Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie
Distinctive emblem for cultural property.svg 682 z dnia 1.07.1965[1]
bazylika mniejsza, kościół parafialny
Ilustracja
Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie
Wezwanie Najświętszego Serca Jezusowego
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie
Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie
Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie
Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie
Ziemia52°15′31,5″N 21°03′34,0″E/52,258750 21,059444
Strona internetowa
Wnętrze bazyliki, nawa główna
Kaplica NMP Wspomożycielki Wiernych

Bazylika Najświętszego Serca Jezusowegokościół parafialny znajdujący się przy ul. Kawęczyńskiej na Pradze-Północ w Warszawie. Opiekę nad świątynią sprawują salezjanie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół wybudowany został w latach 1907–1923 według projektu Łukasza Wolskiego. Fundatorem kościoła był Michał Piotr Radziwiłł (od którego imienia tę część Pragi nazywano Michałowem). Inicjatorką budowy świątyni była jednak jego żona Maria z Kieżgajłłów-Zawiszów Radziwiłłowa. Rozpoczęcie budowy bazyliki przypada na czas odnowy życia eklezjalnego w Polsce po ukazie wydanym przez cara w 1905 pozwalającym między innymi na tworzenie nowych parafii.

Dnia 30 czerwca 1904 księżna Maria otrzymała błogosławieństwo papieża Piusa X na budowę bazyliki pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa[2]. Ten odręcznie pisany przez papieża dokument jest do dzisiaj przechowywany w archiwum parafii.

Pierwszy etap prac związanych z budową przerwał w 1914 wybuch I wojny światowej. Zostały one wznowione w 1919 pod kierunkiem Hugona Kudera i trwały przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego. Kudera wprowadził zmiany do pierwotnego projektu, m.in. redukując boczne aneksy i wieżę[3].

25 października 1919, jeszcze podczas budowy kościoła, kardynał Aleksander Kakowski erygował, z ważnością od 1 listopada, parafię Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Nuncjusz papieski Achille Ratti interesował się postępem prac w czasie budowy bazyliki, a po zostaniu papieżem – jako Pius XI – 23 stycznia 1923 nadał tytuł bazyliki mniejszej. 16 kwietnia tego samego roku Aleksander Kakowski dokonał jej konsekracji.

Od 1931, zgodnie z wolą fundatorki kościoła, opiekę nad nim pełnią i pracę duszpasterską prowadzą salezjanie[4].

W czasie II wojny światowej bazylika uniknęła większych zniszczeń[5].

8 czerwca 1991 podczas IV podróży apostolskiej papież Jan Paweł II otworzył w bazylice obrady II Synodu Plenarnego Kościoła w Polsce[6].

Opis budynku[edytuj | edytuj kod]

Gmach miał być wzorowany na rzymskiej bazylice św. Pawła za Murami. Podobieństwo jest jednak bardzo małe i dotyczy partii wnętrza budynku nawiązującego do typowych bazylik wczesnochrześcijańskich[7]. Świątynia jest orientowaną bazyliką o długości 65 metrów, szerokości 30 i wysokości 22 metrów[7].

Architekt nadał mu formy historyzującego modernizmu i klasycystyczną fasadę. Liczy ona dwie kondygnacje i poprzedzona jest złożonym z dziesięciu kolumn portykiem ustawionym na wysokim stylobacie, kryjącym ogromny dolny kościół mogący pomieścić 10 tysięcy osób[7]. Po północnej stronie budynku wzniesiono kaplicę NMP Wspomożycielki Wiernych[8]. Jest ona wzorowana na kaplicy zbudowanej przy rzymskiej bazylice św. Jana na Lateranie[7].

24 kolumny wykonane z granitu włoskiego, ustawione w dwóch rzędach i oddzielające nawę główną od naw bocznych, zostały pierwotnie wykonane dla bazyliki św. Pawła za Murami. Okazały się jednak za krótkie i zostały zakupione przez fundatorkę na potrzeby budowanej świątyni.

Do bocznej elewacji kościoła przylega licząca pięć kondygnacji wieża, projektowana już przed wojną, lecz wybudowana w latach 1998–1999[9]. Umieszczono na niej odlany w XVIII wieku w Gdańsku dzwon, ofiarowany przez Marię Radziwiłłową[10].

Wystrój wnętrza jest dziełem kilku malarzy, m.in. nawa główna z obrazami w plafonach i stacjami Drogi Krzyżowej została wykonana przez małżeństwo Oźminów[11].

Pozostałe informacje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rejestr zabytków nieruchomych m. st. Warszawy. [dostęp 2010-01-23].
  2. Michał Pilich: Warszawska Praga. Warszawa: Fundacja "Centrum Europy", 2005, s. 122. ISBN 83-923305-7-9.
  3. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 5. Idźkowskiego–Kawęczyńska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 1999, s. 334. ISBN 83-909794-6-2.
  4. Michał Pilich: Warszawska Praga. Warszawa: Fundacja "Centrum Europy", 2005, s. 123. ISBN 83-923305-7-9.
  5. Kościoły Warszawy. Warszawa: Wydawnictwa Rady Prymasowskiej Budowy Kościołów Warszawy, 1982, s. 176.
  6. Paweł Zuchniewicz: Papieska Warszawa. Warszawa: Centrum Myśli Jana Pawła II w Warszawie, 2006, s. 76.
  7. a b c d Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 5. Idźkowskiego–Kawęczyńska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 1999, s. 335. ISBN 83-909794-6-2.
  8. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 5. Idźkowskiego–Kawęczyńska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 1999, s. 336. ISBN 83-909794-6-2.
  9. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 5. Idźkowskiego–Kawęczyńska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 1999, s. 336. ISBN 83-909794-6-2.
  10. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 5. Idźkowskiego–Kawęczyńska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 1999, s. 337. ISBN 83-909794-6-2.
  11. Kościoły Warszawy. Warszawa: Wydawnictwa Rady Prymasowskiej Budowy Kościołów Warszawy, 1982, s. 178.
  12. Stefan Krzysztof Kuczyński: Herb Warszawy. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977, s. 109.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]