Antoniów (województwo opolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miejscowości w województwie opolskim. Zobacz też: inne znaczenia słowa Antoniów.
Antoniów
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat opolski
Gmina Ozimek
Liczba ludności (2009) 1203
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 46-040[1]
Tablice rejestracyjne OPO
SIMC 0501050[2]
Położenie na mapie gminy Ozimek
Mapa lokalizacyjna gminy Ozimek
Antoniów
Antoniów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Antoniów
Antoniów
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Antoniów
Antoniów
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu opolskiego
Antoniów
Antoniów
Ziemia50°41′21″N 18°11′57″E/50,689167 18,199167

Antoniów (niem. Antonia[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Ozimek[2], między rzeką Małą Panwią i jej prawym dopływem, potokiem Tanecznikiem. W obrębie Antoniowa wyróżniona jest administracyjnie część miejscowości – Niwa Schodzieńska[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Antoniów został założony w 1780 r. w pobliżu Jedlickiej Huty[5] na bazie istniejących już wcześniej 3 kolonii: Lasy (1767), Niwki (1770) i Krzyżowa Dolina (1773), których mieszkańcy mieli za zadanie zapewnienie regularnych dostaw węgla drzewnego do Huty „Małapanew” w Ozimku. Antoniów powstał w związku z rozwojem Huty „Małapanew”[6]. Budowę 20 dwurodzinnych domów rozpoczęto wiosną 1781 r., a zakończono w lipcu 1782 r[7]. Pierwsi koloniści zostali sprowadzeni do miejscowości z głębi Niemiec, z prowincji Hesja-Nassau i zajmowali się wyrębem drzewa[6]; w zamian za domostwa, ziemię i przywileje mieli obowiązek dostarczać do huty w Ozimku 200 sążni drewna rocznie. W 1784 r. Antoniów otrzymał prawa wsi. W 1793 r. w miejscowości wybudowano dodatkowe 4 dwurodzinne domy[7].

W 1858 r. mieszkańcy, którzy do tego czasu dzierżawili domy, stali się ich właścicielami[7].

Do głosowania podczas plebiscytu uprawnione były w Antoniowie 302 osoby, z czego 260, ok. 86,1%, stanowili mieszkańcy (w tym 258, ok. 85,4% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 296 głosów (ok. 98,0% uprawnionych), w tym 294 (ok. 99,3%) ważnych; za Niemcami głosowało 189 osób (ok. 63,9%), a za Polską 105 osób (ok. 35,5%)[8]. W 1930 r. do Antoniowa dołączono Niwę Schodzieńską[7], a 1 kwietnia 1939 r. Antoniów został włączony do Ozimka[9]. 1 czerwca 1948 r. nadano miejscowości, będącej wówczas związanej administracyjnie z Ozimkiem, polską nazwę Antoniów[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[10]:

  • dom, ul. Młyńska 161, drewniany, z 1840 r., przeniesiony do skansenu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 1780 r. w Antoniowie mieszkało 20 kolonistów. W 1793 r. w miejscowości mieszkało 55 rodzin, które posiadały łącznie 44 krowy, 2 woły i 23 stuki jałowizny. W 1902 r. w miejscowości prenumerowano 4 egzemplarze prasy polskiej.

Rok 1787 1819 1830 1845 1885 1890 1900 1910 1925 1933 1946 1960 1965 1988 2002 2005 2009
Liczba mieszkańców 169[a] 249[b] 358[c] 348[d] 356 376[e] 400 475[f] 442 937[g] 1109 1115[h] 1445[i] 1163[j] 1253[k] 1227[l] 1203[m]

(Źródła:[5][7][9][6][11].)

Oświata[edytuj | edytuj kod]

W Antoniowie znajduje się 6-klasowa Szkoła Podstawowa z oddziałem przedszkolnym, prowadzona przez samorząd gminny. Liczba uczniów w ostatnich latach przedstawiała się następująco: 2008 – 86 (w tym 11 w oddziale przedszkolnym), 2009 – 83 (w tym 12 w oddziale przedszkolnym), 2010 – 84 (w tym 10 w oddziale przedszkolnym)[11]. Liczba nauczycieli: 12[12].

