Antoni Chmielowski (cichociemny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antoni Chmielowski
Antoni Krawiec
Chełmoński
Głowacki
Hulewicz
Wroński

Wołk, Gród
Ilustracja
Antoni Chmielowski (zdjęcie z lat 1930–1939, ze zbiorów NAC)
major major
Data i miejsce urodzenia 15 sierpnia 1914
Wołczuchy
Data i miejsce śmierci 2 sierpnia 1969
Opole
Przebieg służby
Lata służby 1934–1955
Siły zbrojne Wojsko Polskie Armia Krajowa
Jednostki Obszar Lwowski AK
Stanowiska dowódca plutonu, młodszy oficer baterii, dowódca plutonu artylerii przeciwlotniczej, kierownik referatu organizacyjnego Oddziału II Obszaru, kierownik wywiadu wojskowego Oddziału II Obszaru, dowódca Obszaru NIE
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
akcja „Burza”,
powstanie antykomunistyczne w Polsce 1944–1953
Późniejsza praca zastępca kierownika wydziału w Wojewódzkim Zrzeszeniu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Opolu
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja)

Antoni Chmielowski vel Antoni Krawiec vel Chełmoński vel Głowacki vel Hulewicz vel Wroński pseud.: „Wołk”, „Gród” (ur. 15 sierpnia 1914 w Wołczuchach, zm. 2 sierpnia 1969 w Opolu) – major artylerii Wojska Polskiego, cichociemny, kierownik Referatu Legalizacji Oddziału II B (wywiad i kontrwywiad) Obszaru Lwowskiego Armii Krajowej, następnie szef wywiadu wojskowego tego obszaru, szef Oddziału II i następnie likwidator organizacji NIE we Lwowie, więzień w PRL-u i ZSRR.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Antoniego, rolnika, i Anny z domu Mulak. W 1934 roku zdał maturę po ukończeniu Państwowego Gimnazjum im. Króla Władysława Jagiełły w Gródku Jagiellońskim. Kontynuował naukę w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, Szkole Podchorążych Artylerii w Toruniu, kursie samochodowym w Warszawie, kursie artylerii przeciwlotniczej w Ośrodku Szkoleniowym Artylerii i Wyższej Szkole Nauk Politycznych w Warszawie.

W czasie kampanii wrześniowej w 1939 roku walczył w 11 Samodzielnym Dywizjonie Artylerii Przeciwlotniczej. Przedostał się na Węgry, gdzie został internowany. Zbiegł i w grudniu 1939 roku walczył we Francji (w 5 pułku strzelców pieszych 2 Dywizji Strzelców Pieszych). Po upadku Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie służył w 1 Dyonie Artylerii Przeciwlotniczej. Po przeszkoleniu w wywiadzie i zaprzysiężeniu 29 grudnia 1942 roku, jako porucznik cichociemny „Wołk” został w nocy z 13 na 14 marca 1943 zrzucony do Polski (operacja lotnicza „Window”). Został przydzielony do komórki „993/G” Oddziału II B (kontrwywiad) Komendy Głównej AK i skierowany do Lwowa. Od października do 20 grudnia 1943 roku był szefem Referatu Legalizacji, a następnie (od połowy 1944 roku) szefem wywiadu wojskowego w Oddziale II sztabu Komendy Obszaru Lwowskiego AK.

Po zakończeniu Akcji „Burza” we Lwowie i aresztowaniu płk. Henryka Pohoskiego został od 1 sierpnia 1944 roku szefem Oddziału II w organizacji NIE (jako kapitan „Hulewicz”), a następnie likwidatorem tej organizacji we Lwowie (do października 1945 roku). Jako jeden z ostatnich, w październiku 1945 roku wyjechał do Krakowa.

Został aresztowany przez funkcjonariuszy MBP 20 grudnia 1945 roku, przewieziony do Warszawy i przetrzymywany w więzieniu przy ul. Rakowieckiej. W 1946 roku przekazany sowieckiemu MGB. W procesie w Kijowie został skazany na karę śmierci, zamienioną później na 20 albo 25 lat więzienia. Skierowany do łagru na Kołymę.

Wrócił do Polski 15 grudnia 1955 roku. Pracował w Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej i w Wojewódzkim Zrzeszeniu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Opolu na stanowisku zastępcy kierownika wydziału. W 1967 roku ukończył studia magisterskie w Studium Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Zmarł tragicznie 2 sierpnia 1969 roku w Opolu.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • podporucznik – ze starszeństwem z dniem 1 października 1937 roku
  • porucznik – ze starszeństwem z dniem 20 marca 1941 roku
  • kapitan – 14 marca 1943 roku
  • major – 12 października 1968 roku rozkazem personalnym Ministra Obrony Narodowej PRL z 17 sierpnia 1968 roku.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]