Artur Goldhammer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artur Goldhammer
Arthur Abraham Goldhammer
Data urodzenia 1859
Data i miejsce śmierci 9 sierpnia 1929
Marienbad
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Wiedniu
Zawód, zajęcie adwokat
Narodowość polska
Tytuł naukowy doktor

Artur Abraham Goldhammer, także Arthur Goldhammer (ur. 1859, zm. 9 sierpnia 1929 w Marienbad) – polski Żyd, doktor praw, adwokat, działacz gospodarczy, polityczny i społeczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kamienica przy ulicy Rynek 14, w przeszłości należąca do Artura Goldhammera

Artur Abraham Goldhammer[1] urodził się w 1859. Ukończył studia prawnicze uzyskując tytuł naukowy naukowy doktora. Pracował jako adwokat pracował przy C. K. Sądzie Obwodowym w Sanoku od około 1891 do około 1902[2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13], ponownie od około 1907[14][15]. Prowadził kancelarię adwokacką[16][17][18][19][20][21]. Na przełomie 1894/1895 pełnił funkcję skarbnika oddziału Towarzystwa Prawniczego w Sanoku, a 19 stycznia 1895 został wybrany członkiem wydziału tegoż[22].

Był właścicielem ziemskim (prowadził podmiot prawny Artur Goldhammer i Sp-ka): w 1896 wraz z Ignacym Steinhausem zakupił na licytacji wieś Krywe, którą następnie zbyli[23], w 1904 posiadał dobra ziemskie w Morochowie (w 1911 obszar wynosił 37 ha[24]; następnie rozparcelował majątek)[25] i w Zawadce Morochowskiej[26], w 1905 posiadał folwarki we wsi Turzańsk o powierzchni 632 ha i w Zasławiu obszar 361,3 ha[27][28], w 1929 majątki w miejscowościach Hołobutów i Zawadów[29][30][31]. Ponadto na początku XX wieku należała do niego kamienica przylegającej do ratusza na sanockim rynku (obecnie pod adresem Rynek 14)[32].

Pełnił funkcję radnego Rady Miasta Sanoka[33]. Wybrany w 1887 (został wówczas także asesorem zastępując zmarłego Ichela Herziga), w 1890[34], także był asesorem[35], w 1893[36], w 1900[37]. W 1892 był w delegacji miasta do powitania we Lwowie cesarza Franciszka Józefa I[38]. Po wyborze na stanowisko burmistrza Aitala Witoszyńskiego 22 grudnia 1898 pełnił funkcję zastępcy burmistrza do około 1904[39][40][41][42][43][44][45], a 26 sierpnia 1907 został zastępcą burmistrza Feliksa Gieli i pełnił funkcję do około 1909/1910[46][47][48][49][50]. Jako zastępca burmistrza z urzędu był zastępcą przewodniczącego wydziału Kasy Oszczędności Miasta Sanoka[51][52][53][54][55].

Przewodził grupie radnych żydowskich, która według doniesień prasowych utrudniała proces ukonstytuowania się rady i corocznej procedurze uchwalania budżetu[56][57]. W grudniu 1896 został członkiem w wyborach do Rady c. k. powiatu sanockiego, wybrany z grupy większych posiadłości[58] i pełnił mandat sprawując funkcję zastępcy członka wydziału (1897)[59], następnie członka wydziału (1898, 1899, 1900, 1901, 1902, 1903)[60][61][62][63][64], ponownie wybrany w 1903 pełnił funkcję członka wydziału (1903, 1904, 1905, 1906)[65][66][67][68], także po kolejnych wyborach, pozostając członkiem wydziału (1907, 1908, 1909)[69][70][71][72][73][74].

Był członkiem sanockiego biura powiatowego Stowarzyszenia Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicji[75]. Na przełomie XIX/XX wieku pełnił funkcję prezesa rady nadzorczej założonego w 1894 Towarzystwa Kredytowego i Oszczędności w Sanoku[76][77][78][79][80][81][82]. Prowadził prosperującą kopalnię naftową w Borysławiu w spółce z Kazimierzem Lipińskim[83][84]. 5 października 1907 zasiadł w zarządzie spółki gwarantów dla krajowych zbiorników ropnych[85]. W połowie 1909 został powołany na członka państwowej rady kolejowej[86]. Do 5 lutego 1926 był członkiem rady zawiadowczej Spółki Akcyjnej dla Przemysłu Naftowego i Gazów Ziemnych, działającej przy ulicy Pańskiej 26 we Lwowie[87].