W 1781 r. wybudowano w Antoniowie pierwszy budynek szkolny[13]. W 1822 r[14]. w Antoniowie wybudowano budynek szkoły, w której zatrudniony był 1 nauczyciel i 1 pomocnik; do szkoły uczęszczali także uczniowie z Jedlic i Schodni[5]. Budynek składał się z 2 sal lekcyjnych i mieszkania dla nauczycieli. Kolejny budynek szkolny wybudowano w 1880 roku[13]. W 1906 r. w miejscowości wybudowano nowy, murowany budynek szkoły[7].

W 1989 r. Państwowa Inspekcja Pracy nakazała rozbiórkę jednego ze starych budynków szkolnych. Uczniowie, którzy do niego uczęszczali, mieliby być dowożeni do szkół w innych miejscowościach, więc postanowiono wybudować nowy budynek szkolny – zawiązano Społeczny Komitet Budowy Szkoły, a w prace związane z budową zaangażowała się m.in. Huta Szkła „Jedlice”, będąca jej zakładem opiekuńczym. 24 października 1993 r. odbyło się poświęcenie i wmurowanie kamienia węgielnego. Budowę ukończono w 2001 r. a w proces ten zaangażowały się dodatkowo Mniejszość Niemiecka i Fundacji Rozwoju Śląska Opolskiego. 17 stycznia 2003 r. odbyło się otwarcie i poświęcenie szkoły oraz działającej przy niej świetlicy środowiskowej[13]. Szkoła dysponuje m.in. salą gimnastyczną i pracownią komputerową, otrzymaną z EFS-u[15]. W roku szkolnym 2011/2012 szkoła przystąpiła do realizacji projektu „Wiedzą Zdobędę Świat”, finansowanego ze środków Unii Europejskiej (Program Operacyjny Kapitał Ludzki); w ramach projektu zostały zakupione pomoce dydaktyczne[16]. Od 27 stycznia 2011 r. działa przy szkole Stowarzyszenie Pomocy Szkole w Antoniowie, którego celem jest wspieranie działań zmierzających do wszechstronnego rozwoju wychowanków szkoły[17].

OSP Antoniów[edytuj | edytuj kod]

