Antoni Żółkiewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antoni Żółkiewski
„Garbaty”, „Jog”, „Lin”
Ilustracja
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 12 czerwca 1896
Kuca Bałka
Data i miejsce śmierci 5 sierpnia 1945
Kielce
Przebieg służby
Lata służby 1915–1945
Siły zbrojne
Coat of Arms of Russian Empire.svg
Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Armia Krajowa Armia Krajowa
Jednostki 4 Dywizja Strzelców Polskich
24 Pułk Piechoty
5 Pułk Strzelców Podhalańskich
2 Dywizja Piechoty Legionów AK „Pogoń”
Stanowiska dowódca pułku piechoty
inspektor Inspektoratu AK Kielce
inspektor Inspektoratu AK Sandomierz
dowódca dywizji piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna domowa w Rosji
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Akcja „Burza”
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941) Krzyż Walecznych (od 1941) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Medal Wojska Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Antoni Żółkiewski, ps. „Garbaty”, „Jog”, „Lin” (ur. 12 czerwca 1896, zm. 5 sierpnia 1945[1]) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Antoni Żółkiewski urodził się 12 czerwca 1896 roku. W 1915 roku ukończył Szkołę Kadetów w Odessie. W latach 1915–1917 walczył w armii rosyjskiej. W 1918 roku wstąpił do oddziałów generała Lucjana Żeligowskiego, tworzonych na Kubaniu. W szeregach 4 Dywizji Strzelców Polskich walczył z bolszewikami.

Do kraju powrócił w 1919 roku. W składzie II batalionu 24 pułku piechoty walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Po zakończeniu działań bojowych pozostał w służbie w 24 pułku piechoty w Łucku. Z dniem 24 października 1924 roku został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza[2]. 31 marca 1930 roku otrzymał przeniesienie z KOP do 67 pułku piechoty w Brodnicy na stanowisko dowódcy batalionu[3][4]. W grudniu 1932 roku został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu na stanowisko wykładowcy taktyki piechoty[5]. Latem 1933 roku powrócił do 67 pułku piechoty na stanowisko dowódcy II batalionu detaszowanego w Toruniu[6]. W 1934 roku został przeniesiony ponownie do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy batalionu KOP „Hoszcza” w Hoszczy na Wołyniu[7]. W 1937 roku został zastępcą dowódcy pułku KOP „Zdołbunów” w Zdołbunowie. W listopadzie 1938 roku objął dowództwo 5 pułku strzelców podhalańskich w Przemyślu.

Na czele tego oddziału walczył w kampanii wrześniowej 1939 roku[8]. Po rozbiciu pułku uniknął niewoli.

Podczas okupacji działał w Armii Krajowej w Okręgu Radom-Kielce. Pełnione funkcje:

Po wkroczeniu wojsk sowieckich został aresztowany 17 stycznia 1945 roku przez NKWD, a następnie przekazany UB w Kielcach i osadzony w kieleckim więzieniu. Skazany na karę śmierci na sesji wyjazdowej Sądu Wojskowego z Łodzi w dniu 8 czerwca 1945 roku. Uwolniony w nocy z 4 na 5 sierpnia 1945 roku przez oddział Antoniego Hedy „Szarego”. Zmarł na serce w czasie ucieczki niedaleko od więzienia.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • Imperial Russian Army JunPor 1917 h.png podporucznik – 1915 rok
  • PL Epolet por.svg porucznik – ?
  • PL Epolet kpt.svg kapitan – zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku
  • PL Epolet mjr.svg major – 18 lutego 1928 roku ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 153. lokatą w korpuie oficerów piechoty
  • PL Epolet pplk.svg podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1934 roku i 15. lokatą w korpuie oficerów piechoty[9]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Żăłłkiewski Antoni – Małopolska w II Wojnie Światowej, malopolskawiiwojnie.pl [dostęp 2017-11-21] (pol.).
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 75 z 21 lipca 1925 roku, s. 397.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 119.
  4. a b Rocznik oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932, s. 33, 595. [dostęp 2015-05-26].
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 415.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 131.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 179.
  8. W. Moś – „5 pułk strzelców podhalańskich”, Wyd. Ajaks, Pruszków 1996 r., s. 49.
  9. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 5 czerwiec 1935. Dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”, Warszawa 1935, s. 15.
  10. Dekret Naczelnika Państwa z 19 lutego 1922 r. L. 11429/V.M. Adj. Gen. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 10, s. 319)
  11. a b c d e f Postacie: Żółkiewski, Antoni. dws-xip.pl (Serwis Polska Podziemna). [dostęp 2017-08-25].
  12. Rocznik oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 194, 419. [dostęp 2015-05-26].
  13. Żółkiewski Antoni ps. "Lin" (1896-1945). ompio.pl. [dostęp 2017-08-25].
  14. Indeks postaci: Żółkiewski Antoni. akokregkielce.pl. [dostęp 2017-08-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]