Aniela Krzywoń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aniela Krzywoń
ilustracja
szeregowy szeregowy
Data i miejsce urodzenia 27 kwietnia 1925
Puźniki
Data i miejsce śmierci 12 października 1943
Lenino
Przebieg służby
Lata służby 29 maja – 12 października 1943
Siły zbrojne KURICA.png 1 Korpus Polski w ZSRR
Jednostki 1 Samodzielny Batalion Kobiecy im. Emilii Plater
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (ZSRR)
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Lenina

Aniela Krzywoń (ur. 27 kwietnia 1925 w Puźnikach, zm. 12 października 1943 pod Lenino) – żołnierz 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, pierwsza (i jedyna w historii) Polka, która otrzymała tytuł Bohatera Związku Radzieckiego. Jedyna kobieta nagrodzona tym tytułem, która nie była obywatelką Związku Radzieckiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z rodziny o tradycjach patriotycznych, jej ojciec Tadeusz, walczył w Legionach, a także w kampanii wrześniowej. W 1940 rodzina Krzywoniów została deportowana w głąb ZSRR, do wsi Jakutino w rejonie Szytkina w obwodzie irkuckim. Później rodzinę przeniesiono do Kańska w Kraju Krasnojarskim, gdzie Aniela rozpoczęła pracę w zakładach mięsnych.

29 maja 1943 wstąpiła jako ochotnik do Wojska Polskiego formowanego w ZSRR, gdzie otrzymała przydział do 2 kompanii fizylierek, 1 Samodzielnego Batalionu Kobiecego. Podczas bitwy pod Lenino Anielę przydzielono do oddziału ochrony sztabu 1 Dywizji Piechoty, z zadaniem ochrony ciężarówki z dokumentami sztabowymi. Samochód trafiony niemiecką bombą lotniczą stanął w płomieniach. Aniela Krzywoń, nie zważając na płomienie oraz ostrzał wroga, uratowała z ciężarówki skrzynię z dokumentami i dwóch rannych, sama zaś zginęła w pożarze.

Pochowana na polskim cmentarzu wojskowym w Lenino.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Medal okolicznościowy z wizerunkiem Anieli Krzywoń

Jej imię noszą ulice w wielu miastach Polski, m.in. w: Bielsku-Białej, Jeleniej Górze, Krakowie, Łodzi, Nowej Dębie, Radzionkowie, Skierniewicach, Szczecinie-Dąbiu[2][3], Warszawie, Zabrzu, Zielonej Górze oraz za granicą w Rosji w Kańsku na Syberii[4], także na południu Polski w miejscowości Rudołtowice. W okresie PRL jej imieniem nazwano wiele szkół (np. w Legnickim Polu, gdzie w okolicznej miejscowości Mikołajowice mieszka jej brat), drużyn harcerskich i gromad zuchowych.

5 stycznia 1985 roku, w syberyjskim mieście Kańsk, odsłonięto pomnik Anieli Krzywoń[5][6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wojciech Stela: Polskie ordery i odznaczenia. Warszawa: 2008, s. 89.
  2. Ulica Anieli Krzywoń w Szczecinie znajduje się w centrum osiedla Dąbie, wcześniej samodzielnym mieście, leżącym na prawym brzegu Odry.
  3. Ulica Anieli Krzywoń w Szczecinie
  4. Tadeusz Dybeł, Głos Radziszowa nr 11, V 2001 [1] (dostęp 23 stycznia 2011)
  5. Tomasz Honkisz. Kronika. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3/1985. s. 303-304. 
  6. Школьники пытаются спасти памятник Анели Кживонь от разрушения и вандалов г. Канск; Лимон ТВ ((ros.) Uczniowie starają się ochronić pomnik Anieli Krzywoń przed zniszczeniem i wandalami, m. Kańsk; Limon TV) – materiał video z 12 lutego 2015

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]