W Drohobyczu stanął na czele komitetu wyborczego ruchu żydowskiego przed wyborami parlamentarnymi w 1928[88]. Był członkiem założycielem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”[89][90] (funkcjonował w komisji finansowej[91]). Był członkiem zwyczajnym Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego[92][93][94][95]. W sierpniu 1900 wszedł w skład komitetu mieszczańskiego w Sanoku, zajmującego się wyborami do Sejmu Krajowego Galicji[96]. W 1900 został kandydatem do Sejmu Krajowego Galicji VIII kadencji (1901-1907) reprezentując stronnictwo demokratyczne[97]. Działał we władzach Towarzystwa Zaliczkowego w Sanoku[98], w którym 30 kwietnia 1906 został wybrany członkiem rady zawiadowczej[99]. Ok. 1910 miał odejść z Sanoka[100][101].

Jego żoną była Zlota (Zlatka) z domu Herzig[102]. Miał ośmioro dzieci. Zmarł 9 sierpnia 1929 w Marienbad w wieku 70 lat[103][104]. 15 sierpnia 1929 został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu (część I, grupa 52, rząd 1, miejsce 26)[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Abfrage Friedhofs-Datenbank. Arthur Abraham Goldhammer (niem.). friedhof.ikg-wien.at. [dostęp 2017-01-02].
  2. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1892. Lwów: 1892, s. 68.
  3. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: 1893, s. 68.
  4. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: 1894, s. 68.
  5. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: 1895, s. 68.
  6. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: 1896, s. 68.
  7. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1897. Lwów: 1897, s. 68.
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: 1898, s. 71.
  9. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 70.
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 102.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 102.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 107.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 107.
  14. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 124.
  15. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 137.
  16. Ilustrowany Kalendarz „Przedświt” na rok pański 1902. Zawiera dział informacyjny i literacki. Lwów: 1902, s. 122.
  17. Gospodarz. Kalendarz „Wydawnictwa im. Tadeusza Kościuszki” na rok Pański 1907. Kraków: 1907, s. XXXV (207).
  18. Gospodarz. Kalendarz „Wydawnictwa im. Tadeusza Kościuszki” na rok Pański 1908. Kraków: 1908, s. XXIX (199).
  19. Gospodarz. Kalendarz „Wydawnictwa im. Tadeusza Kościuszki” na rok Pański 1909. Kraków: 1909, s. XXVII (241).
  20. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 362.
  21. Sanoczanie 1. sokolsanok.pl, 18 listopada 2011. [dostęp 28 września 2014].
  22. Kronika. Walne zgromadzenie „Towarzystwa Prawniczego”. „Gazeta Sanocka”, s. 4, Nr 3 z 3 lutego 1895. 
  23. Krywe nad Sanem. twojebieszczady.net. [dostęp 28 września 2014].
  24. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 12.
  25. Historia. morochow.weebly.com. [dostęp 28 września 2014].
  26. Artur Goldhammer i Spka. genealogia.okiem.pl. [dostęp 28 września 2014].
  27. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  28. Andrzej Potocki: Żydzi w Podkarpackiem. Rzeszów: Libra, 2004, s. 174. ISBN 83-89183-05-6.
  29. Spis właścicieli ziemskich woj.stanisławowskiego). stanislawow.net. [dostęp 28 września 2014].
  30. Indeks nazwisk ziemian stanisławowskiego w 1929 r.. ornatowski.com. [dostęp 28 września 2014].
  31. Spis ziemian Rzeczypospolitej Polskiej w roku 1930. lwow.wilno.w.interia.pl. [dostęp 28 września 2014].
  32. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 143. ISBN 978-83-60380-26-0.
  33. List of the Jewish Members of the Town Council of Sanok Over the 70 Year Period 1868 – 1939 (ang.). jewishgen.org. [dostęp 28 września 2014].
  34. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 380.
  35. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 47. ISBN 83-909787-8-4.
  36. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 51, 63. ISBN 83-909787-8-4.
  37. Edward Zając: Obywatele Honorowi Królewskiego Wolnego Miasta Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 2002, s. 71. ISBN 83-909787-8-4.
  38. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 381.
  39. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 378.
  40. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 378.
  41. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 402.
  42. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 402.
  43. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 402.
  44. Marta Szramowiat. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka okresu galicyjskiego. Główne zadania i działalność Rady Miejskiej w Sanoku. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 21, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  45. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 383.
  46. Marta Szramowiat. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka okresu galicyjskiego. Główne zadania i działalność Rady Miejskiej w Sanoku. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 23, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  47. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 387.
  48. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 413.
  49. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 451.
  50. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 451.
  51. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 843.
  52. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 843.
  53. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 843.
  54. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 897.
