Antoni Michał Potocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antoni Michał Potocki
Herb
Pilawa
Rodzina Potoccy herbu Pilawa
Data śmierci 11 kwietnia 1766
Ojciec Aleksander Jan Potocki
Matka Teresa Tarło
Żona

Ludwika Maria Sapieha

Dzieci

z Ludwiką Marią Sapiehą:
Jan Prosper Potocki

Odznaczenia
Order Orła Białego Order św. Andrzeja (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie)

Antoni Michał Potocki (ur. w styczniu 1702, zm. 11 kwietnia 1766 roku) – generał-lejtnant wojsk koronnych w 1754 roku[1], wojewoda bełski w latach 1732-1763, podstoli wielki litewski, starosta rabsztyński w 1727 roku[2].

Syn Aleksandra Jana i Teresy Tarło, brat Józefa kasztelana lwowskiego, wnuk Pawła. W 1730 roku poślubił Ludwikę Marię Sapiehę, córkę Aleksandra Pawła Sapiehy.

Został podstolim litewskim w 1728 roku, później był wojewodą bełskim w latach (1732-1763) oraz marszałkiem królowej (1747-1754). Od 1754 roku pełnił funkcję generała-lejtnanta wielkiego koronnego. Był też starostą: Grabowa i Krzemieńca[potrzebny przypis].

Był posłem na sejm 1729 roku z ziemi sochaczewskiej[3]. Poseł na sejm 1730 roku z powiatu orszańskiego[4].

W 1733 roku podpisał elekcję Stanisława Leszczyńskiego[5]. Za Augusta III działacz stronnictwa "republikantów", stronnik Francji i Prus, brał udział w głównych konspiracjach przeciw dworowi saskiemu. Niezmiernie czynny i ruchliwy, dyplomata obeznany dokładnie z sprawami europejskimi, należał do najbardziej światłych umysłów swojej epoki. W 1744 wydał pismo Do Panów obojga stanów, w którym nakreślił śmiały program reform, obejmujący m.in. dopuszczenie mieszczan do udziału w sejmie i rządzie. Jednak z walorami tymi łączył nie mniejsze wady charakteru: wichrzyciel i intrygant, wysługiwał się notorycznie obcym dworom, obciążył swe sumienie zerwaniem kilku sejmów, zwłaszcza najważniejszego sejmu grodzieńskiego 1744, który posiadał najlepsze szansę przeprowadzenia reform skarbowo-wojskowych.

Za zasługi został odznaczony Orderem Orła Białego w 1745 roku. W sierpniu 1730 odznaczony rosyjskimi Orderami św. Andrzeja Apostoła Pierwszego Powołania[6] oraz św. Aleksandra Newskiego[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tomasz Ciesielski: Generałowie wojska koronnego w latach 1717-1763. W: Organizacja armii w nowożytnej Europie: struktura – urzędy – prawo – finanse. Zabrze, 2011, s. 464.
  2. w tym roku wraz z N. uzyskał dożywocie na starostwo rabsztyńskie, Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795. Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 90.
  3. Teka Gabriela Junoszy Podoskiego, t. III, Poznań 1856, s. 300.
  4. Teka Gabryela Junoszy Podoskiego, t. IV, Poznań 1856, s. 16.
  5. Jerzy Dunin-Borkowski i Mieczysław Dunin-Wąsowicz, Elektorowie królów Władysława IV., Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III. Lwów 1910, s. 175.
  6. Николай Николаевич Бантыш-Каменский, (Дружинин П.А.): Списки кавалерам российских императорских орденов: Св. Андрея первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с их учреждения до установления в 1797 г. орденского капитула. Moskwa 2005, s. 73. (ros.)
  7. Н.Н. Бантыш-Каменский: Списки кавалерам российских императорских орденов Св. Андрея Первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с учреждения до установления в 1797 году орденского капитула. 2005, s. 123. (ros.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]