukończył studia na Wydziale Aktorskim Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, a w 1994 – na Wydziale Reżyserii tejże uczelni.

W latach 90. był drugim reżyserem talk-show Wieczór z Alicją[1]. W filmie zadebiutował w 1993 rolą Benvollo w Kolejności uczuć w reżyserii Radosława Piwowarskiego. Pierwszą nagrodę przyniosła mu rola Gerarda Nowaka w filmie Dług Krzysztofa Krauzego, za którą w 1999 został uhonorowany w kategorii „pierwszoplanowa rola męska” na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Sukces ten powtórzył w 2005 otrzymując na FPFF nagrodę za rolę w Komorniku Feliksa Falka oraz w 2013 za rolę w filmie W imię... Małgorzaty Szumowskiej. Za role w Długu i Komorniku został również uhonorowany Polską Nagrodą Filmową – Orłem, do której nominowany był także za swoje kreacje w filmach: Wszyscy jesteśmy Chrystusami (2006) Marka Koterskiego, Katyń (2008) Andrzeja Wajdy, Wszystko, co kocham (2011) Jacka Borcucha, Mowa ptaków (2020) Xawerego Żuławskiego oraz Śniegu już nigdy nie będzie (2021) Szumowskiej i Michała Englerta.

Laureat Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza – przyznawanej przez redakcję miesięcznika „Teatr” – za sezon 2006/2007, za rolę Roya M. Cohna w przedstawieniu Anioły w Ameryce Tony’ego Kushnera w TR Warszawa.

Od 2008 jest członkiem zespołu Nowego Teatru w Warszawie.

W styczniu 2013 zadebiutował jako reżyser operowy, reżyserując w Operze Bałtyckiej Graczy Szostakowicza-Meyera[2].

W 2019 otrzymał Specjalną Nagrodę im. Zbyszka Cybulskiego za całokształt twórczości[3].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Magdalena Cielecka i Andrzej Chyra, 2008

Był mężem aktorki i reżyserki castingowej Marty Kownackiej. Następnie był związany z aktorką Magdaleną Cielecką[4]. W 2015 urodziło się pierwsze dziecko aktora, syn ze związku z Pauliną Jaroszewicz[5].

Został członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[6].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Dubbing[edytuj | edytuj kod]

Role teatralne[edytuj | edytuj kod]

Teledyski[edytuj | edytuj kod]

Reżyser[edytuj | edytuj kod]

  • Z dziejów alkoholizmu w Polsce (1994) Teatr Stara Prochownia
  • Przegryźć dżdżownicę (1997) Piętro w Poznaniu
  • Kochanek (1998) Teatr Centrum Kultury
  • Gracze (2013) Opera Bałtycka
  • Carmen (2018) Teatr Wielki - Opera Narodowa

W kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

  • W 2011 roku polska grupa muzyczna Video zadedykowała Andrzejowi Chyrze piosenkę zatytułowaną „Andrzej Chyra”, będącą osobliwym hołdem dla aktora[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Górski, Mariusz Cieślik: Jak zostałem prezesem. Wydawnictwo Znak, 2012, s. 0 - 63. ISBN 978-83-240-2318-9.
  2. Jarosław Zalesiński: Premiera „Skrzypiec Rotszylda” i „Graczy” w Operze Bałtyckiej. Dziennik Bałtycki, 24.01.2013.
  3. Maciej Nycz: Bartosz Bielenia zdobywcą Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego! (pol.). rmf24.pl, 2019-12-03. [dostęp 2019-12-04].
  4. Dwutygodnik Show nr 18, 8 września 2014, s. 76-79
  5. Andrzej Chyra po raz pierwszy został ojcem. rozrywka.dziennik.pl, 20.07.2015. [dostęp 20.07.2015].
  6. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego, onet.pl, 16 maja 2010 [dostęp 2014-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2014-04-26].
  7. William Shakespeare: Burza. Virtualo, 2012, s. 154. ISBN 978-8-377-47475-4. [dostęp 2017-05-12].
  8. Teatr Rozmaitości: Giovanni na podstawie Don Giovanniego Mozarta i Don Juana Moliera. [dostęp 2017-05-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-12-26)].
  9. Video: Nie obchodzi nas rock, Interia.pl, 31 maja 2011 [dostęp 2011-05-31] [zarchiwizowane z adresu 2011-06-03] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]