António Ramalho Eanes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
António Ramalho Eanes
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 25 stycznia 1935
Alcains
Prezydent Portugalii
Okres od 14 lipca 1976
do 9 marca 1986
Pierwsza dama Maria Manuela Portugal Eanes
Poprzednik Francisco da Costa Gomes
Następca Mário Soares
podpis
Odznaczenia
Wstęga Trzech Orderów (Portugalia) Wielki Łańcuch Orderu Wieży i Miecza (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Avis (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Chrystusa Wielki Łańcuch Orderu św. Jakuba od Miecza (Portugalia) Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Wielki Łańcuch Orderu Wolności (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Edukacji Publicznej (Portugalia) Komandor Orderu Avis (Portugalia) Krzyż Wielki Orderu Wolności (Portugalia) Wielki Krzyż Orderu Leopolda II (Belgia) Wielki Łańcuch Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Brazylia) Order Stara Płanina (Bułgaria) Order Słonia (Dania) Wielka Wstęga Orderu Nilu (Egipt) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Honoru (Grecja) Łańcuch Orderu Karola III (Hiszpania) Łańcuch Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Łańcuch z Gwiazdą Krzyża Wielkiego Orderu Sokoła (Islandia) Order Flagi Jugosłowiańskiej I klasy (Jugosławia) Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Kongo) Order Złotego Lwa Nassau (Luksemburg) Narodowy Order Zasługi Republiki Malty I klasy Łańcuch z Mieczami Orderu Pro Merito Melitensi Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Krzyż Wielki Klasy Specjalnej Orderu Zasługi RFN Order Gwiazdy Rumuńskiej Wielki Łańcuch Orderu Timoru Wschodniego Złoty Łańcuch Orderu Piusa IX Order Flagi z Diamentami (Węgry) Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Królewski Łańcuch Wiktorii (Wielka Brytania) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielkim Łańcuchem (1951-2001) Wielka Wstęga Narodowego Orderu Lamparta (Zair)

António dos Santos Ramalho Eanes (ur. 25 stycznia 1935 w Alcains[1] w Castelo Branco) – portugalski wojskowy i polityk, generał, prezydent Portugalii w latach 1976–1986.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1953 wstąpił do szkoły wojskowej. Przechodził kolejne szczeble kariery wojskowej, dochodząc do stopnia generalskiego. Służył w oddziałach w portugalskich koloniach w Azji i Afryce[2], brał udział w toczących się w koloniach działaniach wojennych[1]. Zwolennik rewolucji goździków[1], w lipcu 1974 powrócił do Lizbony[2], działał w ruchu Movimento das Forças Armadas[1]. Od października 1974 do marca 1975 kierował radą dyrektorów RTP, portugalskiego radia i telewizji[2]. Uczestnik tzw. Grupo dos Nove, grupy portugalskich oficerów działających na rzecz przemian demokratycznych[2]. W listopadzie 1975 jako pułkownik odegrał kluczową rolę w stłumieniu puczu zorganizowanego przez skrajnie lewicowe środowiska[1].

27 czerwca 1976 wystartował w pierwszych po przemianach politycznych powszechnych wyborach prezydenckich. Zwyciężył wówczas w pierwszej turze z wynikiem 61,6% głosów[3]. Był wspólnym kandydatem ówcześnie najważniejszych ugrupowań politycznych: Partii Socjalistycznej i Partii Socjaldemokratycznej[4]. Po objęciu urzędu prezydenta został przewodniczącym Rady Rewolucyjnej (był jej członkiem od listopada 1975) i szefem sztabu generalnego portugalskich sił zbrojnych[5]. Pierwszą z tych instytucji kierował do 1982, a drugą do 1981[1]. Jeszcze jako elekt na konferencji prasowej zapowiedział nową erę demokratyzacji, w której wszyscy obywatele mieli być równi wobec prawa, a priorytetem miała być sprawiedliwość społeczna, szczególnie w dziedzinach nauczania, zdrowia oraz świadczeń społecznych. Zapowiedział też, że chce być prezydentem wszystkich Portugalczyków, a jego celem będzie doprowadzenie do zgody narodowej. Potwierdził również swoją wcześniejszą obietnicę, że misję utworzenia nowego rządu powierzy przywódcy socjalistów Mário Soaresowi[6].

W wyborach z 7 grudnia 1980 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję, wygrywając w pierwszej turze głosowania z wynikiem 54,4% głosów[3]. Zakończył urzędowanie w marcu 1986[7]. Od sierpnia 1986 do sierpnia 1987 przewodniczył Demokratycznej Partii Odnowy[2]. Jako były prezydent wszedł w skład Rady Państwa, organu doradczego przy urzędującym prezydencie Portugalii[8].

Odznaczony licznymi orderami krajowymi i zagranicznymi, m.in. Orderem Słonia[9].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W 1970 poślubił Marię Manuelę Portugal Eanes, z którą ma dwoje dzieci[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Eanes, António dos Santos Ramalho (ang.). rulers.org. [dostęp 2020-01-18].
  2. a b c d e Presidentes – Democracia: Ramalho Eanes (port.). presidencia.pt. [dostęp 2020-01-18].
  3. a b Resultados Eleitorais (port.). eleicoes.cne.pt. [dostęp 2020-01-18].
  4. Marian B. Michalik, Eugeniusz Duraczyński (oprac.), Jolanta M. Michasiewicz (red.): Kronika XX wieku. Warszawa: „Kronika”, 1991, s. 1115. ISBN 83-900331-0-0. OCLC 834073689.
  5. Encyklopedia Powszechna PWN. T. 4. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 855.
  6. Ze świata. „Przekrój”. Nr 1631, s. 2, 11 lipca 1976. 
  7. Andrzej Dyczkowski (red.): Nowy Leksykon PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 420. ISBN 83-01-12490-3. OCLC 169994460.
  8. CONSELHO DE ESTADO – Membros (port.). presidencia.pt. [dostęp 2020-01-18].
  9. Ordensdetaljer (duń.). borger.dk. [dostęp 2015-05-27].
  10. Primeira Dama – Maria Manuela Duarte Neto Portugal Ramalho Eanes (port.). presidencia.pt. [dostęp 2020-01-18].