Bój o wzgórze 3234

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bój o wzgórze 3234
Radziecka interwencja w Afganistanie
Ilustracja
Wzgórze 3234
Czas 7-8 stycznia 1988
Miejsce Prowincje Paktija i Chost
Terytorium Afganistan
Wynik zwycięstwo ZSRR
Strony konfliktu
 ZSRR 9 kompania 345 wydzielonego pułku powietrznodesantowego Mudżahedini afgańscy („Czarne Bociany”)
Dowódcy
Siergiej Tkaczow Dżalaluddin Hakkani
Siły
39 żołnierzy i oficerów 200-400 partyzantów
Straty
6 zabitych i 28 rannych ok. 200 zabitych
Położenie na mapie Afganistanu
Mapa lokalizacyjna Afganistanu
miejsce bitwy
miejsce bitwy
33°20′53,16″N 69°18′10,08″E/33,348100 69,302800
Radziecka interwencja w Afganistanie

Sztorm-333ChostPanczszir-82UrgunPanczszir-84Dolina HazaraPrzełęcz MarawaraZhawarJajiArghandabMagistralaWzgórze 3234 ArrowTajfun

Bój o wzgórze 3234 – jeden z epizodów walk podczas radzieckiej interwencji w Afganistanie; potyczka o wzgórze panujące nad strategiczną drogą (magistralą) do miasta Chost. Stoczona pomiędzy żołnierzami radzieckiej 9 kompanii 345 wydz. pułku powietrznodesantowego a mudżahedinami afgańskimi podczas operacji "Magistrala" w 1988 roku.

Przed bitwą[edytuj | edytuj kod]

W wyniku operacji Magistrala oddziały radzieckie i afgańskie wojska rządowe objęły kontrolę nad drogą Gardez-Chost. Mudżahedini niejednokrotnie próbowali kontrolę tę odzyskać, atakując radziecko-afgańskie posterunki rozmieszczone na wzgórzach panujących nad strategicznym szlakiem. Na jednym z takich wzniesień, oznaczonych na mapach numerem 3234, w styczniu 1988 rozlokowanych było 39 żołnierzy kompanii powietrznodesantowej ze wsparciem pułkowej artylerii. Zostali oni zaatakowani przez szkolone w Pakistanie oddziały mudżahedinów.

Siły stron[edytuj | edytuj kod]

ZSRR

9 kompania powietrznodesantowa 345 wydzielonego pułku powietrznodesantowego

Oficerowie i chorążowie:

  1. st. lejtn. Siergiej Tkaczew
  2. st. lejtn. Wiktor Gagarin
  3. st. lejtn. Iwan Babienko
  4. st. lejtn. Siergiej Rożkow
  5. st. lejtn. Witalij Matruk
  6. chor. Wasilij Kozłow

Podoficerowie i szeregowi:

  1. st. sierż. Wiaczesław Aleksandrow (poległ) Hero of the Soviet Union medal.png
  2. szer. Siergiej Bobko
  3. sierż. Siergiej Borysow (ranny)
  4. szer. Władimir Borysow (ranny)
  5. st. sierż. Władimir Wierygin
  6. szer. Andriej Diomin
  7. szer. Rustam Karimow
  8. szer. Arkadij Kopyrin
  9. mł. sierż. Władimir Krisztopienko (poległ)
  10. szer. Anatolij Kuzniecow (poległ)
  11. szer. Andriej Kuzniecow
  12. szer. Siergiej Korowin
  13. szer. Siergiej Łasz
  14. szer. Andriej Mielnikow (poległ) Hero of the Soviet Union medal.png
  15. szer. Zurab Manteszaszwili
  16. szer. Nurmatdżon Muradow
  17. szer. Andriej Miedwiediew
  18. szer. Nikołaj Ogniew (ranny)
  19. szer. Siergiej Obiedkow
  20. szer. Wiktor Pieriedielski
  21. szer. Siergiej Pużajew
  22. szer. Jurij Sałamacha
  23. szer. Jurij Safronow
  24. szer. Nikołaj Suchoguzow
  25. szer. Igor Tichonienko
  26. szer. Paweł Trutniew
  27. szer. Władimir Szczigoliew
  28. szer. Andriej Fiedotow (poległ)
  29. szer. Oleg Fiedorienko
  30. szer. Nikołaj Fadin
  31. szer. Andriej Cwietkow (poległ)
  32. szer. Jewgienij Jacuk
  33. szer. Siergiej Akulin

Mudżahedini

200-400 bojowników przeszkolonych przez pakistański SSG (Special Services Group). Nosili specjalne, czarne mundury z czarno-żółto-czerwonymi naszywkami na rękawach[1]. W literaturze przedmiotu określani są jako elitarny oddział komandosów "Czarne bociany"[2]. Franc Kilncewicz, oficer polityczny 345 pułku powietrznodesantowego biorący udział w walce, oceniał ich jako "doskonale przygotowanych do tej akcji i walczących jak szaleni"[3].

