Wersja ortograficzna: Artur Goldhammer

Artur Goldhammer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artur Goldhammer
Arthur Abraham Chaim Goldhammer
Data urodzenia 1859
Data i miejsce śmierci 9 sierpnia 1929
Marienbad
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Wiedniu
Zawód, zajęcie adwokat
Narodowość polska
Tytuł naukowy doktor

Artur Abraham Chaim Goldhammer, także Arthur Goldhammer (ur. 1859, zm. 9 sierpnia 1929 w Marienbad) – polski Żyd, doktor praw, adwokat, działacz gospodarczy, polityczny i społeczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kamienica przy ulicy Rynek 14, w przeszłości należąca do Artura Goldhammera

Artur Abraham Chaim Goldhammer[1] urodził się w 1859[2]. Ukończył studia prawnicze uzyskując tytuł naukowy doktora. Uchwałą Rady Miejskiej w Sanoku z 1888 został uznany przynależnym do gminy Sanok[2]. Pracował jako adwokat przy C. K. Sądzie Obwodowym w Sanoku od około 1891 do około 1902[3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14], ponownie od około 1907[15][16]. Prowadził kancelarię adwokacką[17][18][19][20][21][22]. Na przełomie 1894/1895 pełnił funkcję skarbnika oddziału Towarzystwa Prawniczego w Sanoku, a 19 stycznia 1895 został wybrany członkiem wydziału tegoż[23].

Był właścicielem ziemskim (prowadził podmiot prawny Artur Goldhammer i Sp-ka): w 1896 wraz z Ignacym Steinhausem zakupił na licytacji wieś Krywe, którą następnie zbyli[24], w 1904 posiadał dobra ziemskie w Morochowie (w 1911 obszar wynosił 37 ha[25]; następnie rozparcelował majątek)[26] i w Zawadce Morochowskiej[27], w 1905 posiadał folwarki we wsi Turzańsk o powierzchni 632 ha i w Zasławiu obszar 361,3 ha[28][29]. Według stanu z początku 1906 posiadał cztery obszary dworskie na obszarze powiatu sanockiego[30]. W 1929 posiadał majątki w miejscowościach Hołobutów i Zawadów[31][32][33]. Ponadto na początku XX wieku należała do niego kamienica przylegająca do ratusza na sanockim rynku (obecnie pod adresem Rynek 14)[34].

Pełnił funkcję radnego Rady Miasta Sanoka[35]. Wybrany w 1887 (został wówczas także asesorem jako następca zmarłego Ichla Herziga), w 1890[36], także był asesorem[37], w 1893[38], w 1900[39]. W 1892 był w delegacji miasta do powitania we Lwowie cesarza Franciszka Józefa I[40]. Po wyborze na stanowisko burmistrza Aitala Witoszyńskiego 22 grudnia 1898 pełnił funkcję zastępcy burmistrza do około 1904[41][42][43][44][45][46][47], a 26 sierpnia 1907 został zastępcą burmistrza Feliksa Gieli i pełnił funkcję do około 1909/1910[48][49][50][51][52]. Jako zastępca burmistrza z urzędu był zastępcą przewodniczącego wydziału Kasy Oszczędności Miasta Sanoka[53][54][55][56][57].

Przewodził grupie radnych żydowskich, która według doniesień prasowych utrudniała proces ukonstytuowania się rady i coroczną procedurę uchwalania budżetu[58][59]. W grudniu 1896 został członkiem w wyborach do Rady c. k. powiatu sanockiego, wybrany z grupy większych posiadłości[60] i pełnił mandat sprawując funkcję zastępcy członka wydziału (1897)[61], następnie członka wydziału (1898, 1899, 1900, 1901, 1902, 1903)[62][63][64][65][66], ponownie wybrany w 1903 pełnił funkcję członka wydziału (1903, 1904, 1905, 1906)[67][68][69][70], także po kolejnych wyborach, pozostając członkiem wydziału (1907, 1908, 1909)[71][72][73][74][75][76].

