Artur Rodziński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artur Rodziński
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 stycznia 1892
Split
Pochodzenie polskie
Data i miejsce śmierci 27 listopada 1958
Boston
Przyczyna śmierci atak serca
Gatunki muzyka poważna
Zawód dyrygent
Powiązania Los Angeles Philharmonic
Cleveland Orchestra
New York Philharmonic
Chicagowska Orkiestra Symfoniczna

Artur Rodziński (ur. 1 stycznia 1892 w Splicie, zm. 27 listopada 1958 w Bostonie) − polski dyrygent.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był doktorem prawa Uniwersytetu w Wiedniu, gdzie również kontynuował studia muzyczne. Nie otrzymał dyplomu, ponieważ przeszkodził mu wybuch I wojny światowej. W latach 1918−1919 był dyrygentem Opery Lwowskiej, następnie Opery i Filharmonii Warszawskiej (1920−1925). Na zaproszenie Leopolda Stokowskiego wyjechał do USA, gdzie dyrygował orkiestrami: Filadelfijską (1926–1929), Los Angeles Philharmonic (1929–1933), Cleveland Orchestra (1933–1943), Filharmonii Nowojorskiej (1943–1947) i Chicagowską (1947–1948)[1][2]. Był wybitnym wykonawcą dzieł Richarda Wagnera i Richarda Straussa.

Propagował muzykę polską, zwłaszcza dzieła Stanisława Moniuszki, Mieczysława Karłowicza i Karola Szymanowskiego[3]. Występował także w Europie i Ameryce Południowej. W listopadzie 1958 w Chicago wystawił z wielkim sukcesem Tristana i Izoldę Wagnera, z udziałem szwedzkiej sopranistki Birgit Nilsson. 10 dni później zmarł na atak serca[4].

Był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była pianistka austriacka Ilse Reimesch. Po rozwodzie ożenił się z Haliną Rodzińską z domu Lilpop[3], która była spokrewniona z żoną Jarosława Iwaszkiewicza, Anną. Spisała obszerne wspomnienia wydane pod tytułem Our Two Lives (wyd. polskie: Halina Arturowa Rodzińska, Nasze wspólne życie, Warszawa 1980, ​ISBN 83-07-00031-9​).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mała encyklopedia Muzyki, s. 880, PWN, Warszawa 1970
  2. Chicago Symphony Orchestra, [w:] J. Kennedy, M. Kennedy, T. Rutherford-Johnson (red.), The Oxford Dictionary of Music, wyd. 6, Oxford University Press, 2013, ISBN 978-0-19-957810-8, via Oxford Reference [dostęp 2021-02-06] (ang.).
  3. a b Leon T. Błaszczyk: Artur Rodziński (pol.). Internetowy Polski Słownik Biograficzny. [dostęp 2017-09-23].
  4. Śmierć Rodzińskiego. W: Lucjan Kydryński: Wiolinem i basem. Wyd. 1. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1960, s. 89‒92. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]