W 1928 r. w Antoniowie założono drużynę straży pożarnej. Od zakończenia II wojny światowej do 1948 r. za remizę strażacką służyła drewniana szopa, znajdująca się na prywatnej posesji, a następnie zaadaptowano pomieszczenia w jednym z opuszczonych budynków. W tym czasie uległo zmianie wyposażenie jednostki – pompę 2-stronną o zaprzęgu konnym zastąpiła motopompa, przewożona początkowo na wozie konnym, a następnie na przyczepie ciągnika, wypożyczanego z Kółka Rolniczego. Gdy budynek, w którym znajdowała się remiza, zyskał nowego właściciela, drużyna z Antoniowa odbudowała zniszczony podczas działań wojennych budynek, który stał się jej własnością. W nowym budynku znajdowały się boksy i sala taneczna. Remizę ukończono w 1966 r., a w nagrodę za to przedsięwzięcie drużyna otrzymała gramofon Bambino. W tym samym roku jednostka strażacka Huty „Małapanew” przekazała jednostce z Antoniowa wóz bojowy na podwoziu Stara 21. W związku z nawiązaniem przez gminę Ozimek współpracy z miastem Heinsberg w Niemczech, tamtejsza drużyna strażacka wizytowała w dniach 10–12 września 1993 r. w Antoniowie i przekazała przy tej okazji 2 wozy bojowe (rocznik 1961) na podwoziu Mercedesa 322 (drugi pojazd trafił do jednostki w Szczedrzyku). W 1996 r. wóz na podwoziu Stara 21 został przekazany jednostce w Chobiu. W 2002 r. jednostka upadła, a jej sprzęt miał zostać przekazany innej jednostce, jednakże nowy zarząd, powołany 17 lutego, postanowił podjąć zadanie odbudowy jednostki w Antoniowie. W 2005 r. w wyniku starań Zarządu jednostki otrzymała ona wóz bojowy (rocznik 1984) na podwoziu Stara 244[18].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 40 kolonistów, z których 29 (72,5%) pracowało w hucie, a 5 (12,5%) było zatrudnionych w rzemiośle.
  2. 40 zagrodników i 3 chałupników.
  3. W tym 313 osób (ok. 87,4%) to katolicy, 37 (ok. 10,3%) – ewangelicy, a 8 (2,2%) – żydzi.
  4. Liczba budynków mieszkalnych: 54, w tym 8 (14,8%) rzemieślniczych.
  5. W tym 334 osoby (ok. 88,8%) posługiwało się językiem polskim.
  6. W tym 391 osób (ok. 82,3%) posługiwało się językiem polskim.
  7. Liczba 937 jest podana na stronie Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln, natomiast w książce Powiat opolski. Szkice monograficzne podano liczbę 396.
  8. W tym 603 osoby (ok. 54,1%) to kobiety; w wieku produkcyjnym 57,3%; z rolnictwa utrzymywało się 15,6% ogółu. Liczba zamieszkanych budynków: 214.
  9. W tym 764 osoby (ok. 52,9%) to kobiety.
  10. Liczba gospodarstw domowych: 318.
  11. W tym 620 osób (ok. 49,5%) to kobiety; w wieku przedprodukcyjnym/produkcyjnym/poprodukcyjnym: 237 (ok. 18,9%)/847 (ok. 67,6%)/169 (ok. 13,5%). Liczba budynków: 281 (w tym 276 mieszkalnych), liczba gospodarstw domowych: 374.
  12. Stan na 31 grudnia 2005 r.
  13. W tym 599 osób (ok. 49,8%) to kobiety; w wieku przedprodukcyjnym/produkcyjnym/poprodukcyjnym: 13,5%/69,5%/17,0%.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. 7. [dostęp 2013-04-27].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 19, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2013-04-27]. 
  3. a b Rozporządzenie Ministrów Administracji Pulicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1948 r. nr 59, poz. 363).
  4. SIMC: Niwa Schodzieńska – 0998820.
  5. a b c Poznajemy wsie. Wsie powiatu opolskiego. W: Józef Madeja: Powiat opolski. Szkice monograficzne. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1969, s. 320–321. (pol.)
  6. a b c Radosław Trzciński: Oficjalna witryna Gminy i Miasta Ozimek (woj. opolskie) :: Miejscowości - Antoniów (pol.). ozimek@ozimek.pl. [dostęp 2012-02-18].
  7. a b c d e f Antoniów (pol.). [dostęp 2012-02-18].
  8. Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in B-W (niem.). [dostęp 2012-04-07].
  9. a b Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln (niem.). 2006. [dostęp 2012-02-18].
  10. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 97. [dostęp 5.1.2013].
  11. a b BDL :: Miejscowości - wszystkie cechy (pol.). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2012-04-07].
  12. ProART Sp. z o.o.: Szkoła Podstawowa w Antoniowie O,szkole, Kadra, pedagogiczna.html (pol.). Szkoła Podstawowa w Antoniowie, 2012-03-02. [dostęp 2012-04-07].
  13. a b c ProART Sp. z o.o.: Szkoła Podstawowa w Antoniowie O,szkole, Historia, szkoly.html (pol.). Szkoła Podstawowa w Antoniowie, 2012-03-02. [dostęp 2012-04-07].
  14. Rok 1822 jest podany w książce Powiat opolski. Szkice monograficzne, natomiast strona internetowa szkoły podaje datę 1821 r.
  15. ProART Sp. z o.o.: Szkoła Podstawowa w Antoniowie O,szkole, Oferta, edukacyjna.html (pol.). Szkoła Podstawowa w Antoniowie, 2012-03-02. [dostęp 2012-04-07].
  16. ProART Sp. z o.o.: Szkoła Podstawowa w Antoniowie O,szkole, Projekty.html (pol.). Szkoła Podstawowa w Antoniowie, 2012-03-02. [dostęp 2012-04-07].
  17. ProART Sp. z o.o.: Szkoła Podstawowa w Antoniowie O,szkole, Stowarzyszenie, pomocy,szkole,w,antoniowie.html (pol.). Szkoła Podstawowa w Antoniowie, 2012-03-02. [dostęp 2012-04-07].
  18. ::: Ochotnicza Straż Pozarna w Antoniowie ::: (pol.). OSP Antoniów. [dostęp 2012-04-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Madeja Józef, Powiat opolski. Szkice monograficzne; Instytut Śląski w Opolu, Opole 1969