Był członkiem sanockiego biura powiatowego Stowarzyszenia Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicji[77]. Na przełomie XIX/XX wieku pełnił funkcję prezesa rady nadzorczej założonego w 1894 Towarzystwa Kredytowego i Oszczędności w Sanoku[78][79][80][81][82][83][84]. Prowadził prosperującą kopalnię naftową w Borysławiu w spółce z Kazimierzem Lipińskim[85][86]. 5 października 1907 zasiadł w zarządzie spółki gwarantów dla krajowych zbiorników ropnych[87]. W połowie 1909 został powołany na członka państwowej rady kolejowej[88]. Do 5 lutego 1926 był członkiem rady zawiadowczej Spółki Akcyjnej dla Przemysłu Naftowego i Gazów Ziemnych, działającej przy ulicy Pańskiej 26 we Lwowie[89].

W Drohobyczu stanął na czele komitetu wyborczego ruchu żydowskiego przed wyborami parlamentarnymi w 1928[90]. Był członkiem założycielem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”[91][92] (funkcjonował w komisji finansowej[93]). Był członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego[94][95][96][97]. W sierpniu 1900 wszedł w skład komitetu mieszczańskiego w Sanoku, zajmującego się wyborami do Sejmu Krajowego Galicji[98]. W 1900 został kandydatem do Sejmu Krajowego Galicji VIII kadencji (1901-1907) reprezentując stronnictwo demokratyczne[99]. Działał we władzach Towarzystwa Zaliczkowego w Sanoku[100], w którym 30 kwietnia 1906 został wybrany członkiem rady zawiadowczej[101]. Ok. 1910 miał odejść z Sanoka[102][103].