  55. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 897.
  56. Marta Szramowiat. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka okresu galicyjskiego. Główne zadania i działalność Rady Miejskiej w Sanoku. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 22, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  57. „Gazeta Sanocka”, nr 165 z 24 lutego 1907, s. 1.
  58. Wybory do Rady powiat. z Sanoka i z powiatu. „Gazeta Sanocka”. Nr 90, s. 3, 20 grudnia 1896. 
  59. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: 1898, s. 330.
  60. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: 1899, s. 330.
  61. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: 1900, s. 330.
  62. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: 1901, s. 330.
  63. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: 1902, s. 352-353.
  64. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1903. Lwów: 1903, s. 352-353.
  65. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1904. Lwów: 1904, s. 352-353.
  66. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1905. Lwów: 1905, s. 352-253.
  67. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1906. Lwów: 1906, s. 366.
  68. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1907. Lwów: 1907, s. 366.
  69. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1908. Lwów: 1908, s. 366.
  70. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1909. Lwów: 1909, s. 394-395.
  71. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 394-395.
  72. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 408.
  73. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 409-410.
  74. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 462.
  75. Piętnaste sprawozdanie roczne z czynności Krajowego Stowarz. Czerwonego Krzyża mężczyzn i dam w Galicyi za rok 1894. Lwów: 1895, s. 75.
  76. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem i Sprawozdanie Związku Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych za rok 1894. R. 21. Lwów: 1895, s. 37.
  77. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem i Sprawozdanie Związku Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych za rok 1896. R. 25. Lwów: 1897, s. 44.
  78. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem i Sprawozdanie Związku Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych za rok 1897. R. 24. Lwów: 1898, s. 50.
  79. Ogłoszenie. „Gazeta Lwowska”, s. 11, Nr 49 z 1 marca 1902. 
  80. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem za rok 1903. Lwów: 1904, s. 39.
  81. Statystyka Stowarzyszeń Zarobkowych i Gospodarczych w Galicyi z W. Księstwem Krakowskiem za rok 1905. Lwów: 1906, s. 46.
  82. Ogłoszenia. „Gazeta Lwowska”, s. 10, Nr 88 z 18 kwietnia 1907. 
  83. Kazimierz Miński: Życiorysy nafciarzy. Kraków: Przemysł Naftowy, 1961, s. 246.
  84. Stanisław M. Konarski: Kazimierz Lipiński. ipsb.tymczasowylink.pl. [dostęp 2017-01-02].
  85. Wiadomości bieżące. Spółka gwarantów dla krajowych zbiorników ropnych. „Słowo Polskie”, s. 4, Nr 479 z 15 października 1907. 
  86. Kronika. Z Państwowej rady kolejowej. „Jedność. Organ Żydów Polskich”, s. 9, Nr 28 z 9 lipca 1909. 
  87. Firmy. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 66 z 21 marca 1926. 
  88. Ruch przedwyborczy. „Głos Drohobycko-Borysławsko-Samborski”, s. 3, Nr 7 z 18 lutego 1928. 
  89. Towarzystwo gimnastyczne „Sokół” w Sanoku. W: Księga pamiątkowa ku uczczeniu dwudziestej piątej rocznicy założenia Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” we Lwowie. Lwów: Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, 1892, s. 125-127.
  90. Lista członków z dniem 31 grudnia 1899. W: Sprawozdanie Wydziału Polskiego Towarz. Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku za rok administracyjny 1899. Sanok: Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, 1900, s. 13.
  91. Lista członków z dniem 31 grudnia 1899. W: Sprawozdanie Wydziału Polskiego Towarz. Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku za rok administracyjny 1899. Sanok: Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, 1900, s. 15.
  92. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z ósmego roku jej istnienia tj. 1893 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 17 marca 1894. s. 10.
  93. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z dziewiątego roku jej istnienia tj. 1894 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 4 maja 1895. s. 9.
  94. Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego z dziesiątego roku jej istnienia tj. 1895 złożone przez zarząd na walnem zgromadzeniu dnia 14 marca 1896. s. 9.
  95. Sprawozdanie z działalności „Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego” w Cieszynie za czas od 16 września 1906 do 31 grudnia 1907 – 22 rok istnienia. Cieszyn: 1907, s. 21.
  96. Kronika krajowa. Z ruchu wyborczego. „Słowo Polskie”, s. 4, Nr 391 z 23 sierpnia 1900. 
  97. Z ruchu wyborczego. „Nowa Reforma”, s. 1, Nr 199 z 1 września 1900. 
  98. Ogłoszenie. „Gazeta Lwowska”, s. 12, Nr 1 z 3 stycznia 1900. 
  99. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 5, Nr 123 z 6 maja 1906. 
  100. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 388.
  101. Szematyzm na rok 1911. Lwów: 1911, s. 466.
  102. Herzig Frime Rosa - Lemberg? 1832 - 3 Nov 1924 (niem.). flickr.com. [dostęp 28 września 2014].
  103. Dr. Artur Goldhammer (niem.). anno.onb.ac.at. [dostęp 28 września 2014].
  104. Goldhammer Arthur Dr. from Lemberg & Holobutow - 1859 - 9 Aug 1929, Marienbad (niem.). flickr.com. [dostęp 28 września 2014].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]