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

7 stycznia o godz. 15:30 rozpoczął się ostrzał artyleryjski i rakietowy wzgórza na którym rozlokowana była radziecka kompania. Godzinę później grupa mudżahedinów podeszła niezauważona na odległość ok. 200 metrów od pozycji rosyjskich i z dwóch kierunków, pod przykryciem silnego ognia moździerzy rozpoczęła atak na pozycje kompanii. Po ok. godzinnej walce atak został odparty – partyzanci wycofali się pozostawiając na polu walki kilkunastu zabitych i ok. 30 rannych. Podobny los spotkał drugą próbę ataku z godz. 17:35. O 19:30 rozpoczął się trzeci, najcięższy atak mudżahedinów, wspierany silnym ogniem z ckm-ów i granatników. Został on również odparty. Do godz. 3:00 rebelianci przeprowadzili jeszcze sześć nocnych ataków (w sumie dziewięć) i wszystkie one zostały odparte. W czasie piątego ataku, który rozpoczął się o 23:10, rebeliantom atakującym z trzech kierunków równocześnie, wykorzystującym rozpoznane walką martwe strefy obrony radzieckiej, udało się podejść na 50 metrów od linii obrońców, a miejscami nawet na odległość rzutu granatem. W czasie ostatniego ataku, o godz. 3:00, kiedy obrońcom kończyła się już amunicja, ich dowódca por. Tkaczow szykował się do skierowania ognia pułkowej artylerii na własne pozycje. Jednak w krytycznym momencie do reduty dotarł pluton zwiadowców por. Leonida Smirnowa z amunicją, co pozwoliło przeprowadzić skuteczny kontratak.

Byliśmy w pełni świadomi, że dla tych chłopaków amunicja znaczy życie. Przy wspinaczce ludzie kaleczyli nogi, zdzierali paznokcie, mieli stopy w pęcherzach, poskręcane kostki, ale szli dalej... Sytuacja kompanii była nie do opisania. Wystrzelono do nich tysiąc pięćset min i granatów. Pozostało im tak niewiele amunicji, że podczas ostatniego natarcia, żołnierze strzelali ogniem pojedynczym, nie mogli sobie pozwolić na strzelanie seriami. Kiedy do nich dotarliśmy, każdemu zostało około 15 naboi...
— F. Kilncewicz – oficer polityczny 345 pułku[3]

To co przynieśli na "własnych plecach" zwiadowcy Smirnowa nie mogło jednak wystarczyć na długo. Problemem pozostawała także duża ilość rannych, którzy wymagali natychmiastowej ewakuacji. Obrońcy kilkakrotnie wzywali śmigłowce, jednak sztab pułku odmawiał ich przysłania, ze względu na walki toczone na drodze przelotu maszyn w dolinie Sate Kondo. Wtedy nad wzgórzem pojawił się pojedynczy Mi-8 którego pilot, słysząc wezwania obrońców przez radio, bez rozkazu zdecydował się udzielić im pomocy. Lądując w miejscu do tego nie przeznaczonym, ryzykując życie załogi i własne oraz utratę maszyny, zabrał rannych i zabitych, a następnie powrócił z amunicją, której dostatek zapewnił obrońcom możliwość skutecznego oporu.

W odpieraniu ataków kluczową rolę odegrała pułkowa artyleria, której wsparcie, precyzyjnymi koordynatami zapewniał znajdujący się na wzgórzu obserwator artyleryjski (artkorriektirowszczik) st. lejtn. Iwan Babienko.

Po bitwie[edytuj | edytuj kod]

Wręczanie odznaczeń żołnierzom 9 kompanii

Bitwa była z uwagą śledzona przez głównodowodzącego 40 A. w Afganistanie gen. Borysa Gromowa, który zaplanował i przeprowadził operację "Magistrala". Otrzymał za nią Złotą Gwiazdę Bohatera Związku Radzieckiego. Dwóch żołnierzy 9 kompanii, którzy polegli śmiercią bohaterów (st. sierż. Aleksandrow i szer. Mielnikow) również otrzymali pośmiertnie to odznaczenie. Wszyscy obrońcy wzgórza otrzymali ordery Czerwonego Sztandaru lub Czerwonej Gwiazdy. Dowódca 345 pułku – płk. Wostrotin przedstawił też do tytułu Bohatera Związku Radzieckiego dzielnego pilota śmigłowca, jednak wniosek ten został odrzucony, a sam pilot otrzymał naganę za niesubordynację i został karnie odesłany do ZSRR. Żadne ze źródeł nie podaje jak się nazywał.

Straty[edytuj | edytuj kod]

ZSRR

9 kompania straciła w walce 6 spadochroniarzy, 28 zostało rannych (w tym 9 ciężko).

Mudżahedini

Według różnych źródeł bojownicy stracili ok. 200 ludzi[4].

Wpływy kulturowe[edytuj | edytuj kod]

O 9 kompanii i boju na wzgórzu 3234 zrobiło się głośno w 2005 roku, dzięki filmowi Fiodora Bondarczuka. Posiada on jednak kilka istotnych nieścisłości. I tak: W filmie polegli niemal wszyscy radzieccy żołnierze, podczas gdy naprawdę zabici stanowili zaledwie 15% obrońców. Walki toczyły się w dość wysokich górach i w śniegu, a nie w piaskach, jak pokazuje film.

W 2008 roku powstała gra komputerowa "Prawda o diewjatoj rotie" oraz "9th Company: Roots of Terror" w Polsce wydana pt "9 Kompania".

W 2016 szwedzki zespół Sabaton opublikował utwór p.t. "Hill 3234" opowiadający o bitwie o wzgórze 3234[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. М. Kożuchow, "Wysota", "Komsomolskaja prawda", październik 1988
  2. Aukai Collins, My Jihad: One American's Journey Through the World of Usama Bin Laden--as a Covert Operative for the American Government, New York: Pocket Star Books, 2003, ISBN 0-7434-7059-1, OCLC 51634485.
  3. a b Carey Schofield. Komandosi rosyjscy, Warszawa 1996
  4. Opieracija "Magistral", boj u wysoty 3234, 9 rota 345 PDP (ros.). [dostęp 18 stycznia 2010].
  5. First single & tracklist from THE LAST STAND revealed! | Sabaton – Official website & headquarters, „Sabaton – Official website & headquarters”, 10 czerwca 2016 [dostęp 2016-06-16] (ang.).