Jego żoną była Zlota (wzgl. Zlotka, Zlatka) z domu Herzig[104][105]. Miał ośmioro dzieci, synów Henryka (ur. 1890[106]), Justyna (ur. 1894[107]), Karola (ur. 1896[108]), którzy kształcili się w C. K. Gimnazjum w Sanoku[109] (Karol zdał maturę w 1914 w C. K. IV Gimnazjum we Lwowie[110][111]), oraz syna Feliksa (ur. 1897[112]), Stefana (ur. 1905[113]), córki Anielę (ur. 1889[114]), Olgę (ur. 1900[115]), Helenę (ur. 1902[116]). Zmarł 9 sierpnia 1929 w Marienbad w wieku 70 lat[117][118]. 15 sierpnia 1929 został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu (część I, grupa 52, rząd 1, miejsce 26)[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Abfrage Friedhofs-Datenbank. Arthur Abraham Goldhammer (niem.). friedhof.ikg-wien.at. [dostęp 2017-01-02].
  2. a b Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 136 (poz. 4).
  3. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1892. Lwów: 1892, s. 68.
  4. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: 1893, s. 68.
  5. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: 1894, s. 68.
  6. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 68.
  7. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: 1896, s. 68.
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1897. Lwów: 1897, s. 68.
  9. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: 1898, s. 71.
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 70.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 102.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 102.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 107.
  14. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 107.
  15. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 124.
  16. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 137.
  17. Ilustrowany Kalendarz „Przedświt” na rok pański 1902. Zawiera dział informacyjny i literacki. Lwów: 1902, s. 122.
  18. Gospodarz. Kalendarz „Wydawnictwa im. Tadeusza Kościuszki” na rok Pański 1907. Kraków: 1907, s. XXXV (207).
  19. Gospodarz. Kalendarz „Wydawnictwa im. Tadeusza Kościuszki” na rok Pański 1908. Kraków: 1908, s. XXIX (199).
  20. Gospodarz. Kalendarz „Wydawnictwa im. Tadeusza Kościuszki” na rok Pański 1909. Kraków: 1909, s. XXVII (241).
  21. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 362.
  22. Sanoczanie 1. sokolsanok.pl, 18 listopada 2011. [dostęp 28 września 2014].
  23. Kronika. Walne zgromadzenie „Towarzystwa Prawniczego”. „Gazeta Sanocka”, s. 4, Nr 3 z 3 lutego 1895. 
  24. Krywe nad Sanem. twojebieszczady.net. [dostęp 28 września 2014].
  25. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 12.
  26. Historia. morochow.weebly.com. [dostęp 28 września 2014].
  27. Artur Goldhammer i Spka. genealogia.okiem.pl. [dostęp 28 września 2014].
  28. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  29. Andrzej Potocki: Żydzi w Podkarpackiem. Rzeszów: Libra, 2004, s. 174. ISBN 83-89183-05-6.
  30. Z prowincji. Z Sanoka. „Kurjer Lwowski”. Nr 26, s. 4, 26 stycznia 1906. 
  31. Spis właścicieli ziemskich woj.stanisławowskiego). stanislawow.net. [dostęp 28 września 2014].
  32. Indeks nazwisk ziemian stanisławowskiego w 1929 r.. ornatowski.com. [dostęp 28 września 2014].
  33. Spis ziemian Rzeczypospolitej Polskiej w roku 1930. lwow.wilno.w.interia.pl. [dostęp 28 września 2014].
  34. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 143. ISBN 978-83-60380-26-0.
  35. List of the Jewish Members of the Town Council of Sanok Over the 70 Year Period 1868 – 1939 (ang.). jewishgen.org. [dostęp 28 września 2014].
  36. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 380.
  37. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 47. ISBN 83-909787-8-4.
  38. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 51, 63. ISBN 83-909787-8-4.
  39. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 71. ISBN 83-909787-8-4.
  40. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 381.
  41. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 378.
  42. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 378.
  43. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 402.
  44. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 402.
  45. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 402.
  46. Marta Szramowiat. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka okresu galicyjskiego. Główne zadania i działalność Rady Miejskiej w Sanoku. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 21, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  47. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 383.
  48. Marta Szramowiat. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka okresu galicyjskiego. Główne zadania i działalność Rady Miejskiej w Sanoku. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 23, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  49. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 387.
  50. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 413.
  51. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 451.
  52. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 451.
  53. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 843.
  54. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 843.
  55. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 843.
  56. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 897.
  57. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 897.
  58. Marta Szramowiat. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka okresu galicyjskiego. Główne zadania i działalność Rady Miejskiej w Sanoku. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 22, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  59. „Gazeta Sanocka”, nr 165 z 24 lutego 1907, s. 1.
  60. Kronika, Wybory do Rady Powiat. z Sanoka. „Gazeta Sanocka”. Nr 90, s. 3, 20 grudnia 1896. 
  61. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: 1898, s. 330.
  62. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 330.
  63. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 330.
