Bażanówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bażanówka
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Zarszyn
Liczba ludności (2018) 811[1]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-530
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0362832
Położenie na mapie gminy Zarszyn
Mapa lokalizacyjna gminy Zarszyn
Bażanówka
Bażanówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bażanówka
Bażanówka
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Bażanówka
Bażanówka
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Bażanówka
Bażanówka
Ziemia49°36′17″N 22°03′11″E/49,604722 22,053056

Bażanówkawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Zarszyn[2][3]. Przez wieś przebiega droga lokalna z Zarszyna do Jaćmierza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Bażanówkę zamieszkuje 811 mieszkańców[1]

Malowniczo położona wieś posiada jeden obiekt zabytkowy. Jest nim murowany dwór, zbudowany około połowy XIX wieku dla ówczesnego właściciela majątku Feliksa Laskowskiego. Usytuowany na lekkim wzniesieniu, osłonięty parkową zielenią odznacza się harmonią założenia, elegancją szczegółów, szczególną atmosferą, właściwą dawnym zespołom rezydencjonalnym. Jest to budowla parterowa, wzniesiona na planie prostokąta, eklektyczna. Główną fasadę, skierowaną ku południowemu zachodowi poprzedza majestatyczny, pięciokolumnowy ganek. Z jego tarasu rozciąga się widok na szeroko rozłożoną wieś. Elewację ogrodową zdobi głęboki, wsparty na dwóch kolumnach, portyk, zajmujący przestrzeń ograniczoną po bokach dwoma, kwadratowymi alkierzami. Wokół budowli mocno zniekształcony w kompozycji park krajobrazowy, otulający zielenią i cieniem szlachecką niegdyś siedzibę. W centrum wsi, przy skrzyżowaniu dróg, w obrębie prywatnej posesji stoi niewielka, kamienna figura św. Jana Nepomucena. Rzeźba, ustawiona na czworobocznym, zdobionym płycinami cokole powstała w 1855 roku. W miejscowości Bażanówka znajduje się zabytkowy murowany obiekt architektury dworskiej, w którym obecnie funkcjonuje szkoła podstawowa[4]


Historia[edytuj | edytuj kod]

W I poł. XIX w. Bażanówka należała do Trzecieskich, od których odkupił ją w 1844 Felicjan Laskowski, żonaty z Anielą hr. Łoś, i posiadał w kolejnych latach[5]. Po jego śmierci majątek ten odziedziczył w 1875 jego syn, Kazimierz Laskowski (w 1905 posiadał 212 ha[6]). Po Kazimierzu Piotrze Laskowskim dobra w Bażanówce otrzymał w spadku w 1923 jego siostrzeniec, Daniel Rodich-Laskowski (1884-1957), ożeniony z Marią Ostaszewską (1901-1989), córką Stanisława Ostaszewskiego i Anieli z Sękowskich z Klimkówki, która wraz z mężem była ostatnią prawowitą właścicielką obszaru dworskiego. Po II wojnie światowej majątek ziemski Laskowskich został przejęty, w ramach tzw. reformy rolnej, przez Skarb Państwa. Obecnie we dworze znajduje się szkoła podstawowa.

W czasie okupacji działała tu Placówka AK a dowodził nią plut. Zygmunt Kędzior ps. „Kabel”.

W roku 1900 wieś liczyła 828 mieszkańców, powierzchnia wsi wynosiła 298 ha, były 173 domy[7].

6 października 1983 Rada Państwa PRL przyznała wsi Bażanówka Krzyż Walecznych „za czyny męstwa i odwagi mieszkańców wykazane w walkach z hitlerowskim okupantem”. Wydarzenie to upamiętniają tablice pamiątkowe ustanowione na budynku Ochotniczej Straży Pożarnej i Szkoły Podstawowej 30 maja 2010[8].

We wsi działa klub piłkarski LZS Orzeł Bażanówka.

Obiekty zabytkowe[edytuj | edytuj kod]

Religia[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni[edytuj | edytuj kod]

  • Tytus Trzecieski – polski szlachcic, filozof, rolnik, górnik z wykształcenia, właściciel kopalń rud, ropy naftowej i majątku ziemskiego, dziedzic Miejsca Piastowego, Polanki i Bóbrki, współorganizator ruchów niepodległościowych.
  • Franciszek Malik, kapitan Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, cichociemny, uczestnik powstania warszawskiego.
  • Władysław Majcher – podporucznik Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, poległ pod Monte Cassino.
  • Ludwik Warchał – podchorąży Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.


Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Raport o stanie Gminy Zarszyn za rok 2018. s.5
  2. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Start, www.zarszyn.pl [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  5. Karol Wild: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: 1855, s. 10.
  6. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  7. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder. Tom XII. Galizien. 10 grudnia 1900. Wien 1907.
  8. Święto Ludowe w Bażanówce. isanok.pl, 26 maja 2010. [dostęp 6 września 2014].
  9. O szkole. spbazanowka.szkolnastrona.pl. [dostęp 6 września 2014].
  10. Przyjaciel Ludu, 1922 r., nr 23, s.5, Polska Odrodzona, 1925, nr 6, s.12-13.
  11. Start, www.zarszyn.pl [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  12. Start, www.zarszyn.pl [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  13. Start, www.zarszyn.pl [dostęp 2019-07-17] (pol.).
  14. Start, www.zarszyn.pl [dostęp 2019-07-17] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]