Andrzej Wyczański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Wyczański
Data i miejsce urodzenia 13 kwietnia 1924
Warszawa
Data i miejsce śmierci 22 marca 2008
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Stare Powązki
Zawód, zajęcie historyk
Tytuł naukowy Profesor zwyczajny
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Armii Krajowej Warszawski Krzyż Powstańczy Krzyż Partyzancki

Andrzej Wyczański (ur. 13 kwietnia 1924 w Warszawie, zm. 22 marca 2008 tamże) – polski historyk, profesor Instytutu Historii PAN i Uniwersytetu w Białymstoku, członek PAN.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Jerzego i Ludwiki z Bobrownickich. Ukończył szkołę powszechną. Następnie kontynuował naukę w Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie, od 1937 w Gimnazjum im. Stanisława Staszica w Sosnowcu. Maturę zdał na tajnych kompletach Gimnazjum im. S. Batorego w czerwcu 1942. Studiował na Tajnym Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie pod kierunkiem Romana Grodeckiego uzyskał magisterium w 1946. Doktorat pt. Francja wobec państw jagiellońskich w latach 1515–1529 obronił na UW w 1949 (promotor Tadeusz Manteuffel). Od 1953 zatrudniony w Instytucie Historii PAN, gdzie w 1958 uzyskał habilitację. W latach 19491959 założyciel i kierownik Stacji Mikrofilmowej Biblioteki Narodowej. W 1963 został profesorem nadzwyczajnym, a tytuł profesora zwyczajnego otrzymał w 1971. Począwszy od 1974 pracował też w Instytucie Historii filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku oraz na Uniwersytecie w Białymstoku, w latach 1983–1996 wykładał w Instytucie Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W 1983 został członkiem PAN, w latach 19931996 Wiceprezes i Sekretarz Naukowy PAN.

Zmarł w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Stare Powązki (kwatera 85-6-19)[1].

Profil badań naukowych[edytuj | edytuj kod]

Grób historyka Andrzeja Wyczańskiego na Cmentarzu Stare Powązki w Warszawie

W swoich badaniach koncentrował się na historii gospodarczej i społecznej Polski w XVI wieku. Jego najważniejsze prace dotyczyły funkcjonowania gospodarki folwarcznej, konsumpcji żywności oraz struktury społeczeństwa staropolskiego. Nawiązywał w nich do osiągnięć francuskiej szkoły Annales, z którą był związany od lat 50. Doktor honoris causa Uniwersytetu w Białymstoku.

Uczniowie[edytuj | edytuj kod]

Do grona jego uczniów zaliczają się: Alina Czapiuk, Piotr Guzowski, Anna Kamler, Cezary Kuklo, Igor Kąkolewski, Anna Sucheni-Grabowska.

Najważniejsze prace[edytuj | edytuj kod]

  • Francja wobec państw jagiellońskich w latach 1515–1529, 1954,
  • Studia nad folwarkiem szlacheckim w Polsce w latach 1500–1580, 1960,
  • Studia nad gospodarką starostwa korczyńskiego 1500–1660, 1964,
  • Polska Rzeczpospolitą szlachecką, 1965,
  • Studia nad konsumpcją żywności w Polsce, 1969,
  • Wieś polskiego odrodzenia, 1969,
  • Polska w Europie XVI stulecia, tom 253 serii wydawniczej Omega, 1973,
  • Uwarstwienie społeczne w Polsce XVI wieku, 1977,
  • Dogonić Europę, 1987,
  • Między kulturą a polityką. Sekretarze Zygmunta Starego 1506–1548, 1992,
  • Szlachta polska XVI wieku, 2001,
  • Wschód i zachód Europy w początkach doby nowożytnej, 2003,
  • Historia powszechna : wiek XVI, wiele wydań.

Odznaczenia[2][edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cmentarz Stare Powązki: WYCZAŃSCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-05-19].
  2. Wyczański Andrzej (1924–2008), ihpan.edu.pl [dostęp 2020-05-19] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Między polityką a kulturą, pod red. Cezarego Kukli, 1999.
  • Sosnowska Anna, Zrozumieć zacofanie. Spory historyków o Europę Wschodnią, 2004.