  64. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 330.
  65. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 352-353.
  66. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 352-353.
  67. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 352-353.
  68. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 352-253.
  69. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 366.
  70. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 366.
  71. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 366.
  72. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 394-395.
  73. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 394-395.
  74. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 408.
  75. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 409-410.
  76. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 462.
  77. Piętnaste sprawozdanie roczne z czynności Krajowego Stowarz. Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicyi za rok 1894. Lwów: 1895, s. 75.
  78. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem i Sprawozdanie Związku Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych za rok 1894. R. 21. Lwów: 1895, s. 37.
  79. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem i Sprawozdanie Związku Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych za rok 1896. R. 25. Lwów: 1897, s. 44.
  80. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem i Sprawozdanie Związku Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych za rok 1897. R. 24. Lwów: 1898, s. 50.
  81. Ogłoszenie. „Gazeta Lwowska”, s. 11, Nr 49 z 1 marca 1902. 
  82. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem za rok 1903. Lwów: 1904, s. 39.
  83. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem za rok 1905. Lwów: 1906, s. 46.
  84. Ogłoszenia. „Gazeta Lwowska”, s. 10, Nr 88 z 18 kwietnia 1907. 
  85. Kazimierz Miński: Życiorysy nafciarzy. Kraków: Przemysł Naftowy, 1961, s. 246.
  86. Stanisław M. Konarski: Kazimierz Lipiński. ipsb.tymczasowylink.pl. [dostęp 2017-01-02].
  87. Wiadomości bieżące. Spółka gwarantów dla krajowych zbiorników ropnych. „Słowo Polskie”, s. 4, Nr 479 z 15 października 1907. 
  88. Kronika. Z Państwowej rady kolejowej. „Jedność. Organ Żydów Polskich”, s. 9, Nr 28 z 9 lipca 1909. 
  89. Firmy. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 66 z 21 marca 1926. 
  90. Ruch przedwyborczy. „Głos Drohobycko-Borysławsko-Samborski”, s. 3, Nr 7 z 18 lutego 1928. 
  91. Towarzystwo gimnastyczne „Sokół” w Sanoku. W: Księga pamiątkowa ku uczczeniu dwudziestej piątej rocznicy założenia Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” we Lwowie. Lwów: Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, 1892, s. 125-127.
  92. Lista członków z dniem 31 grudnia 1899. W: Sprawozdanie Wydziału Polskiego Towarz. Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku za rok administracyjny 1899. Sanok: Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, 1900, s. 13.
  93. Lista członków z dniem 31 grudnia 1899. W: Sprawozdanie Wydziału Polskiego Towarz. Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku za rok administracyjny 1899. Sanok: Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, 1900, s. 15.
  94. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z ósmego roku jej istnienia tj. 1893 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 17 marca 1894. s. 10.
  95. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z dziewiątego roku jej istnienia tj. 1894 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 4 maja 1895. s. 9.
  96. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z dziesiątego roku jej istnienia tj. 1895 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 14 marca 1896. s. 9.
  97. Sprawozdanie z działalności „Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego” w Cieszynie za czas od 16 września 1906 do 31 grudnia 1907 – 22 rok istnienia. Cieszyn: 1907, s. 21.
  98. Kronika krajowa. Z ruchu wyborczego. „Słowo Polskie”, s. 4, Nr 391 z 23 sierpnia 1900. 
  99. Z ruchu wyborczego. „Nowa Reforma”, s. 1, Nr 199 z 1 września 1900. 
  100. Ogłoszenie. „Gazeta Lwowska”, s. 12, Nr 1 z 3 stycznia 1900. 
  101. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 5, Nr 123 z 6 maja 1906. 
  102. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 388.
  103. Szematyzm na rok 1911. Lwów: 1911, s. 466.
  104. Herzig Frime Rosa - Lemberg? 1832 - 3 Nov 1924 (niem.). flickr.com. [dostęp 28 września 2014].
  105. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 137 (poz. 17).
  106. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 141 (poz. 67).
  107. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 142 (poz. 84).
  108. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 145 (poz. 137).
  109. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1906/1907 (zespół 7, sygn. 42). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 59, 358, 775.
  110. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum IV. we Lwowie za rok szkolny 1914. Lwów: 1914, s. 80, 90.
  111. Władysław Kucharski: Przegląd historyczny 50-lecia Gimnazjum IV im. Jana Długosza we Lwowie. Ósmacy i abiturienci. W: Władysław Kucharski (red.): Księga pamiątkowa 50-lecia Gimnazjum im. Jana Długosza we Lwowie. Lwów: 1928, s. 111.
  112. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 142 (poz. 85).
  113. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 145 (poz. 134).
  114. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 141 (poz. 73).
  115. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 143 (poz. 97).
  116. Księga przynależnych do gminy Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. s. 145 (poz. 103).
  117. Dr. Artur Goldhammer (niem.). anno.onb.ac.at. [dostęp 28 września 2014].
  118. Goldhammer Arthur Dr. from Lemberg & Holobutow - 1859 - 9 Aug 1929, Marienbad (niem.). flickr.com. [dostęp 28 września 2014].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]